વાહનની નંબર પ્લેટ ઢાંકવી એ ગુનો છે કે નહીં? સુપ્રીમ કોર્ટનો ચુકાદો

સુપ્રીમ કોર્ટે વાહનની નંબર પ્લેટ છુપાવવા કે ઢાંકવા બાબતે એક સ્પષ્ટ અને મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો આપ્યો છે. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે માત્ર નંબર પ્લેટ ઢાંકેલી હોય તો તેનાથી ભારતીય દંડ સંહિતા (IPC) ની કલમ 420 હેઠળ છેતરપિંડીનો ગુનો બનતો નથી. જોકે, આ માટે મોટર વ્હીકલ એક્ટ (MV Act) હેઠળ કાયદેસરનો દંડ થઈ શકે છે.

શું હતો સમગ્ર કેસ

૫ જૂન, ૨૦૨૦ ના રોજ અરજદાર મોહમ્મદ અબ્દુલ અહદ શેકર સ્કૂટર ચલાવી રહ્યા હતા ત્યારે તેમના વાહનની પાછળની નંબર પ્લેટ પર કાળો માસ્ક ઢાંકેલો હતો.

પેટ્રોલિંગ કરી રહેલા પોલીસ અધિકારીએ તેમને રોકીને આરોપ લગાવ્યો કે તેઓ ટ્રાફિક ચલણથી બચવા માટે છેતરપિંડી કરી રહ્યા છે.

પોલીસે તેમની સામે IPC ની કલમ 420 (છતરપિંડી) અને મોટર વાહન કાયદાની કલમ હેઠળ FIR નોંધાવી હતી.

આ પણ વાંચો: IFS વિશ્વેશ નેગી ઈરાનમાં ભારતના નવા રાજદૂત તરીકે નિયુક્ત!

હાઇકોર્ટથી લઈને સુપ્રીમ કોર્ટ સુધીની કાનૂની લડાઈ

અરજદારે આ FIR રદ કરવા માટે તેલંગાણા હાઇકોર્ટમાં અપીલ કરી હતી, પરંતુ હાઇકોર્ટે અરજી ફગાવી દીધી હતી અને પ્રથમદર્શીય કેસ બનતો હોવાનું જણાવ્યું હતું. ત્યારબાદ અરજદારે સુપ્રીમ કોર્ટનો દરવાજો ખટખટાવ્યો હતો.

સુપ્રીમ કોર્ટનું નિરીક્ષણ: સુનાવણી દરમિયાન કોર્ટે નોંધ્યું કે માત્ર પાછળની નંબર પ્લેટ ઢંકાયેલી હતી, જ્યારે આગળની નંબર પ્લેટ સંપૂર્ણપણે સ્પષ્ટ અને દેખાઈ રહી હતી. આ સંજોગોમાં તેને કોઈની ઓળખ છુપાવવાના ઈરાદા તરીકે ગણી શકાય નહીં.

સુપ્રીમ કોર્ટનો કાનૂની તર્ક

કોર્ટે ચુકાદો આપતી વખતે સ્પષ્ટ કર્યું કે:

નિયમનકારી ઉલ્લંઘન: નંબર પ્લેટ ઢાંકવી એ મોટર વાહન અધિનિયમ અને તેના નિયમો હેઠળ દંડનીય ઉલ્લંઘન છે, તેના પર MV Act મુજબ કાર્યવાહી કે દંડ થઈ શકે છે.

છતરપિંડીના તત્વોનો અભાવ: IPCની કલમ 420 (છતરપિંડી) લાગુ કરવા માટે અપ્રમાણિક ઈરાદો, પ્રલોભન અને મિલકતના નુકસાન જેવા આવશ્યક ઘટકો હોવા જરૂરી છે, જે આ કેસમાં હાજર નથી.

કોર્ટે અવલોકન કર્યું કે આવા મામલાઓમાં ફોજદારી કેસ ચલાવવો એ કાયદાની પ્રક્રિયાનો દુરુપયોગ સમાન છે, અને તેથી કોર્ટે અરજદાર સામે નોંધાયેલ છેતરપિંડીનો કેસ રદ કર્યો છે.