26 દિવસના આંદોલન બાદ સોનમ વાંગચુકના પારણાં; જે.પી. નડ્ડા અને જિતેન્દ્ર સિંહે કરાવ્યા અન્ન-જળ

દિલ્હીથી ગુરુગ્રામ સુધી ગૂંજતા શિક્ષણ સુધારાના અવાજ વચ્ચે, દેશમાં શાંતિ ભંગ ન થાય અને આંદોલન હિંસક સ્વરૂપ ન લે તે હેતુથી જાણીતા પર્યાવરણવિદ્ સોનમ વાંગચુકે અનશન સમેટ્યા છે. સરકારી ખાતરીઓ અને નવી કાયદાકીય જોગવાઈઓની જાહેરાત વચ્ચે આ મહત્વપૂર્ણ ઘટનાક્રમ આકાર પામ્યો છે.

કેન્દ્રીય મંત્રીઓની હાજરીમાં મધ્યરાત્રિ બાદ પારણાં

NEET પેપર લીક અને દેશની સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓમાં થતી ગેરરીતિઓ સામે અવાજ ઉઠાવી રહેલા જાણીતા એક્ટિવિસ્ટ અને પર્યાવરણવિદ્ સોનમ વાંગચુકે ગુરુવારે મધ્યરાત્રિ બાદ પોતાના 26 દિવસ લાંબા ઉપવાસનો અંત આણ્યો છે. ગુરુગ્રામની મેદાંતા હોસ્પિટલમાં કેન્દ્રીય મંત્રી જે.પી. નડ્ડા અને ડૉ. જિતેન્દ્ર સિંહની વિશેષ હાજરીમાં તેમણે કપમાંથી પાણી પીને અનશન છોડ્યા હતા.

આ ક્ષણે હોસ્પિટલના રૂમમાં તેમનાં પત્ની ગીતાંજલિ અંગમો પણ ઉપસ્થિત રહ્યાં હતાં. મંત્રી જિતેન્દ્ર સિંહે વાંગચુકને પથારીમાં બેઠા થવામાં મદદ કરી હતી, જ્યારે કેન્દ્રીય મંત્રી જે.પી. નડ્ડાએ તેમને પાણી પીવડાવ્યું હતું.

સોનમ વાંગચુકનું નિવેદન: “હું મારા ઉપવાસ પૂરા કરીને ખૂબ જ આભારી અને ખુશ છું. તમારો આભાર. ગીતાંજલિ હંમેશા મારી પડખે ઊભી રહી છે. હું તેનો આભાર માનવાને બદલે મારી લાગણીઓ વ્યક્ત કરવા માંગુ છું.”

ઉચ્ચ સ્તરીય વાટાઘાટો અને સોશિયલ મીડિયા સ્પષ્ટતા

સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ, કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહ સાથે યોજાયેલી ઉચ્ચ સ્તરીય ચર્ચા બાદ જ કેન્દ્રીય મંત્રીઓ વાંગચુકને મળવા પહોંચ્યા હતા. પારણાં કર્યા બાદ સોનમ વાંગચુકે X (ટ્વિટર) પર પોસ્ટ શેર કરીને નિર્ણય પાછળના કારણો સ્પષ્ટ કર્યા હતા:

65 સાંસદોની અપીલ: જુદા જુદા રાજકીય પક્ષોના આશરે 65 સાંસદોએ તેમની મુલાકાત લીધી હતી અથવા ઉપવાસ છોડવા અપીલ કરી હતી.

શરતો સાથે પારણાં: કેન્દ્ર સરકાર સાથેની લાંબી વાટાઘાટો અને કેટલીક શરતો નક્કી થયા બાદ જ અનશન તોડ્યા છે. વાંગચુક ટૂંક સમયમાં એક વીડિયો દ્વારા આ શરતો જાહેર કરશે.

શાંતિની અપીલ: દેશમાં હિંસા ન ભડકે અને આંદોલન અસામાજિક તત્વોના હાથમાં ન જાય તે માટે પોતાના સમર્થકોને શાંતિ અને સતર્કતા જાળવવા વિનંતી કરી છે.

અનશન પૂરા થયા બાદ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પણ સોશિયલ મીડિયા પર પોસ્ટ કરીને વાંગચુકના ઝડપી સ્વાસ્થ્ય સુધારાની કામના કરી હતી અને ડૉક્ટરોની સલાહ મુજબ વજન પુનઃપ્રાપ્ત કરવા વિનંતી કરી હતી.

28 જૂનથી શરૂ થયેલી લડાઈ અને આરોગ્ય પર અસર

NEET ગેરરીતિ સામે જંતર મંતર પર વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા શરુ કરાયેલા આંદોલનના સમર્થનમાં વાંગચુકે 28 જૂનથી આ લડત ઉપાડી હતી. આ આંદોલનનું નેતૃત્વ કોકરોચ જનતા પાર્ટી (CJP) કરી રહી છે, જે શિક્ષણ ક્ષેત્રે મોટા સુધારા અને કેન્દ્રીય શિક્ષણ મંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાનના રાજીનામાની માંગ કરી રહી છે.

આંદોલનની ઘટનાક્રમ સમયરેખા:

કેન્દ્ર સરકારના કડક નિર્ણયો અને એક્શન પ્લાન

સોનમ વાંગચુકના ઉપવાસ સમેટાયા તે પહેલા જ ગુરુવારે મોડી રાત્રે કેન્દ્ર સરકારે પરીક્ષા ગેરરીતિઓ રોકવા માટે નીચે મુજબના મોટા નિર્ણયો લીધા હતા:

કડક કાયદો અને ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટ: વડાપ્રધાન મોદીએ જાહેરાત કરી કે કેન્દ્રીય કેબિનેટ પેપર લીક કરનારાઓ સામે સખત સજા અને ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટની જોગવાઈ ધરાવતા ડ્રાફ્ટ કાયદા પર ચર્ચા કરશે. ચાલુ ચોમાસુ સત્રમાં જ આ બિલ સંસદમાં રજૂ કરાશે.

શિક્ષણ મંત્રાલયમાં મોટો ફેરબદલ: સરકારે તાત્કાલિક અસરથી નરેશ કુમાર ગંગવારની નવા હાયર એજ્યુકેશન સેક્રેટરી તરીકે અને ટી. કે. અનિલ કુમારની સ્કૂલ એજ્યુકેશન ડિપાર્ટમેન્ટના સેક્રેટરી તરીકે નિમણૂક કરી છે, જ્યારે વિનીત જોશીની બદલી કરવામાં આવી છે.

સરકારના આ કાયદાકીય પગલાં અને ખાતરીઓ બાદ વાંગચુકે અનશન તોડ્યા છે, પરંતુ CJP દ્વારા શિક્ષણ મંત્રીના રાજીનામાની માંગ સાથે દેશવ્યાપી આંદોલન હજી પણ યથાવત છે.