ફ્રાન્સમાં સ્કૂલ આંદોલન પર ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું વિવાદાસ્પદ નિવેદન: ‘આ શાળાઓનો વિરોધ નથી, દેશ પર ઇસ્લામના કબજાનો પ્રયાસ’
ફ્રાન્સમાં વિદ્યાર્થીઓ અને શિક્ષણ જગત દ્વારા શાળાકીય સુવિધાઓ તેમજ સરકારી બજેટ સામે છેડાયેલા દેશવ્યાપી આંદોલન પર અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે વિવાદાસ્પદ અને તીખી પ્રતિક્રિયા આપી છે. પોતાના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘ટ્રુથ સોશિયલ’ (Truth Social) પર પોસ્ટ કરતાં ટ્રમ્પે દાવો કર્યો હતો કે ફ્રાન્સમાં થઈ રહેલા આ ઉગ્ર પ્રદર્શનો વાસ્તવમાં બેકાબૂ “મોટા પાયે સ્થળાંતર” (mass migration) નું પરિણામ છે અને તે એક સમયે મહાન રહેલા દેશ પર “ઇસ્લામનો કબજો જમાવવાની” બાબત દર્શાવે છે. જોકે, ફ્રાન્સના જમીની તથ્યો આ દાવાથી તદ્દન વિપરીત ચિત્ર રજૂ કરી રહ્યા છે, જ્યાં આંદોલનનું મૂળ શિક્ષણ બજેટમાં કાપ અને માળખાકીય સુવિધાઓની માંગ સાથે જોડાયેલું છે.
ફ્રાન્સમાં દેશવ્યાપી આંદોલન અને પોલીસ કાર્યવાહી
ફ્રાન્સના ગૃહ મંત્રાલયના સત્તાવાર આંકડા અનુસાર, મંગળવારે યોજાયેલા દેશવ્યાપી પ્રદર્શનોમાં 2,66,000 થી વધુ નાગરિકો અને વિદ્યાર્થીઓ રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા હતા, જેમાં એકલા રાજધાની પેરિસમાં 56,000 થી વધુ લોકોએ કૂચ કરી હતી. સપ્ટેમ્બરના મધ્યભાગમાં પેરિસની એક હાઈસ્કૂલથી શરૂ થયેલું આ આંદોલન હવે દેશના મોટાભાગના શહેરોમાં ફેલાઈ ગયું છે. બે અઠવાડિયાથી વધુ સમયથી વિદ્યાર્થીઓ શાળાઓને તાળાબંધી કરી વર્ગોનો બહિષ્કાર કરી રહ્યા છે. શાંતિપૂર્ણ રેલીઓ બાદ કેટલાક સ્થળોએ ઘર્ષણ થતાં પોલીસે ટીયર ગેસ અને લાઠીચાર્જનો ઉપયોગ કર્યો હતો.
ફ્રાન્સ વિરોધ પ્રદર્શન અને ધરપકડના મુખ્ય આંકડા
વિદ્યાર્થી આંદોલનની વ્યાપકતા અને સુરક્ષા દળોની કાર્યવાહીની વિગતો નીચે મુજબ છે:
| પરિમાણ / વિગત | ચોક્કસ આંકડાકીય માહિતી અને વર્તમાન સ્થિતિ |
| દેશવ્યાપી પ્રદર્શનકારીઓ | 2,66,000 થી વધુ લોકો |
| પેરિસમાં પ્રદર્શનકારીઓ | આશરે 56,000 લોકો |
| તાજેતરની અટકાયત | મંગળવારે લગભગ 500 લોકોની અટકાયત |
| કુલ ધરપકડ (શરૂઆતથી અત્યાર સુધી) | 6,500 થી વધુ લોકો (જેમાં મોટાભાગના સગીરો) |
| ગંભીર દુર્ઘટના | પોલીસ ગ્રેનેડ વિસ્ફોટમાં 15 વર્ષના સગીર વિદ્યાર્થીએ હાથ ગુમાવ્યો |
| વિરોધનું કેન્દ્રબિંદુ | શિક્ષણ બજેટ વધારવું, પૂરતો સ્ટાફ અને જૂની ઇમારતોનું સમારકામ |
આંદોલનનું વાસ્તવિક કારણ: શિક્ષણ બજેટ કે સ્થળાંતર?
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના દાવા સામે પ્રશ્ન એ ઊભો થાય છે કે શું આ આંદોલન સ્થળાંતર કે ધાર્મિક મુદ્દાઓ સાથે જોડાયેલું છે? જમીની વાસ્તવિકતા અને વિદ્યાર્થી સંગઠનોનું કહેવું છે કે આ આક્ષેપો પાયાવિહોણા છે. વિદ્યાર્થીઓની મુખ્ય માંગણીઓ સંપૂર્ણપણે શિક્ષણ પ્રણાલી સાથે સંકળાયેલી છે:
શાળાઓ માટે વધુ સરકારી ભંડોળ ફાળવવું.
શિક્ષકો અને સહાયક સ્ટાફની યોગ્ય ભરતી કરવી.
જર્જરિત શાળા ઇમારતોનું તાત્કાલિક સમારકામ અને શિક્ષણની ગુણવત્તા સુધારવી.
રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોનની સરકાર હાલ બજેટ ખાધનો સામનો કરી રહી હોવાથી જાહેર ખર્ચમાં કાપ મૂકી રહી છે, જેના ભાગરૂપે શિક્ષણ ક્ષેત્ર પ્રભાવિત થતાં વિદ્યાર્થીઓ અને શિક્ષકોમાં રોષ ફેલાયો છે.
પોલીસ દમન સામે જનઆક્રોશ અને સરકારની ખાતરી
સગીર વિદ્યાર્થીઓ સામે ટીયર ગેસ, લાકડીઓ અને રમખાણ-નિયંત્રણના સાધનોના ઉપયોગ બદલ વાલીઓ, શિક્ષકો અને માનવ અધિકાર સંગઠનોમાં ભારે આક્રોશ છે. ખાસ કરીને પ્રદર્શન દરમિયાન પોલીસ ગ્રેનેડના વિસ્ફોટમાં એક 15 વર્ષના સગીર બાળકે પોતાનો હાથ ગુમાવ્યા બાદ માહોલ વધુ તંગ બન્યો છે.
ગૃહમંત્રી લોરેન્ટ નુનેઝે પોલીસ કાર્યવાહીનો બચાવ કરતાં દાવો કર્યો હતો કે હિંસા રોકવા માટે બળપ્રયોગ પ્રમાણસર હતો. બીજી તરફ, વડા પ્રધાન સેબેસ્ટિયન લેકોર્નુએ શિક્ષકોની બદલીઓ, શાળાના કલાકો અને ઇમારતોના સમારકામ અંગે ઓક્ટોબરના અંત સુધીમાં નક્કર દરખાસ્તો લાવવાનું વચન આપ્યું છે. જોકે, પ્રદર્શનકારીઓ ખાતરીઓને બદલે તાત્કાલિક સુધારાની માંગ પર અડગ રહીને વધુ દેખાવોની ચેતવણી આપી રહ્યા છે.
ફ્રાન્સમાં જાહેર સેવાઓ અને શિક્ષણ બજેટના કાપ સામે ભભૂકેલા આંતરિક અસંતોષને અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સ્થળાંતર અને ધાર્મિક ધ્રુવીકરણ સાથે જોડીને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે નવો વિવાદ છેડ્યો છે. ફ્રાન્સની મેક્રોન સરકાર એક તરફ આર્થિક સંકટ અને બીજી તરફ યુવા પેઢીના પ્રચંડ વિરોધનો સામનો કરી રહી છે ત્યારે ટ્રમ્પનું આ નિવેદન સ્થાનિક આંદોલનને વૈશ્વિક રાજકીય ચર્ચાના કેન્દ્રમાં લાવી દીધું છે. શિક્ષણ બજેટ પર તોળાતા સંકટનો સામનો ફ્રાન્સનું વહીવટી તંત્ર કેવી રીતે કરે છે તેના પર સૌની નજર ટકેલી છે.
