બનાસકાંઠામાં તોળાતી જળકટોકટી: વાવ-થરાદ પંથકમાં નર્મદાના નીરની તંગી વચ્ચે મંત્રીએ ખેડૂતોને પાક આયોજન બદલવા કર્યા સાવચેત

સરહદી બનાસકાંઠા જિલ્લાના વાવ અને થરાદ પંથકમાં ખેતી મુખ્યત્વે નર્મદા કેનાલ અને ભૂગર્ભજળ આધારિત સિંચાઈ વ્યવસ્થા પર નિર્ભર રહે છે. સામાન્ય સંજોગોમાં ચૂંટણીઓ કે જાહેર મંચો પરથી સિંચાઈના અવિરત પાણી માટે મોટા દાવાઓ સાંભળવા મળતા હોય છે, પરંતુ આ વખતે ધરતીપુત્રો સામે વાસ્તવિકતા અત્યંત કપરી અને ચિંતાજનક બનીને સામે આવી છે. આગામી ઉનાળાની ઋતુમાં સર્જાનાર સંભવિત પાણીની અછતને ધ્યાને રાખીને રાજ્ય સરકારના મંત્રીએ ખુદ જાહેર મંચ પરથી પરિસ્થિતિની ગંભીરતાનો સ્વીકાર કર્યો છે. પરિણામે, ખેડૂતો માટે હવે પરંપરાગત વાવેતર પદ્ધતિ અને સિંચાઈ આયોજનમાં તાત્કાલિક ફેરફાર કરવો અનિવાર્ય બની ગયો છે.

જળસંકટ અંગે સરકારી મંચ પરથી મોટો ઘટસ્ફોટ

વાવ-થરાદ વિસ્તારમાં આયોજિત એક જાહેર સમારોહ દરમિયાન મંત્રી સ્વરૂપજી ઠાકોરે વિસ્તારમાં પ્રવર્તતી સિંચાઈ પરિસ્થિતિ અંગે મહત્વનું નિવેદન આપ્યું હતું. તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં સ્વીકાર્યું હતું કે ચાલુ વર્ષે થયેલા નહિવત કે ઓછા વરસાદના કારણે નર્મદા જળાશયમાંથી પૂરતા પ્રમાણમાં પાણી પહોંચાડવું શક્ય બને તેમ નથી. જ્યારે વહીવટી સ્તરેથી જ પાણી ઉપલબ્ધ કરાવવામાં અસમર્થતા દર્શાવવામાં આવે, ત્યારે આવનારા દિવસોમાં સિંચાઈની તંગી કેટલી ગંભીર સપાટીએ પહોંચશે તેનો અંદાજ સરળતાથી લગાવી શકાય છે.

ખેડૂતોને પાક પસંદગીમાં સાવચેત રહેવા તાકીદ

મંત્રીએ ધરતીપુત્રોને સંબોધતા ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે હવે ખેડૂતોએ સરકાર કે નર્મદાના પાણી પર નિર્ભર રહેવાના બદલે પોતાની ખેતીની રણનીતિ જાતે જ બદલવી પડશે. તેમણે ખેડૂતોને સલાહ આપી હતી કે ચાલુ સિઝનમાં વધુ પાણી પીતા પાકોનું વાવેતર કરવાનું જોખમ ખેડવું હિતાવહ નથી. જો સમયસર આયોજન નહીં બદલાય અને ખેડૂતો વધુ પિયત માંગતા પાકો વાવશે, તો ઉનાળા દરમિયાન પાણીના અભાવે પાક સુકાઈ જવાની પૂર્ણ શક્યતા રહેલી છે.

સ્થિતિ અને સંભવિત અસરોની રૂપરેખા

ધરતીપુત્રોમાં ચિંતા અને આર્થિક નુકસાનનો ડર

વાવ અને થરાદ પંથકના ખેડૂતો આ ચેતવણી બાદ ભારે વિમાસણમાં મુકાયા છે. જો ખેડૂતો વધુ પાણીની જરૂરિયાત ધરાવતા પાકોનું વાવેતર કરશે અને ભર ઉનાળે નર્મદા કેનાલોમાં પાણી બંધ થશે, તો ખેડૂતોનો તૈયાર થયેલો પાક બળીને ખાખ થઈ શકે છે. મોંઘા બિયારણ, ખાતર અને મહેનત કર્યા બાદ છેલ્લી ઘડીએ સિંચાઈ ન મળતા મોઢે આવેલો કોળિયો છીનવાઈ જવાની દહેશત જગતના તાતમાં વ્યાપી ગઈ છે, જેના કારણે ખેડૂતો હવે ઓછા પાણીમાં તૈયાર થતી ઉપજ તરફ વળવા મજબૂર બન્યા છે.

બનાસકાંઠાના વાવ-થરાદ પંથક માટે આગામી સમય ખેતીની દ્રષ્ટિએ અત્યંત કઠિન રહેવાના સંકેત મળી રહ્યા છે. મંત્રી સ્વરૂપજી ઠાકોર દ્વારા ખુલ્લેઆમ પાણીની તંગી સ્વીકારી લેવાતા એ સ્પષ્ટ થઈ ગયું છે કે આ વખતે સિંચાઈ માટે સરકારી પાણીના ભરોસે રહેવું જોખમી સાબિત થઈ શકે છે. આવી કપરી પરિસ્થિતિમાં ખેડૂતો અત્યારથી જ સાવચેત થઈને ઓછા પિયતે પાકતા પાકોની પસંદગી કરે અને જળસંચયના ઉપાયો અજમાવે તે જ આર્થિક નુકસાનથી બચવાનો એકમાત્ર વ્યવહારુ માર્ગ જણાય છે.