મુંબઈ-અમદાવાદ બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટે હવે ઐતિહાસિક સીમાચિહ્ન પાર કર્યું છે. મુંબઈના વિક્રોલીથી દેશની સૌથી મોટી રેલ ટનલ બોરિંગ મશીન TBM એ કામ શરૂ કરી દીધું છે. 4 માળ જેટલી ઊંચી અને 500 હાથી જેટલા વજનવાળી આ ભીમકાય મશીન મુંબઈના ગીચ વિસ્તારો અને મીઠી નદીની નીચેથી 16 કિમી લાંબી ટનલ ખોદશે. અત્યાધુનિક ટેકનોલોજી સાથેની આ ટનલ બુલેટ ટ્રેનને સૌથી ઝડપી અને સુરક્ષિત બનાવશે.
ભારતમાં પ્રથમ વખત આટલી મોટી TBMનો ઉપયોગ
અમદાવાદ-મુંબઈ હાઇ-સ્પીડ રેલ કોરિડોરના સૌથી પડકારજનક ભાગનું કામ હવે શરૂ થયું છે. વિક્રોલી ખાતેથી શરૂ થયેલી આ TBM મશીનનો વ્યાસ 13.6 મીટર છે જે લગભગ 4 માળની ઇમારત જેટલો છે. મશીનનું કુલ વજન 3100 ટન એટલે કે 500 એશિયાઈ હાથી જેટલું અને લંબાઈ 96 મીટર એટલે કે એક ફૂટબોલ ગ્રાઉન્ડ જેટલી છે. રેલવેના ઇતિહાસમાં પહેલીવાર આટલા મોટા મશીનનો ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે.
21 કિમી લાંબી ટનલ, જેમાંથી 16 કિમી TBM ખોદશે
બુલેટ ટ્રેન માટે મુંબઈથી અમદાવાદ સુધી કુલ 21 કિમીની અંડરગ્રાઉન્ડ ટનલ બનાવવામાં આવશે. જેમાંથી 16 કિમીનો ભાગ આ જાયન્ટ TBM દ્વારા ખોદાશે. બાકીના 5 કિમીનું કામ NATM ટેકનિકથી પૂર્ણ થઈ ચૂક્યું છે. આ સિંગલ-ટ્યુબ ટનલમાં આવવા-જવાની બંને બુલેટ ટ્રેન એકસાથે દોડશે. મશીન આગળ વધતા-વધતા જ ખોદકામ સાથે કોંક્રિટ લાઇનિંગ પણ કરી દેશે, જેનાથી કામ ઝડપી બનશે.
આ પણ વાંચો: અમદાવાદ ઝોન 7માંથી 190 આરોપીની ધરપકડ, 20-26 વર્ષ જૂના વોન્ટેડ પણ ઝડપાયા
મિક્સશીલ્ડ ટેકનોલોજી: ગીચ વિસ્તાર અને નદી નીચે સુરક્ષિત સફર
આ ટનલ મુંબઈના વ્યસ્ત રહેણાક વિસ્તારો, ઊંચી બિલ્ડીંગો અને મીઠી નદીની નીચેથી પસાર થશે. તેના માટે ‘મિક્સશીલ્ડ ટેકનોલોજી’નો ઉપયોગ થયો છે જે વધુ ભૂગર્ભ જળવાળા વિસ્તાર માટે ખાસ છે. આ ટેકનિકને કારણે ઉપરની જમીન ધસી પડવાનો કે ઇમારતોને નુકસાન થવાનો ભય રહેશે નહીં.
20 માળ ઊંડો શાફ્ટ અને લાઇવ મોનિટરિંગ
TBMને જમીનમાં ઉતારવા માટે વિક્રોલીમાં 56 મીટર એટલે કે 20 માળ જેટલો ઊંડો શાફ્ટ બનાવાયો છે. અહીં વોટર ટ્રીટમેન્ટ પ્લાન્ટ, પાવર સબ-સ્ટેશન અને બેકઅપ જનરેટર પણ ગોઠવ્યા છે. ખોદકામ દરમિયાન સપાટી પર કોઈ અસર ન થાય તે માટે સેન્સર, ટિલ્ટ મીટર અને સીસ્મોગ્રાફ લગાવાયા છે જે સીધો ડેટા કંટ્રોલ રૂમને મોકલશે.
100 ટનની કોંક્રિટ રિંગથી વોટરપ્રૂફ ટનલ
ટનલને વધુ મજબૂત બનાવવા થાણેના મહાપે યાર્ડમાં 100-100 ટનની 7700 કોંક્રિટ રિંગ તૈયાર થઈ રહી છે. ભવિષ્યમાં લીકેજ ન થાય તે માટે ડબલ-લેયર રબર સીલ અને વોટરપ્રૂફ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરાશે. આનાથી આખી ટનલ સંપૂર્ણ સુરક્ષિત અને વોટરપ્રૂફ બનશે.
