સોના-ચાંદીના બજારમાં ઉતાર-ચઢાવ: સોનું ₹2000, ચાંદી ₹3500 તૂટી
વૈશ્વિક આર્થિક મોરચે હાલ ઉથલ-પાથલનો માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે, જેની સીધી અસર કિંમતી ધાતુઓ પર પડી છે. સોના અને ચાંદીના બજારમાં અચાનક મોટો કડાકો બોલાતા રોકાણકારોમાં ચિંતા અને દોડધામ મચી ગઈ છે. છેલ્લા એક જ અઠવાડિયામાં આ બંને કિંમતી ધાતુઓમાં 6% થી વધુનો મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે, જેના કારણે બજારના સમીકરણો સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ગયા છે.
વાયદા બજાર (MCX) માં ઓપનિંગ સાથે જ ભારે કડાકો
આજે વાયદા બજારમાં ટ્રેડિંગની શરૂઆત જ ભારે ઘટાડા સાથે થઈ હતી. સોના અને ચાંદીના ભાવમાં આવેલા આ તીવ્ર ઘટાડાના આંકડા નીચે મુજબ છે:
સોનું (October Future): સોનાનો અગાઉનો બંધ ભાવ 151,729.00 હતો, જે આજે ઘટીને 150,033.00 પર ઓપન થયો હતો. ટ્રેડિંગ દરમિયાન સોનું નીચામાં 149,665.00 ની સપાટી સુધી ગગડી ગયું હતું, આમ દિવસ દરમિયાન સોનામાં ₹2,000 થી વધુનો ઘટાડો નોંધાયો છે.
ચાંદી (December Future): ચાંદીનો અગાઉનો બંધ ભાવ 235,441.00 હતો, જે ઘટીને 232,536.00 ના સ્તરે ખૂલીને ટ્રેડિંગ દરમિયાન વધુ તૂટીને 231,914.00 ના લેવલ સુધી પહોંચી ગયો હતો. ચાંદીના ભાવમાં ₹3,500 થી વધુનો મોટો કડાકો જોવા મળ્યો છે.
યુએસ બોન્ડ યીલ્ડ અને ડોલર ઇન્ડેક્સમાં જબરદસ્ત ઉછાળો
અમેરિકી ડોલર ઇન્ડેક્સ વધીને 99 ની ઉપર પહોંચી ગયો છે અને 10-વર્ષની યુએસ બોન્ડ યીલ્ડ 4.80% ને વટાવી ચૂકી છે. સોનું અને ચાંદી નોન-યીલ્ડીંગ એસેટ (કોઈ નિશ્ચિત વ્યાજ કે ડિવિડન્ડ ન આપતી સંપત્તિ) હોવાથી, બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારો થતાં રોકાણકારો કિંમતી ધાતુઓમાંથી પોતાના નાણાં પાછા ખેંચીને અન્ય સુરક્ષિત જગ્યાએ રોકાણ કરી રહ્યા છે.
ક્રૂડ ઓઈલના વધતા ભાવ અને ફુગાવાની ચિંતા
પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા તણાવના કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ (WTI Crude) $96 પ્રતિ બેરલને પાર કરી ગયા છે. ક્રૂડ મોંઘું થવાના કારણે વૈશ્વિક સ્તરે ફુગાવો (મોંઘવારી) હજી વધુ વકરે તેવી પ્રબળ ભીતિ સેવાઈ રહી છે, જેની નકારાત્મક અસર બજાર પર પડી છે.
વ્યાજદરમાં કપાત વિલંબિત થવાની આશંકા
વધી રહેલા ફુગાવાના આંકડાઓને ધ્યાનમાં રાખીને, યુએસ ફેડરલ રિઝર્વ અને અન્ય પ્રમુખ મધ્યસ્થ બેંકો દ્વારા આગામી સમયમાં વ્યાજદરમાં ઝડપી ઘટાડો કરવામાં આવશે તેવી આશાઓ પર પાણી ફરી વળ્યું છે. લાંબા સમય સુધી વ્યાજદર ઊંચા સ્તરે જળવાઈ રહેવાની ધારણાથી સોના અને ચાંદીના ભાવ પર સતત દબાણ વધતું જોવા મળી રહ્યું છે.
સેફ-હેવન માંગ પર મજબૂત ડોલર ભારે પડ્યો
સામાન્ય સંજોગોમાં ભૌગોલિક કે રાજકીય તણાવના સમયમાં સોનામાં ‘સેફ-હેવન’ (સુરક્ષિત રોકાણ) તરીકેની માંગ અચાનક વધી જતી હોય છે. પરંતુ વર્તમાન પરિસ્થિતિમાં મજબૂત ડોલર અને ઊંચી બોન્ડ યીલ્ડનો પ્રભાવ એટલો બધો વધારે છે કે સુરક્ષિત રોકાણની આ ખરીદી પણ કિંમતી ધાતુઓના ભાવને તૂટતા અટકાવી શકી નથી.
આમ, વૈશ્વિક પરિબળો, મજબૂત ડોલર, ક્રૂડ ઓઈલના ભડકે બળતા ભાવ અને વ્યાજદર અંગેની અનિશ્ચિતતાઓને કારણે સોના-ચાંદીના બજારમાં મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. આ કડાકાને કારણે ટૂંકા ગાળાના રોકાણકારો અને ખરીદદારોએ સાવચેતીપૂર્વક આગળ વધવું પડે તેવી સ્થિતિનું નિર્માણ થયું છે.
