RTIની સૌથી વધુ અરજી ગૃહ, મહેસુલ અને શહેરી વિકાસને લગતી હોય છે
ગુજરાતમાં માહિતી મેળવવાના અધિકાર એટલે કે RTIનો લોકો ભરપુર ઉપયોગ કરે છે અને તેને લીધે લોકોના કામ પણ સરળ થઇ રહ્યા છે. ગત વરસે રાજ્યમાં જેટલી આર.ટી.આઈ. થઇ તેમાંથી ૬૯ ટકા અરજીઓ ગૃહ, મહેસુલ અને
શહેરી વિકાસ વિભાગને સ્પર્શતી હતી તેવું રાજ્ય સરકારે વિધાનસભામાં જણાવ્યું છે.
વર્ષ દરમિયાન તમામ વિભાગો દ્વારા મળેલી કુલ ૧,૩૧,૮૭૫ અરજીઓમાંથી ૯૧,૫૫૧ અરજીઓ (૬૯.૪૨%) એ ગૃહ, મહેસુલ અને શહેરી વિકાસ વિભાગોની સેવાઓ અને કામગીરી વિશે માહિતી માંગી હતી. લગભગ ત્રીજા ભાગની અરજીઓ (૩૦.૫૩%) ગૃહ વિભાગને લગતી હતી, ૧૯.૫૪% અરજીઓ મહેસુલ વિભાગને લગતી હતી અને ૧૯.૩૫% અરજીઓ શહેરી વિકાસ વિભાગને કરવામાં આવી હતી.
આ ઉપરાંત, GICને કુલ ૭,૦૮૨ અપીલો અને ફરિયાદો મળી હતી, જેમાંથી ૭,૦૫૧ કેસોનો ઉકેલ લાવવામાં આવ્યો હતો. અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે ૧૧૮ કેસોમાં કમિશન દ્વારા દંડ ફટકારવામાં આવ્યો હતો. આમાંથી ૬,૦૭૭ (૮૬.૧૯%) અપીલ હતા, જ્યારે ૯૭૪ (૧૩.૮૧%) ફરિયાદો હતી. વિવિધ વિભાગોના જાહેર માહિતી અધિકારીઓ (પીઆઈઓ) પર વર્ષ દરમિયાન ૮.૮૪ લાખ રૂપિયાનો નાણાકીય દંડ ફટકારવામાં આવ્યો હતો.
૨૦૨૩-૨૪માં દાખલ કરાયેલી આરટીઆઈ અરજીઓની સંખ્યામાં પાછલા વર્ષની સરખામણીમાં ૮.૫૪%નો વધારો થયો છે. ૨૦૨૨-૨૩માં, આરટીઆઈ કાયદા હેઠળ ૧,૨૧,૪૯૦ અરજીઓ કરવામાં આવી હતી, જે ૨૦૨૩-૨૪માં વધીને ૧,૩૧,૮૭૫ થઈ ગઈ છે. અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે ૨૦૨૩-૨૪માં, ફરિયાદીઓને વળતર માટે આરટીઆઈ કાયદા હેઠળ કોઈ આદેશ જારી કરવામાં આવ્યો ન હતો, અને વિભાગીય તપાસ માટે કોઈ ભલામણો કરવામાં આવી ન હતી.
વિવિધ વિભાગો અને તેમના ગૌણ અધિકારીઓ દ્વારા અરજીઓનો એકંદર અસ્વીકાર દર ૫.૨૩% હતો. જોકે, રાજ્ય સરકારના અન્ય વિભાગોની તુલનામાં કાયદા (૧૭.૯૫%), નાણાં (૧૬.૨૭%) અને સામાન્ય વહીવટ (૧૧.૯૭%) જેવા વિભાગોમાં અરજીઓ રદ કરવાનો દર વધુ હતો.
