અમેરિકામાં H-1B વિઝા નિયમોમાં ધરમૂળથી ફેરફારની તૈયારી: છેતરપિંડી આચરનાર કંપનીઓ સામે કડક કાર્યવાહી, ભારતીય પ્રોફેશનલ્સમાં ચિંતા
અમેરિકામાં ટેકનોલોજી ક્ષેત્રે કારકિર્દી બનાવવાનું સપનું જોતા હજારો ભારતીય પ્રોફેશનલ્સ અને યુવા એન્જિનિયરો માટે ચિંતાજનક સ્થિતિ સર્જાઈ રહી છે. વિઝા ફીમાં સતત વધારો અને નિયંત્રણો લાદ્યા બાદ હવે અમેરિકન વહીવટીતંત્ર વિદેશી શ્રમ વિઝા વ્યવસ્થામાં ક્રાંતિકારી અને કડક ફેરફારો કરવાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે. વિઝા સિસ્ટમમાં ગેરરીતિ અને કૌભાંડો આચરતી કંપનીઓ સામે સીધી ફોજદારી કાર્યવાહીના સંકેતો મળતાં જ વિદેશી કામદારો પર નિર્ભર રહેતા આઈટી ક્ષેત્રમાં મોટો ખળભળાટ મચી ગયો છે.
365 દિવસમાં સિસ્ટમનું નવનિર્માણ: ધરપકડ અને ફોજદારી કાર્યવાહીની ચેતવણી
અમેરિકી શ્રમ વિભાગના ઇન્સ્પેક્ટર જનરલ એન્થની ડી’એસ્પોસિટોએ ખુલાસો કર્યો છે કે આગામી 365 દિવસની અંદર વિદેશી શ્રમ વિઝા વ્યવસ્થાનું સમગ્ર માળખું બદલી નાખવામાં આવશે. બોગસ શેલ કંપનીઓ ઊભી કરી વિઝા કૌભાંડ, કર્મચારીઓનું આર્થિક શોષણ અને હ્યુમન ટ્રાફિકિંગ જેવી ગંભીર ગેરરીતિઓ આચરનારા તત્વો સામે કડક કાનૂની સંકજો કસવામાં આવી રહ્યો છે. તપાસ એજન્સીઓએ આવા લેભાગુ એમ્પ્લોયર્સ સામે સ્પષ્ટ ચેતવણી આપતાં જણાવ્યું છે કે દોષિતો સામે ફોજદારી ગુના નોંધી ધરપકડ કરવામાં આવશે.
અગ્રણી આઈટી કંપનીઓ તપાસ હેઠળ: દરોડા અને અરજીઓ સસ્પેન્ડ
વિદેશી કર્મચારીઓની ભરતી પ્રક્રિયામાં નિયમોના ઉલ્લંઘન બદલ તપાસ તંત્ર દ્વારા કોર્પોરેટ ક્ષેત્રે પણ કડક પગલાં લેવાઈ રહ્યાં છે. ચાલતી ફોજદારી તપાસના પગલે અગ્રણી ટેક કંપનીઓ જેમ કે કોગ્નિઝન્ટ અને ક્લાઉડેરા સાથે સંકળાયેલી નવી H-1B અને PERM અરજીઓ હાલ પૂરતી સ્થગિત (Suspend) કરી દેવામાં આવી છે. શ્રમ વિભાગના અધિકારીઓએ અનેક શંકાસ્પદ ઠેકાણાંઓ પર સર્ચ વોરંટ સાથે દરોડા પાડીને ડઝનબંધ સમન્સ જારી કર્યા છે.
| વિગત / નિયમ | વર્તમાન જોગવાઈ / સ્થિતિ | પ્રસ્તાવિત ફેરફાર અને અસર |
| H-1B સામાન્ય વાર્ષિક ક્વોટા | 65,000 નવા વિઝા પ્રતિ નાણાકીય વર્ષ | વિઝા સ્ક્રુટિની અત્યંત કડક અને મર્યાદિત બનશે |
| અમેરિકન ઉચ્ચ ડિગ્રી ક્વોટા | 20,000 વધારાના વિઝા (Master’s/PhD) | શૈક્ષણિક પાત્રતા અને સ્પોન્સરશિપની આકરી ચકાસણી |
| ભારતીય પ્રોફેશનલ્સનો હિસ્સો | 70% થી વધુ કુલ H-1B વિઝા ધારકો | વિઝા રિન્યુઅલ, નોકરીની સુરક્ષા અને ગ્રીન કાર્ડ પર જોખમ |
| પ્રોજેક્ટ ફાયરવોલ અમલ | સપ્ટેમ્બર 2025 થી લોન્ચ | અમેરિકી કર્મચારીઓને પ્રાથમિકતા, છટણી કરેલી કંપનીઓ પર રોક |
| પ્રવેશ પ્રતિબંધની મુદત | અમુક ચોક્કસ કેટેગરીના ધારકો પર | પ્રતિબંધ લંબાવીને 21 સપ્ટેમ્બર 2027 સુધી કરાયો |
ભારતીય ટેક વર્કર્સ અને વિદ્યાર્થીઓ પર સૌથી મોટો ફટકો
અમેરિકન આઈટી ક્ષેત્રમાં કામ કરતાં કુલ H-1B વિઝા ધારકોમાંથી 70% થી વધુ પ્રમાણ માત્ર ભારતીય પ્રોફેશનલ્સનું છે. જો આ વિઝા પ્રક્રિયા અત્યંત મર્યાદિત કે સંકુચિત કરવામાં આવશે, તો યુએસમાં કાર્યરત ભારતીયોના વિઝા રિન્યુઅલ અને ગ્રીન કાર્ડ મેળવવાની પ્રક્રિયા અટકી પડશે. આ સાથે જ અમેરિકાની યુનિવર્સિટીઓમાં અભ્યાસ કરતા હજારો ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યા બાદ ત્યાં નોકરી મેળવવાના વિકલ્પો સીમિત બની જશે.
સ્થાનિક નાગરિકોના રક્ષણ માટે ‘પ્રોજેક્ટ ફાયરવોલ’
અમેરિકન નાગરિકોની રોજગારી અને પગાર ધોરણોનું રક્ષણ કરવા માટે સરકારે સપ્ટેમ્બર 2025 માં ‘પ્રોજેક્ટ ફાયરવોલ’ અમલમાં મૂક્યો હતો. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે શ્રમ, વિદેશ અને હોમલેન્ડ સિક્યોરિટી વિભાગને નિર્દેશ આપ્યા છે કે કોઈપણ વિદેશી અરજી મંજૂર કરતાં પહેલાં એ સુનિશ્ચિત કરવામાં આવે કે સંબંધિત કંપનીએ તે જ પદ પરથી સ્થાનિક અમેરિકન નાગરિકની છટણી તો નથી કરી ને. વધુમાં, અમુક ચોક્કસ H-1B વિઝા ધારકોના અમેરિકા પ્રવેશ પરનો પ્રતિબંધ 21 સપ્ટેમ્બર 2027 સુધી લંબાવી દેવાયો છે.
અમેરિકા દ્વારા H-1B વિઝા માળખામાં થઈ રહેલા આ આકરા સુધારાઓ અને બોગસ કંપનીઓ પર તવાઈથી વિદેશી ટેલેન્ટ આધારિત વ્યવસાય મોડેલ પર મોટો પ્રશ્નાર્થ ઊભો થયો છે. આગામી એક વર્ષ દરમિયાન અમલમાં આવનારા આ નિયમો અમેરિકન ટેક ઇન્ડસ્ટ્રીના માળખા સાથે વિશ્વભરના, ખાસ કરીને ભારતના લાખો આઈટી પ્રોફેશનલ્સના ભવિષ્યની દિશા નક્કી કરશે.
