મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર વિરુદ્ધ કોંગ્રેસનું રાષ્ટ્રવ્યાપી આંદોલન શરૂ: દિલ્હી, પટણા, લખનૌ સહિતના શહેરોમાં ઉગ્ર પ્રદર્શનો, વોટર ચોરીના ગંભીર આક્ષેપો
દેશમાં ચૂંટણી પંચની નિષ્પક્ષતા, સ્વાયત્તતા અને મતદાર યાદી સુધારણા (SIR) પ્રક્રિયાને લઈને ચાલી રહેલો વિવાદ હવે સંસદ અને પ્રેસ કોન્ફરન્સમાંથી બહાર આવીને સીધો માર્ગો પર ઉતરી આવ્યો છે. વિરોધ પક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધી દ્વારા લગાવવામાં આવેલા ગંભીર આક્ષેપો બાદ, કોંગ્રેસ પક્ષે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર (CEC) જ્ઞાનેશ કુમારના તાત્કાલિક રાજીનામાની માંગ સાથે દેશવ્યાપી ‘શેરી વિરોધ’નું એલાન કર્યું છે. દેશની રાજધાની દિલ્હીથી લઈને પટણા, લખનૌ, ચંદીગઢ, ગુવાહાટી, કોલકાતા અને મણિપુર સુધી હજારો કાર્યકરો રસ્તા પર ઉતરી આવતા સમગ્ર દેશનું રાજકીય વાતાવરણ અત્યંત ગરમાઈ ગયું છે.
દેશવ્યાપી વિરોધ કૂચ: મુખ્ય શહેરોમાં કોંગ્રેસ કાર્યકરોનું શક્તિ પ્રદર્શન
કોંગ્રેસ પક્ષે આરોપ મૂક્યો છે કે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર પંચની અંદર સરમુખત્યારશાહી રીતે વહીવટ ચલાવી રહ્યા છે અને બાકીના બે ચૂંટણી કમિશનરોના લેખિત વાંધાઓને સંપૂર્ણપણે નજરઅંદાજ કરી રહ્યા છે. ગુવાહાટીમાં સાંસદ ગૌરવ ગોગોઈના નેતૃત્વમાં વિશાળ પ્રદર્શન યોજાયું હતું. દેહરાદૂનમાં વરિષ્ઠ નેતા કુમારી શૈલજાની આગેવાનીમાં વિરોધ કૂચ નીકળી હતી. કોલકાતા, ચંદીગઢ અને જમ્મુ-કાશ્મીર વિધાનસભાની અંદર પણ આ મુદ્દે ભારે હોબાળો મચ્યો હતો અને CEC ના રાજીનામાની માગણી દોહરાવવામાં આવી હતી.
દિલ્હીમાં યુથ કોંગ્રેસનો આક્રમક મોરચો: પ્રતીકાત્મક ધરપકડ અને બેરિકેડિંગ
રાષ્ટ્રીય રાજધાની નવી દિલ્હીમાં ભારતીય યુવા કોંગ્રેસ (IYC) ના પ્રમુખ ઉદય ભાનુ ચાબના નેતૃત્વમાં કાર્યકરોએ ભારે દેખાવો કર્યા હતા. યુથ કોંગ્રેસ હેડક્વાર્ટરથી શરૂ થયેલી આ કૂચ દરમિયાન કાર્યકરો બેરિકેડ્સ પર ચઢી ગયા હતા. વિરોધ દરમિયાન એક કાર્યકરને મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારનો માસ્ક પહેરાવી અને હાથકડી લગાવીને પ્રતીકાત્મક રીતે રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો. કાર્યકરો જ્યારે સંસદ માર્ગ તરફ આગળ વધવા લાગ્યા ત્યારે દિલ્હી પોલીસે બળપ્રયોગ કરીને ઉદય ભાનુ ચાબ સહિત અસંખ્ય કાર્યકરોની અટકાયત કરી હતી.
પટણામાં પોલીસ સાથે ઘર્ષણ: વોટર કેનનનો મારો અને લાઠીચાર્જ જેવી સ્થિતિ
બિહારની રાજધાની પટણામાં વિધાનસભા બહાર વાતાવરણ અત્યંત તંગ બની ગયું હતું. કોંગ્રેસના કાર્યકરો ચૂંટણી પંચની કચેરીનો ઘેરાવ કરવા આગળ વધતા પોલીસે વિધાનસભાના ગેટ પાસે જ સુરક્ષા કવચ ખડકી દીધું હતું. બેરિકેડ્સ તોડીને આગળ વધવા મથતા પ્રદર્શનકારીઓ અને પોલીસ વચ્ચે ઉગ્ર ઝપાઝપી થઈ હતી. પરિસ્થિતિ બેકાબૂ બનતા પોલીસે વિરોધીઓ પર વોટર કેનન (પાણીના તોપ)નો મારો ચલાવ્યો હતો. અનેક કાર્યકરો રસ્તા પર જ ધરણા પર બેસી જતાં પોલીસે તેમની બળજબરીપૂર્વક અટકાયત કરી હતી.
લખનૌમાં ધોધમાર વરસાદ વચ્ચે “મત ચોર, ગાદી ચોર” ના સૂત્રોચ્ચાર
ઉત્તર પ્રદેશના લખનૌમાં મુશળધાર વરસાદ હોવા છતાં હજારો કોંગ્રેસ કાર્યકરો છત્રીઓ અને પક્ષના ઝંડા સાથે રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા હતા. પ્રદેશ કાર્યાલયથી શરૂ થયેલી આ કૂચ રાજ્ય ચૂંટણી પંચ અને વિધાનસભા તરફ આગળ વધી હતી. કાર્યકરોએ “મત ચોર, ગાદી ચોર” ના આક્રમક સૂત્રોચ્ચાર કરીને કમિશનરના રાજીનામાની માંગ કરી હતી. ભારે પોલીસ બંદોબસ્ત વચ્ચે સમગ્ર વિસ્તારમાં ભારેલા અગ્નિ જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ હતી.
ચંદીગઢ અને જમ્મુમાં પુતળા દહન: હરિયાણા-પંજાબ કોંગ્રેસ મેદાનમાં
ચંદીગઢના સેક્ટર 17 સ્થિત ચૂંટણી પંચ કાર્યાલય બહાર હરિયાણા અને પંજાબ કોંગ્રેસના કાર્યકરોએ ડેરા તંબુ તાણ્યા હતા. દીપેન્દ્ર હુડ્ડા સહિતના આગેવાનોની હાજરી વચ્ચે કાર્યકરોએ ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં ધાંધલીનો આક્ષેપ કર્યો હતો. બીજી તરફ, જમ્મુમાં એઆઈસીસી નેતા નાસિર હુસૈનની આગેવાનીમાં થયેલા ઉગ્ર પ્રદર્શન દરમિયાન પોલીસ સાથે તીવ્ર ઘર્ષણ થયું હતું અને રોષે ભરાયેલા કાર્યકરોએ રસ્તા વચ્ચે જ્ઞાનેશ કુમારનું પુતળું બાળીને વિરોધ નોંધાવ્યો હતો.
ઇમ્ફાલમાં ટીયર ગેસના શેલ છૂટ્યા: પૂર્વોત્તરમાં પણ તણાવ
મણિપુરના પાટનગર ઇમ્ફાલમાં સ્થિતિ સૌથી વધુ હિંસક અને સંવેદનશીલ બની હતી. કોંગ્રેસ કાર્યકરો ચૂંટણી પંચના મુખ્ય કાર્યાલયની અંદર ઘૂસવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા હતા ત્યારે સુરક્ષા દળોએ તેમને રોકવા માટે ટીયર ગેસના સેલ છોડવા પડ્યા હતા. પોલીસ અને પ્રદર્શનકારીઓ વચ્ચે થયેલી અથડામણથી સમગ્ર વિસ્તારમાં અફડાતફડીનો માહોલ સર્જાયો હતો.
રાહુલ ગાંધીના આક્ષેપો અને મહાભિયોગ પ્રસ્તાવ લાવવાની ચર્ચા
આ સમગ્ર રાજકીય ભડકો રાહુલ ગાંધી દ્વારા ગઈકાલે કરાયેલી વિસ્ફોટક પ્રેસ કોન્ફરન્સ બાદ થયો છે. રાહુલ ગાંધીએ દાવો કર્યો હતો કે દેશમાં યોજનાબદ્ધ રીતે મતોની ચોરી થઈ રહી છે અને મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર શાસક પક્ષના ઈશારે કામ કરી રહ્યા છે. પ્રિયંકા ગાંધીએ પણ સીઈસી સામે ફોજદારી કાર્યવાહી કરવાની હિમાયત કરી છે. બીજી તરફ, સપા વડા અખિલેશ યાદવ અને આરજેડી નેતા મનોજ ઝા સહિતના વિપક્ષી નેતાઓએ પણ રાજીનામાની માંગને ટેકો આપ્યો છે. ભાજપના પ્રવક્તા સુધાંશુ ત્રિવેદીએ આ આરોપોને પાયાવિહોણા ગણાવ્યા છે. અહેવાલો મુજબ, 29 સપ્ટેમ્બરના રોજ મળનારી કોંગ્રેસ વર્કિંગ કમિટી (CWC) ની બેઠકમાં સંસદમાં મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર સામે મહાભિયોગ (Impeachment) પ્રસ્તાવ લાવવા સહિતની રણનીતિ ઘડાઈ શકે છે.
ચૂંટણી પંચ જેવી દેશની સર્વોચ્ચ લોકતાંત્રિક સંસ્થાના વડા વિરુદ્ધ આ પ્રકારે એકસાથે સાતથી વધુ રાજ્યોમાં થયેલા શેરી વિરોધે ભારતીય રાજકારણમાં નવો વળાંક આણ્યો છે. મતાધિકાર અને બંધારણીય પ્રક્રિયાઓની પારદર્શિતા સામે વિપક્ષે છેડેલી આ લડાઈ હવે સીધી લોકશાહીના અસ્તિત્વ સાથે જોડાઈ રહી છે. આગામી 29 સપ્ટેમ્બરે વિપક્ષી મોરચાની સંયુક્ત રણનીતિ અને સંસદીય પગલાં આ વિવાદને કઈ દિશામાં લઈ જાય છે, તેના પર સમગ્ર દેશની નજર રહેશે.
