ભારતીય રેલવેના ઈતિહાસમાં એક નવો સુવર્ણ અધ્યાય ઉમેરાવા જઈ રહ્યો છે. દેશવાસીઓ જેની આતુરતાપૂર્વક રાહ જોઈ રહ્યા છે તેવી પ્રથમ હાઈ-સ્પીડ બુલેટ ટ્રેન હવે વાસ્તવિકતા બનવાની ખૂબ નજીક છે. કેન્દ્રીય રેલમંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે શુક્રવારે આ મહત્ત્વાકાંક્ષી પ્રોજેક્ટની પ્રગતિ અંગે મોટી જાહેરાત કરતા સ્પષ્ટ કર્યું છે કે, વર્ષ 2027ના અંત સુધીમાં ગુજરાતમાં પ્રથમ તબક્કાની મુસાફરી શરૂ થઈ જશે, જ્યારે મુંબઈ સુધીનો સમગ્ર રૂટ તબક્કાવાર ખુલ્લો મૂકવામાં આવશે.
પ્રથમ તબક્કામાં સુરત-વાપી રૂટ પર દોડશે ટ્રેન
રેલમંત્રીએ આપેલી માહિતી મુજબ, વર્ષ 2027ના અંતિમ ત્રિમાસિક ગાળામાં દેશની પ્રથમ બુલેટ ટ્રેન પાટા પર દોડતી થઈ જશે. શરૂઆતના તબક્કામાં આ ટ્રેન ગુજરાતના સુરત અને વાપી સ્ટેશન વચ્ચે દોડાવવામાં આવશે. સમગ્ર કોરિડોરનું કામ પૂર્ણ ન થાય ત્યાં સુધી તબક્કાવાર રીતે અલગ-અલગ સેક્શન શરૂ કરવાની યોજના બનાવવામાં આવી છે.
આ પણ વાંચો: સોનાના ભાવમાં હજુ થશે મોટો ઘટાડો? ‘રિચ ડેડ પુઅર ડેડ’ના લેખક રોબર્ટ કિયોસાકીની ભવિષ્યવાણી
પ્રોજેક્ટના બાંધકામની વર્તમાન પ્રગતિ
હાઈ-સ્પીડ રેલ કોરિડોરના નિર્માણનું કાર્ય અત્યંત ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે, જેની મુખ્ય વિગતો નીચે મુજબ છે:
| બાંધકામનું ક્ષેત્ર | પૂર્ણ થયેલી કામગીરીની વિગત |
| પિલર નિર્માણ | 456 કિલોમીટર સુધી પિલર ઊભા કરવાનું કામ પૂર્ણ |
| વાયડક્ટ બાંધકામ | 371 કિલોમીટર લંબાઈમાં વાયડક્ટ તૈયાર |
| નોઈઝ બેરિયર | 299 કિલોમીટરના રૂટ પર 6 લાખ નોઈઝ બેરિયર સ્થાપિત |
| OHE માસ્ટ | 206 કિલોમીટર વાયડક્ટ પર 9,300 OHE માસ્ટ લગાવાયા |
| સ્ટેશનો અને ડિપો | 8 સ્ટેશનોનું સિવિલ કામ પૂર્ણ, આર્કિટેક્ચરલ ફિનિશિંગ ચાલુ; સાબરમતી, સુરત અને થાણે ડિપોનું કામ તેજ ગતિએ |
થાણે ક્રીક નીચે બની રહી છે દેશની પ્રથમ અંડર-સી ટનલ
મહારાષ્ટ્રના હિસ્સામાં આ પ્રોજેક્ટ એન્જિનિયરિંગનું અદભૂત ઉદાહરણ રજૂ કરી રહ્યો છે. અહીં કોરિડોર 21 કિલોમીટર લાંબી સુરંગમાંથી પસાર થશે, જેમાંથી 7 કિલોમીટરનો હિસ્સો દરિયાની સપાટી નીચે થાણે ક્રીકની આરપાર બનાવવામાં આવી રહ્યો છે. આ પડકારજનક અંડર-સી ટનલના ખોદકામ માટે જુલાઈ 2026માં વિક્રોલી અને સાવલી ખાતેથી બે વિશાળ ટનલ બોરિંગ મશીનો કાર્યરત કરવામાં આવ્યા છે.
મહાકાય ટનલ બોરિંગ મશીનોની અનોખી વિશેષતા
દરિયાના પેટાળમાં સુરંગ ખોદવા માટે ભારતમાં અત્યાર સુધીના સૌથી મોટા મશીનોનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે, જેની ક્ષમતા આશ્ચર્યજનક છે:
ઊંચાઈ: આ મશીન 4 માળની ઈમારત જેટલી ઊંચાઈ ધરાવે છે.
વજન: દરેક મશીનનું વજન 3,000 ટનથી વધુ છે, જે અંદાજે 500 એશિયન હાથીઓના વજન જેટલું થાય છે.
લંબાઈ: 96 મીટર લાંબુ આ મશીન એક લાઈનમાં ગોઠવેલી અંદાજે 5 ક્રિકેટ પિચ જેટલી લંબાઈ ધરાવે છે.
સ્વદેશી બુલેટ ટ્રેનસેટ: 280 થી 350 km/h ની ઝડપ
‘મેક ઈન ઈન્ડિયા’ હેઠળ ICF અને BEML દ્વારા સંયુક્ત રીતે સ્વદેશી B28 ટ્રેનસેટ તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યા છે, જે 280 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે દોડવા સક્ષમ હશે. આ ટ્રેનનું પ્રથમ બોડી ફ્રેમ બની ચૂક્યું છે અને હાલમાં તેનું સ્ટ્રક્ચરલ ટેસ્ટિંગ ચાલી રહ્યું છે. વર્ષ 2027ના મધ્ય સુધીમાં ટ્રેક પર તેના ટ્રાયલ શરૂ થવાની શક્યતા છે. ત્યારબાદ આગામી તબક્કામાં 350 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની રફ્તાર ધરાવતી અત્યાધુનિક B35 ટ્રેનના નિર્માણ પર કામ હાથ ધરાશે.
મુંબઈ સુધીની સીધી બુલેટ ટ્રેન મુસાફરી માટે હજુ થોડી વધુ રાહ જોવી પડશે, પરંતુ 2027ના અંતમાં સુરત-વાપી વચ્ચે શરૂ થનારી સેવા દેશના પરિવહન ક્ષેત્રે ક્રાંતિકારી બદલાવ લાવશે. દરિયા નીચે બનતી ટનલ અને સ્વદેશી ટેકનોલોજીથી બનતા ટ્રેનસેટ ભારતની આધુનિક માળખાકીય ક્ષમતાનો મજબૂત પરિચય કરાવે છે.
