અમને માછલી ખાતા કોઈ નહીં રોકી શકે, ધીરેન્દ્ર શાસ્ત્રીની અપીલ પર BJP નેતા જ મેદાને
ભારતીય સંસ્કૃતિમાં ધર્મ અને આસ્થાના વિષયો હંમેશાં ચર્ચાના કેન્દ્રમાં રહ્યા છે, પરંતુ જ્યારે આસ્થા સાથે ખાનપાનની પરંપરાઓ જોડાય છે ત્યારે રાજકારણ અને સમાજમાં એક મોટો ઘમાસાણ મચી જતો હોય છે. હાલમાં જ પશ્ચિમ બંગાળની ધરતી પરથી એક એવો જ વિવાદ સામે આવ્યો છે, જ્યાં ધાર્મિક આસ્થા અને પ્રાદેશિક ખાનપાનની પરંપરાઓ આમને-સામને આવી ગઈ છે.
બાગેશ્વર બાબાની અપીલ અને વિવાદની શરૂઆત
પશ્ચિમ બંગાળના હાવડા જિલ્લાના લિલુઆ ખાતે બાગેશ્વર ધામના મુખ્ય પુજારી ધીરેન્દ્ર કૃષ્ણ ગર્ગ (બાબા બાગેશ્વર) દ્વારા ત્રણ દિવસીય હનુમંત કથાનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ કથા દરમિયાન તેમણે ઉપસ્થિત હિન્દુઓને નવરાત્રી અને દુર્ગા પૂજાના પવિત્ર દિવસો દરમિયાન સંપૂર્ણપણે શાકાહારી ભોજન અપનાવવાની અપીલ કરી હતી. બાબાના આ નિવેદન બાદ પશ્ચિમ બંગાળના રાજકારણમાં ભારે હલચલ મચી ગઈ અને વિપક્ષી પક્ષો દ્વારા આક્ષેપ કરવામાં આવ્યા કે આવા નિવેદનો દ્વારા બંગાળી સંસ્કૃતિનું અપમાન થઈ રહ્યું છે.
ભાજપ પ્રમુખ સામિક ભટ્ટાચાર્યનો પલટવાર
આ વિવાદ વકરતા પશ્ચિમ બંગાળ ભાજપના પ્રમુખ સામિક ભટ્ટાચાર્યે ધીરેન્દ્ર શાસ્ત્રીનું નામ લીધા વિના તેમની અપીલને સ્પષ્ટ શબ્દોમાં ફગાવી દીધી હતી. તેમણે સવાલ ઉઠાવ્યો હતો કે બંગાળીઓ માછલી અને માંસ કેમ ન ખાઈ શકે? તેમણે સ્વામી વિવેકાનંદના ઉદાહરણો ટાંકીને જણાવ્યું હતું કે માં કાળીને મટન ચડાવવાની પરંપરા રહી છે. ભટ્ટાચાર્યે સ્પષ્ટ કર્યું કે કોઈ પણ બહારથી આવેલી વ્યક્તિ કે પક્ષ બંગાળના લોકોએ શું ખાવું અને શું પહેરવું તે નક્કી કરી શકે નહીં.
બુદ્ધિજીવીઓનો વિરોધ અને સોશિયલ મીડિયા પર કટાક્ષ
આ સમગ્ર મામલે પત્રકાર અભિજીત મજૂમદાર અને પૂર્વ મુખ્ય આર્થિક સલાહકાર સંજીવ સાન્યાલે સોશિયલ મીડિયા પર સખત વિરોધ નોંધાવ્યો હતો. નિષ્ણાતોના મતે, શાક્ત હિન્દુ ધર્મમાં માંસ એક અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ ભાગ છે અને પ્રાચીન પરંપરા મુજબ દુર્ગા પૂજામાં માતાને ભોગ ધરતી વખતે તેનો સમાવેશ થાય છે. આ પવિત્ર પરંપરામાં દખલગીરી અસ્વીકાર્ય છે. આ દરમિયાન સોશિયલ મીડિયા યુઝર્સે આ ઘટનાની સરખામણી સત્યજીત રેની ફિલ્મ ‘મહાપુરુષ’ના કાલ્પનિક પાત્ર સાથે કરીને ભારે કટાક્ષ પણ કર્યા હતા.
ઉત્તર ભારત વિરુદ્ધ બંગાળી હિન્દુત્વનું અલગ સ્વરૂપ
ઉત્તર ભારત અને પશ્ચિમ બંગાળમાં હિન્દુત્વના આચરણમાં મોટો તફાવત જોવા મળે છે. પશ્ચિમ બંગાળમાં અંદાજે 99 ટકા લોકો માંસાહારી છે અને નવરાત્રી કે દુર્ગા પૂજા જેવા તહેવારો દરમિયાન પણ માંસાહાર અહીં સામાન્ય પ્રથા ગણાય છે. રાજ્ય સરકાર દ્વારા આગામી દુર્ગા પૂજા માટે 16 ઓક્ટોબરથી 21 ઓક્ટોબર સુધીના વિશેષ નિયમો અને માર્ગદર્શિકાઓ પણ બહાર પાડવામાં આવી છે, જે આ તહેવારના સાંસ્કૃતિક મહત્વને વધુ સ્પષ્ટ કરે છે.
આ સમગ્ર પ્રકરણે એ સાબિત કરી દીધું છે કે ભારતમાં ધર્મ અને આધ્યાત્મિકતાના પોતાના અલગ-અલગ ભૌગોલિક અને સાંસ્કૃતિક રંગો છે. ઉત્તર ભારતની ધાર્મિક માન્યતાઓ અને બંગાળની હજારો વર્ષ જૂની શાક્ત પરંપરાઓ વચ્ચેનો આ સુક્ષ્મ તફાવત માત્ર ખાનપાન પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે પ્રાદેશિક અસ્મિતા સાથે પણ જોડાયેલો છે. તહેવારોના આ માહોલમાં આ પ્રકારના વિવાદો ફરી એકવાર એ વિચારવા મજબૂર કરે છે કે સાંસ્કૃતિક વિવિધતાને માન આપવું એ જ સાચી ભારતીય પરંપરા છે.
