ભણાવવાનું બાજુએ મૂકી શિક્ષકો હવે શ્રમિકોના ભોજન કેન્દ્રો સંભાળશે: ગુજરાત સરકારના નવા નિર્ણયથી રોષ
રાજ્યમાં ડિજિટાઈઝેશન અને ગુણવત્તાસભર પ્રાથમિક શિક્ષણના મોટા દાવાઓ વચ્ચે સરકારી શાળાઓની વાસ્તવિકતા વરવી બની રહી છે. બાળકોના હાથમાં પુસ્તકો પકડાવી તેમનું ભવિષ્ય ઘડવાની જેમના શિરે મુખ્ય જવાબદારી છે, તેવા શિક્ષકો ધીમે-ધીમે શિક્ષણકાર્યથી વિમુખ થઈને વહીવટી કારકુન બનવા મજબૂર થઈ રહ્યા છે. રાજ્ય સરકાર દ્વારા પ્રાથમિક શાળાઓના શિક્ષકો અને આચાર્યો પર બિન-શૈક્ષણિક કામગીરીનો બોજ સતત વધારવામાં આવી રહ્યો છે. હવે તેમાં વધુ એક નવી કડી ઉમેરાતા સમગ્ર શિક્ષણ જગતમાં ભારે નારાજગી અને આક્રોશનો માહોલ સર્જાયો છે.
શ્રમિક અન્નપૂર્ણા યોજનામાં સોંપાઈ નોડલ ઓફિસરની જવાબદારી
ગુજરાત રાજ્ય શ્રમયોગી કલ્યાણ બોર્ડ દ્વારા ચલાવવામાં આવતી ‘શ્રમિક અન્નપૂર્ણા યોજના’ હેઠળના ભોજન વિતરણ કેન્દ્રોના સંચાલનની નવી જવાબદારી હવે પ્રાથમિક શિક્ષકોના માથે થોપી દેવામાં આવી છે. આ વ્યવસ્થા હેઠળ શિક્ષકોને કેન્દ્રોના નોડલ ઓફિસર તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. વર્ગખંડમાં વિદ્યાર્થીઓને અભ્યાસ કરાવવાને બદલે શિક્ષકોએ હવે શ્રમિકોને નિયમિત ભોજન મળે છે કે નહીં તેની દેખરેખ અને વ્યવસ્થા સંભાળવી પડશે.
બિન-શૈક્ષણિક કામોની લાંબી યાદી અને વહીવટી ભારણ
શિક્ષકો લાંબા સમયથી શિક્ષણ સિવાયની વિવિધ કામગીરીઓમાં અટવાયેલા છે. શિક્ષણ વિભાગ અને અન્ય સરકારી વિભાગો દ્વારા સતત ઓનલાઈન પોર્ટલ અને ડેટા એન્ટ્રીના કામો સોંપવામાં આવે છે, જેના કારણે તેમનો મોટાભાગનો સમય વહીવટી કાગળો તૈયાર કરવામાં જ ખર્ચાય છે.
| ક્રમ | કામગીરીનો પ્રકાર | સોંપાયેલ મુખ્ય વિગતો |
| 01 | વહીવટી અને પોર્ટલ કામ | વિવિધ પોર્ટલ અપડેટ, ડેટા એન્ટ્રી, સર્વેક્ષણ, રિપોર્ટિંગ અને બિલોનું સબમિશન |
| 02 | ચૂંટણી અને વસ્તી ગણતરી | મતદારયાદી સુધારણા, ચૂંટણીલક્ષી કામગીરી અને જનગણના |
| 03 | નવી સોંપાયેલ યોજના | શ્રમિક અન્નપૂર્ણા યોજનાના કેન્દ્રોનું સંચાલન (નોડલ ઓફિસર તરીકે) |
સામાન્ય વર્ગના બાળકોના ભવિષ્ય સામે ગંભીર સવાલ
એક તરફ સરકારી શાળાઓમાં પહેલેથી જ શિક્ષકોની ઘટ પ્રવર્તી રહી છે, ત્યારે બીજી તરફ ઉપલબ્ધ શિક્ષકોને આવા બિન-શૈક્ષણિક કામોમાં જોતરી દેવાતા શિક્ષણનું સ્તર સતત કથળી રહ્યું છે. સરકારી પ્રાથમિક શાળાઓમાં મોટાભાગે ગરીબ અને સામાન્ય પરિવારોમાંથી આવતા બાળકો અભ્યાસ કરે છે. જો શિક્ષકો જ કાગળો, સર્વે અને ભોજન વિતરણના સંચાલનમાં વ્યસ્ત રહેશે, તો આ બાળકોને ગુણવત્તાસભર શિક્ષણ કોણ આપશે તેવો ગંભીર પ્રશ્ન શિક્ષણવિદો અને વાલીઓમાં ઉઠી રહ્યો છે.
શિક્ષકનું પ્રાથમિક અને નૈતિક કર્તવ્ય વર્ગખંડમાં બાળકોને ઉત્તમ જ્ઞાન પૂરું પાડી દેશનું ભાવી ઘડવાનું છે. પરંતુ વારંવાર લાદવામાં આવતા બિન-શૈક્ષણિક ભારણને લીધે શિક્ષકો શિક્ષણકાર્યથી દૂર ધકેલાઈ રહ્યા છે. સરકારે શિક્ષણના સ્તરને સાચે જ સુધારવું હોય તો શિક્ષકોને વહીવટી ગૂંચવણોમાંથી મુક્ત કરી માત્ર અને માત્ર શિક્ષણકાર્ય કરવા દેવું અનિવાર્ય બન્યું છે.
