MAYDAY MAYDAY…અમદાવાદ વિમાન દુર્ઘટનાની એ છેલ્લી ક્ષણો, ટેકઓફથી લઈને પ્લેનક્રેશમાં સુધી શું થયું હતું, જુઓ ટાઈમલાઇન

અમદાવાદની એ વિમાન દુર્ઘટના જે સમગ્ર દેશવાસીઓ ક્યારેય નહીં ભૂલી શકે. 12 જૂન 2025ના રોજ એર ઈન્ડિયાનું પ્લેન ક્રેશ થઈ જતાં 260 લોકોના મોત નિપજ્યાં હતા. દુર્ઘટનાના દ્રશ્યો એટલા ભયાવહ હતા કે લોકો હજુ સુધી ભૂલી શક્યા નથી. એક મહિના પહેલા વિમાન મેડિકલ કોલેજની બિલ્ડિંગમાં અથડાયુ હતું તે બિલ્ડિંગ આજે ખંડેર બની ગઈ છે. જે એક સમયે રોડ લોકોની અવર-જવરથી ઘેરાયેલો રહેતો તે રસ્તો તે બિલ્ડિંગ તે વિદ્યાર્થીઓનો અવાજ આજે શાંત થઈ ગયો છે. અમદાવાદ વિમાન દુર્ઘટના અંગે વિમાન અકસ્માત તપાસ બ્યુરો (AAIB) દ્વારા 15 પાનાનો પ્રાથમિક અહેવાલ બહાર પાડ્યો છે, જેમાં ઘણા ચોંકાવનારા ખુલાસા થયા છે. ત્યારે ચાલો જાણીએ છેલ્લી થોડી સેકન્ડમાં શું થયું હતું.

અહેવાલમાં વિગતવાર જણાવેલ ઘટનાઓનો ક્રમ

• 11.17 વાગ્યે: એર ઇન્ડિયા ડ્રીમલાઇનર VT-ANB નવી દિલ્હીથી AI423 તરીકે અમદાવાદમાં ઉતર્યું.
• 1.18.28 વાગ્યે: વિમાનને એરપોર્ટ પર પરથી ઉડાન ભરતું જોવા મળ્યું.
• 1.25.15 વાગ્યે: વિમાને ટેક્સી ક્લિયરન્સની વિનંતી કરી, જેને એર ટ્રાફિક કંટ્રોલ દ્વારા સ્વીકારવામાં આવી; એક મિનિટ પછી વિમાન વેથી રનવે ટેક્સીવે R4થી થઈને રનવે 23 પર ટેક્સીડ કરીને પાછું આવ્યું અને ટેક-ઓફ માટે તૈયાર થયું.
• 1.32.03 વાગ્યે: વિમાનને જમીન પરથી ટાવર કંટ્રોલ રૂમમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવ્યું.
• 01.37.33 વાગ્યે: ટેક-ઓફ ક્લિયરન્સ જારી કરવામાં આવ્યું.
• 01.37.37 વાગ્યે: વિમાને ટેક-ઓફ શરૂ કર્યું.
• 01.38.39 વાગ્યે: વિમાને ટેક-ઓફ કર્યું. “વિમાનના એર/ગ્રાઉન્ડ સેન્સર ઉડાન સાથે સુસંગત એરબોર્ન મોડમાં ગયા,” અહેવાલમાં જણાવાયું છે.
  
  01.38.42 વાગ્યે: વિમાન 180 નોટની મહત્તમ એરસ્પીડ પર પહોંચ્યું. તરત જ, એન્જિન 1 અને એન્જિન 2 ના ફ્યુઅલ કટઓફ સ્વીચો 01 સેકન્ડના અંતરાલમાં એક પછી એક RUN થી CUTOFF પોઝિશન પર ખસેડવામાં આવ્યા. એન્જિનને ઇંધણ પુરવઠો બંધ થતાં એન્જિન N1 અને N2 ના ટેકઓફ મૂલ્યો ઘટવા લાગ્યા. કોકપીટ વૉઇસ રેકોર્ડિંગમાં, એક પાઇલટ બીજાને પૂછતો સાંભળવામાં આવે છે કે તેણે કટઓફ કેમ કર્યો. બીજા પાઇલટે જવાબ આપ્યો કે તેણે નથી કર્યું. એરપોર્ટ પરથી મેળવેલા CCTV ફૂટેજમાં ટેકઓફ પછી તરત જ પ્રારંભિક ચઢાણ દરમિયાન રામ એર ટર્બાઇન (RAT) તૈનાત થતું દેખાય છે. એરપોર્ટની પરિમિતિ દિવાલ પાર કરતા પહેલા વિમાન ઊંચાઈ ગુમાવવાનું શરૂ કર્યું.
• 01.38.47 વાગ્યે: બંને એન્જિનના મૂલ્યો “લઘુત્તમ નિષ્ક્રિય ગતિથી નીચે” ગયા, અને RAT હાઇડ્રોલિક પંપ હાઇડ્રોલિક પાવર સપ્લાય કરવાનું શરૂ કર્યું.
• 01.38.52 વાગ્યે: એન્જિન 1 નું ફ્યુઅલ કટઓફ સ્વીચ CUTOFF થી RUN માં ખસેડવામાં આવ્યું.
• 01.38.56 વાગ્યે: એન્જિન 2 નું ફ્યુઅલ કટઓફ સ્વીચ પણ CUTOFF થી RUN માં બદલાઈ ગયું. “જ્યારે વિમાન ઉડાન દરમિયાન ફ્યુઅલ કંટ્રોલ સ્વીચ CUTOFF થી RUN માં ખસેડવામાં આવે છે, ત્યારે દરેક એન્જિનનું ફુલ ઓથોરિટી ડ્યુઅલ એન્જિન કંટ્રોલ (FADEC) આપમેળે ફરીથી ઇગ્નીશન અને ફ્યુઅલ એન્ટ્રીના થ્રસ્ટ રિકવરી ક્રમનું સંચાલન કરે છે. એન્જિન 2ને ફરી ચાલુ કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો, પરંતુ તે સંપૂર્ણ રીતે સ્થિર ન થઈ શક્યું. વાંરવાર ફ્યૂલ નાંખવા છતાં તેની સ્પીડ સતત ઓછી થઈ રહી હતી, જેનાથી દુર્ઘટના ટાળવું લગભગ અશક્ય બની રહ્યું હતું
• પાયલટે તુરંત ફ્યુલ સ્વિચને ફરી ‘રન’ પોઝિશનમાં કરી અને બંને એન્જિનમાં એગ્ઝોસ્ટ ગેસ ટેમ્પરેચર (EGT) વધવાથી રિલાઇટનો પ્રયાસ સ્પષ્ટ રૂપે દેખાયો. પરંતુ, ઓછી ઊંચાઈના કારમે સમય હાથમાંથી નીકળી ગયો હતો. 
• 01.39.05 વાગ્યે: “લગભગ 08:09:05 UTC વાગ્યે, એક પાઇલટે ‘MAYDAY MAYDAY MAYDAY’ ટ્રાન્સમિટ કર્યું.
• 01.39.11 વાગ્યે: ડેટા રેકોર્ડિંગ બંધ થઈ ગયું. “EAFR રેકોર્ડિંગ 08.09.11 UTC વાગ્યે બંધ થઈ ગયું,” અહેવાલમાં જણાવાયું છે.
• 01.44.44 વાગ્યે: ક્રેશ ફાયર ટેન્ડર બચાવ અને અગ્નિશામક માટે એરપોર્ટ પરિસરમાંથી રવાના થયું.
  
  આ પણ વાંચો : શું તમે એન્જિન બંધ કર્યું? બંને પાયલટ વચ્ચે શું વાતચીત થઇ હતી, અમદાવાદ પ્લેન ક્રેશ દુર્ઘટના અંગેના રિપોર્ટમાં મોટો ખુલાસો

રિપોર્ટમાં શું થયા ખુલાસા?

એર ઇન્ડિયાના વિમાન (AI171) અકસ્માતનો પ્રારંભિક તપાસ અહેવાલ બહાર આવ્યો છે. ભારતીય વિમાન અકસ્માત તપાસ બ્યુરો (AAIB) ના અહેવાલમાં ઘણા ચોંકાવનારા તથ્યો પ્રકાશમાં આવ્યા છે. અહેવાલ મુજબ, વિમાનના બંને એન્જિન ટેકઓફ થયાની થોડીક સેકન્ડ પછી અચાનક બંધ થઈ ગયા, જેના કારણે વિમાનની ગતિ ધીમી પડી ગઈ અને તે ક્રેશ થયું.

આ દરમિયાન, બંને પાઇલટ વચ્ચે વાતચીત થાય છે. એક પાઇલટે પૂછ્યું, તમે એન્જિન કેમ બંધ કર્યું? આના પર બીજા પાઇલટે જવાબ આપ્યો, મેં એવું નથી કર્યું. આ વાતચીતની થોડીક સેકન્ડ પછી, વિમાનની ગતિ ધીમી થવા લાગે છે અને આ વિમાન મેડિકલ કોલેજની બિલ્ડિંગ સાથે અથડાય છે જે બાદના દ્રશ્યો હચમચાવનારા હતા. દુર્ઘટનામાં જીવ ગુમાવનાર લોકોના પરિજનો આ દુર્ઘટનામાંથી હજુ બહાર આવી શક્યા નથી.

15 પાનાનો અહેવાલ બહાર પાડ્યો
 
આ કિસ્સામાં, એરક્રાફ્ટ અકસ્માત તપાસ બ્યુરો ઓફ ઇન્ડિયા (AAIB) એ હવે અકસ્માતનું કારણ જાણવા માટે 15 પાનાનો અહેવાલ બહાર પાડ્યો છે. આ પ્રારંભિક અહેવાલ છે. તેમાં માત્ર ટેકનિકલ કારણો જ જાહેર થયા નથી, પરંતુ કોકપીટમાં છેલ્લી વાતચીતે ઘણા નવા પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે.