રશિયાના કાળા સમુદ્રમાં લાઈબેરિયન ઓઇલ ટેન્કર પર યુક્રેનનો નેવલ ડ્રોન હુમલો: 23 ભારતીય નાવિકોનો ચમત્કારિક બચાવ
રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચે ચાલી રહેલા ભીષણ સૈન્ય સંઘર્ષની વચ્ચે કાળા સમુદ્ર (બ્લેક સી) ના આંતરરાષ્ટ્રીય જળવિસ્તારમાં વધુ એક ખતરનાક ઘટના સામે આવી છે. રશિયાના સોચી દરિયાકાંઠે ક્રૂડ ઓઇલ લઈને આગળ વધી રહેલા લાઈબેરિયન ધ્વજ ધરાવતા ટેન્કર ‘અફ્રામેક્સ રિયો’ પર યુક્રેનિયન નૌકાદળના ડ્રોન વડે હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો. આ હુમલાના પરિણામે ટેન્કરમાં ભયાનક આગ ભભૂકી ઉઠી હતી. જોકે, રાહત અને સૌભાગ્યની વાત એ રહી કે વહાણ પર સવાર તમામ 23 ભારતીય ક્રૂ સભ્યો સુરક્ષિત રીતે બહાર નીકળવામાં સફળ રહ્યા છે અને કોઈ જાનહાનિ થઈ નથી.
સોચી નજીક દરિયામાં ભીષણ આગ અને કટોકટી
રશિયન પરિવહન મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, આ દરિયાઈ હુમલો સોચીના દરિયાકાંઠે કાળા સમુદ્રમાં થયો હતો. ડ્રોન ટકરાતાં જ ટેન્કરમાં વિસ્ફોટ થયો હતો અને જહાજમાંથી તેલ ફેલાવાને લીધે આગે વિકરાળ સ્વરૂપ ધારણ કર્યું હતું. આકાશમાં કાળા ધુમાડાના વિશાળ ગોટેગોટા છવાઈ ગયા હતા. ભારે જહેમત અને ફાયર બ્રિગેડ તેમજ દરિયાઈ બચાવ દળોના સંસાધનોની મદદથી આખરે કલાકોની મહેનત બાદ આગ પર કાબૂ મેળવવામાં આવ્યો હતો.
ઘટના અને સુરક્ષા પરિસ્થિતિની મુખ્ય વિગતો
આ હુમલા અને તેના પછીના પ્રભાવની વિસ્તૃત રૂપરેખા નીચે મુજબ છે:
| પરિમાણ / વિગત | ચોક્કસ માહિતી અને વર્તમાન સ્થિતિ |
| નિશાન બનેલું જહાજ | ‘અફ્રામેક્સ રિયો’ (ક્રૂડ ઓઇલ ટેન્કર) |
| જહાજનો ધ્વજ / નોંધણી | લાઈબેરિયા |
| હુમલાખોર પક્ષ અને હથિયાર | યુક્રેનિયન નૌકાદળ ડ્રોન (Naval Drone) |
| ભારતીય ક્રૂ સભ્યો | કુલ 23 ભારતીયો (તમામ હેમખેમ બચાવાયા) |
| હુમલાનું સ્થળ | સોચી નજીક, કાળો સમુદ્ર (Black Sea), રશિયા |
| પર્યાવરણીય સ્થિતિ | પ્રદૂષણ સામાન્ય મર્યાદામાં, બીચ અગમચેતી રૂપે બંધ |
| કાળા સમુદ્રમાં નિશાન બનેલા જહાજો | છેલ્લા બે મહિનામાં 300 થી વધુ જહાજો ટાર્ગેટ |
દરિયાકિનારા બંધ: પ્રદૂષણનું જોખમ ટળ્યું
આ અકસ્માત બાદ સાવચેતીના પગલા તરીકે સિરિયસ ફેડરલ ટેરિટરીના તમામ જાહેર દરિયાકિનારા (બીચ) પ્રવાસીઓ અને નાગરિકો માટે તાત્કાલિક બંધ કરી દેવામાં આવ્યા છે. સ્થાનિક વહીવટીતંત્ર હવા અને દરિયાઈ પાણીની ગુણવત્તાનું સતત નિરીક્ષણ કરી રહ્યું છે. સિરિયસ વહીવટીતંત્રના વડા દિમિત્રી પ્લ્યુશકિને સ્પષ્ટતા કરી છે કે દરિયામાં પ્રદૂષકોનું પ્રમાણ નિયંત્રણમાં છે અને નાગરિકોના સ્વાસ્થ્ય સામે કોઈ તાત્કાલિક જોખમ નથી.
કાળા સમુદ્રમાં વધતો સૈન્ય તણાવ અને દરિયાઈ વેપાર પર અસર
વર્ષ 2022 થી શરૂ થયેલા રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ બાદ કાળો સમુદ્ર વૈશ્વિક સંઘર્ષનું મોટું એપીસેન્ટર બની ગયો છે:
વ્યાપારી જહાજો પર હુમલા: તાજેતરમાં જ માર્શલ આઇલેન્ડ્સના ધ્વજવાળા જહાજ પર થયેલા હુમલામાં એક નાવિકનું મૃત્યુ થયું હતું, જ્યારે બલ્ગેરિયન તટ નજીક અન્ય બે જહાજો પણ ડ્રોન હુમલાનો ભોગ બન્યા હતા.
જંગી આંકડો: છેલ્લા બે મહિનામાં જ બંને દેશો દ્વારા તેલ ટેન્કરો, માલવાહક અને અનાજના જહાજો સહિત 300 થી વધુ કોમર્શિયલ વેસલ્સને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા છે, જેના કારણે વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈન ખોરવાઈ છે.
ભારત સરકારની આકરી પ્રતિક્રિયા અને ચિંતા
ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયે આ ગંભીર ઘટનાની કડક શબ્દોમાં નિંદા કરી છે. ભારતે કાળા સમુદ્ર તેમજ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Hormuz Strait) જેવા સંવેદનશીલ દરિયાઈ માર્ગો પર વ્યાપારી જહાજો અને નિર્દોષ નાવિકો પર થઈ રહેલા હુમલાઓ સામે ઊંડી ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. ભારતે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય જળસીમામાં શિપિંગ સેવાઓ અને નાવિકોની સુરક્ષા સાથે કોઈપણ પ્રકારની બાંધછોડ સ્વીકાર્ય નથી અને દરિયાઈ કાયદાઓનું સન્માન થવું જોઈએ.
તેલ ટેન્કર ‘અફ્રામેક્સ રિયો’ પર થયેલા આ ડ્રોન હુમલામાં 23 ભારતીય ક્રૂ સભ્યોનો આબાદ બચાવ અત્યંત રાહતજનક બાબત છે, પરંતુ આ ઘટના દર્શાવે છે કે કાળા સમુદ્રમાં યુદ્ધ હવે વ્યાપારી જહાજો માટે અત્યંત જોખમી બની ગયું છે. રશિયા-યુક્રેન તણાવ વચ્ચે આંતરરાષ્ટ્રીય દરિયાઈ વેપાર માર્ગોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે વૈશ્વિક સમુદાયે નક્કર પગલાં ભરવા અનિવાર્ય બની ગયા છે.
