રાજકોટ મહાપાલિકાનું 2026-27નું 3595.70 કરોડનું ડ્રાફ્ટ બજેટ રજૂ: પાણી વેરામાં 900, ઘેર-ઘેરથી કચરો એકઠો કરવાના ચાર્જમાં 435 રૂપિયાનો વધારો
રાજકોટ મહાપાલિકાનું 2026-27નું 3595.70 કરોડનું સૂચિત બજેટ સ્ટેન્ડિંગ કમીટીને સુપ્રત કરવમાં આવ્યું છે. આ બજેટનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય “વિકસિત ભારત @ 2047” ના સંકલ્પને સાકાર કરવાનો અને રાજકોટને વધુ સુવિધાજનક “લીવેબલ રાજકોટ” બનાવવાનો છે. જો બજેટની વાત કરવામાં આવે તો પાણી વેરામાં 900, ઘેર-ઘેરથી કચરો એકઠો કરવાના ચાર્જમાં 435 રૂપિયાનો વધારો મ્યુનિસિપલ કમિશનર દ્વારા સૂચવવામાં આવ્યો છે કુલ 95 કરોડનો વેરો સુચવાયો છે.
1.બજેટનું કદ અને નાણાકીય સ્થિતિ
કુલ બજેટ: આગામી નાણાકીય વર્ષ 2026-27 માટે કુલ રૂ. 3595.70 કરોડનું બજેટ તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે.
મહેસૂલી અને મૂડી ખર્ચ
મહેસૂલી ખર્ચનો અંદાજ રૂ. 1,33,597.82 લાખ અને મૂડી ખર્ચનો અંદાજ રૂ. 2,12,459.38 લાખ રાખવામાં આવ્યો છે.
દેવું: વર્ષ 2026ના અંતે અંદાજીત બોન્ડ/લોન બાકી રૂ. 32,327.72 લાખ રહેવાની શક્યતા છે.
2. કર પ્રસ્તાવો અને ફેરફારો
મિલકત વેરો
વર્ષ 2018થી અમલી કાર્પેટ એરિયા પદ્ધતિ મુજબના દર (રહેણાંક માટે રૂ. 11/ચો.મી. અને બિન-રહેણાંક માટે રૂ. 25/ચો.મી.) યથાવત રાખવામાં આવ્યા છે.
આ પણ વાંચો :ઘર ખરીદવા માંગતા લોકો માટે મહત્વના સમાચાર: હોમ લોન વ્યાજ પર કર મુક્તિની સીમામાં કરાયો વધારો
પાણી વેરો (વોટર ચાર્જ): પાણીના ખર્ચને પહોંચી વળવા દરોમાં વધારો સૂચવાયો છે:
રહેણાંક: વાર્ષિક રૂ. 1500 થી વધારીને રૂ. 2400.
બિન-રહેણાંક: વાર્ષિક રૂ. 3000 થી વધારીને રૂ. 4800.
ગાર્બેજ કલેક્શન ચાર્જ: ડોર-ટુ-ડોર કચરો ઉઘરાવવાના ચાર્જમાં પણ વધારો સૂચવાયો છે:
રહેણાંક: રૂ. 365 થી વધારીને રૂ. 800.
બિન-રહેણાંક: રૂ. 1460 થી વધારીને રૂ. 3200.
પ્રોત્સાહન: મહિલા કરદાતાઓને વેરામાં વિશેષ 5% વળતર આપવાની દરખાસ્ત છે. ડિજિટલ પેમેન્ટ કરનારને 1% વળતર (મહત્તમ રૂ. 250) આપવાની યોજના ચાલુ રહેશે.
3. વહીવટી અને ટેકનોલોજીકલ સુધારા
વિઝીટર મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ
નાગરિકો મ્યુનિસિપલ કમિશનરને સરળતાથી રજૂઆત કરી શકે તે માટે ઓનલાઈન ડેશબોર્ડ અને એનાલિસીસ સિસ્ટમ.
ઈ-સંકલન: ધારાસભ્યોના પ્રશ્નોના ઝડપી નિકાલ માટે સ્પેશિયલ પોર્ટલ.
કોર્પોરેટર એપ: કોર્પોરેટરો પોતાના વિસ્તારની ફરિયાદો સીધી જ વોર્ડ ઓફિસ સુધી પહોંચાડી શકે તેવી વ્યવસ્થા.
QR બેઝ્ડ ફીડબેક: સરકારી કચેરીઓ અને સેવા સ્થળોએ QR કોડ સ્કેન કરીને નાગરિકો રિયલ-ટાઇમ પ્રતિભાવ આપી શકશે.
4. અન્ય મહત્વની વિગતો
હદ વિસ્તરણ: 2020માં થયેલા વિસ્તરણ બાદ શહેરનું ક્ષેત્રફળ હવે 161.86 ચો.કિ.મી. છે, જેના કારણે નવા વિસ્તારોમાં પાયાની સુવિધાઓ આપવી એ મુખ્ય પ્રાથમિકતા છે.
સ્પોર્ટ્સ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર: રમતગમત ક્ષેત્રને પ્રોત્સાહન આપી રાજકોટને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ઓળખ અપાવવાનો લક્ષ્યાંક છે.
ગ્રીન રાજકોટ: પર્યાવરણની જાળવણી માટે “મિયાવાકી” પદ્ધતિથી વૃક્ષારોપણ અને નવા બગીચાઓ બનાવવાની યોજના છે.
પાયાની સુવિધાઓ અને આંતરમાળખાકીય વિકાસ
• નવા ભળેલા વિસ્તારોનો વિકાસ: શહેરમાં ૨૦૨૦માં ભળેલા નવા વિસ્તારોમાં ડ્રેનેજ, પીવાનું પાણી અને રસ્તાઓ જેવી પાયાની સુવિધાઓ પહોંચાડવા પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.
• સ્માર્ટ સિટી પ્રોજેક્ટ: રૈયા વિસ્તારમાં નિર્માણ પામી રહેલા સ્માર્ટ સિટી હેઠળ એબીડી (ABD) એરિયામાં અત્યાધુનિક સુવિધાઓ અને આઈટી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકસાવવાનું લક્ષ્ય છે.
• ટ્રાફિક મેનેજમેન્ટ: શહેરના મુખ્ય જંક્શનો પર ટ્રાફિકનું ભારણ ઘટાડવા માટે નવા ફ્લાયઓવર બ્રિજ અને અન્ડરપાસના આયોજનની દરખાસ્ત છે.
પર્યાવરણ અને ગ્રીન એનર્જી
• સોલર એનર્જી: કોર્પોરેશનની પોતાની માલિકીની મિલકતો પર સોલર પેનલ્સ લગાવીને વીજળીના ખર્ચમાં ઘટાડો કરવા અને પર્યાવરણને બચાવવા પર ભાર.
• ઈ-વ્હીકલ પ્રોત્સાહન: શહેરમાં ઈલેક્ટ્રિક બસોની સંખ્યામાં વધારો કરવો અને ઈ-વ્હીકલ ચાર્જિંગ સ્ટેશનોનું નેટવર્ક ઉભું કરવું.
• વેસ્ટ ટુ એનર્જી: કચરાના નિકાલ માટે સાયન્ટિફિક પદ્ધતિઓ અપનાવી તેમાંથી ઊર્જા ઉત્પન્ન કરવાના પ્રોજેક્ટને વેગ આપવો.
આરોગ્ય અને શિક્ષણ
• આરોગ્ય સુવિધા: શહેરી ગરીબ વસ્તી માટે વધુ આરોગ્ય કેન્દ્રો (Health Centers) અને ‘આમ આદમી ક્લિનિક’ જેવા મોડલ પર કાર્યક્ષમતા વધારવી.
• સ્માર્ટ સ્કૂલ્સ: નગર પ્રાથમિક શિક્ષણ સમિતિ હસ્તકની શાળાઓને ટેકનોલોજીથી સજ્જ કરી ડિજિટલ ક્લાસરૂમ બનાવવાની યોજના.
. રમત-ગમત અને સાંસ્કૃતિક વિકાસ
• સ્પોર્ટ્સ કોમ્પ્લેક્સ: સ્થાનિક રમતવીરોને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરની તાલીમ મળી રહે તે માટે નવા સ્પોર્ટ્સ કોમ્પ્લેક્સ અને મેદાનોનું આધુનિકીકરણ.
• સાંસ્કૃતિક વારસો: શહેરના ઐતિહાસિક સ્થાપત્યોની જાળવણી અને પ્રવાસનને પ્રોત્સાહન આપતા પ્રોજેક્ટ્સ.
વહીવટી પારદર્શિતા (Governance)
• ડિજિટલ સેવાઓ: નાગરિકોને દાખલાઓ, પરવાનગીઓ અને વેરા ભરવાની સુવિધા ઘરે બેઠા ઓનલાઈન મળે તે માટે ‘ઈ-ગવર્નન્સ’ પર ભાર.
• લોકભાગીદારી: બજેટમાં “પીપલ્સ પાર્ટિસિપેશન” (PPP) મોડલ દ્વારા મોટા પ્રોજેક્ટ્સ હાથ ધરવાની વિચારણા છે, જેથી લોકોની સીધી ભાગીદારી વધે.
