SIR અને મતદાર યાદીમાં ફેરફાર મુદ્દે રાહુલ ગાંધી અને INDIA ગઠબંધન સુપ્રીમ કોર્ટમાં: ચૂંટણી પંચ પાસે 48 સવાલોના જવાબ માંગ્યા
દેશની ચૂંટણી પ્રક્રિયાની પારદર્શિતા અને મતદાર યાદીમાં સુધારાની કામગીરીને લઈને વિપક્ષી ગઠબંધન INDIA અને ચૂંટણી પંચ (EC) વચ્ચેનો કાનૂની જંગ વધુ તેજ બન્યો છે. લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધી અને INDIA ગઠબંધનના અન્ય નેતાઓએ સુપ્રીમ કોર્ટમાં એક નવી અરજી દાખલ કરીને સ્પેશિયલ ઈન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) અને મતદાર યાદીમાં થયેલા ફેરફારો અંગે ચૂંટણી પંચની આંતરિક કાર્યપ્રણાલી સામે ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા છે. વિપક્ષે સોગંદનામા મારફતે પંચ પાસેથી કુલ 48 સવાલોના જવાબ રજૂ કરવાની માંગ કરી છે.
SIR અને ફોર્મ 6 ના નિર્ણયો પર વિપક્ષના સીધા સવાલ
સુપ્રીમ કોર્ટમાં દાખલ કરાયેલી અરજીમાં રાહુલ ગાંધી અને INDIA ગઠબંધનના નેતાઓએ ચૂંટણી પંચને પૂછ્યું છે કે, સમગ્ર દેશમાં SIR (સ્પેશિયલ ઈન્ટેન્સિવ રિવિઝન) લાગુ કરવાનો નિર્ણય કોનો હતો અને તે નિર્ણયની ચોક્કસ ફાઈલ તથા તારીખ કઈ છે? આ ઉપરાંત, મતદાર નોંધણી માટેના ફોર્મ 6 માં ફેરફાર કરવાનો તેમજ ERONET અને ECINET નું કેન્દ્રીયકરણ કરીને મતદાર યાદીને કેન્દ્રીય નિયંત્રણ હેઠળ રાખવાનો નિર્ણય કોણે લીધો હતો, તે અંગે પણ વિપક્ષે સ્પષ્ટતા માંગી છે.
જવાબી સોગંદનામાની મંજૂરી અને કમિશનરોની અસંમતિ અંગે પ્રશ્નો
વિપક્ષે 26 October ના જવાબી સોગંદનામાની મંજૂરી પ્રક્રિયા પર સવાલ ઉઠાવતા પૂછ્યું છે કે, મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર (CEC) અને બંને ચૂંટણી કમિશનરોએ તેને ક્યારે અને કેવી રીતે (બેઠકમાં, ફાઈલ પર કે ઈલેક્ટ્રોનિક માધ્યમથી) મંજૂરી આપી હતી? અરજીમાં એવો પણ પ્રશ્ન કરાયો છે કે બંને ચૂંટણી કમિશનરો વિવેક જોશી અને એસ.એસ. સંધુએ કેટલી વખત લેખિત વાંધાઓ નોંધાવ્યા છે, અને શું SIR સંબંધિત કોઈ નિર્ણય બહુમતીથી લેવાયો હતો જેમાં કોઈએ અસંમતિ દર્શાવી હોય?
ડેટાબેઝની સુરક્ષા અને નાયબ ચૂંટણી કમિશનર પાસે ખુલાસાની માંગ
ટેકનિકલ પારદર્શિતાનો મુદ્દો ઉઠાવતા INDIA ગઠબંધને પૂછ્યું છે કે, શું 24 June, 2025 પછી કોઈ વેન્ડર કે કોન્ટ્રાક્ટરના કર્મચારીને ઈલેક્ટોરલ રોલ ડેટાબેઝમાં ફેરફાર કરવાની પરવાનગી આપવામાં આવી હતી? આ સાથે જ અગાઉ ચૂંટણી પંચ વતી પક્ષ રજૂ કરનાર નાયબ ચૂંટણી કમિશનર સહિતના અધિકારીઓને SIR ની મંજૂરી, મતદાર યાદીમાંથી નામ કમી કરવા અને ઓનલાઈન સિસ્ટમમાં થયેલા ફેરફારો અંગે શપથપત્ર દ્વારા જવાબ દાખલ કરવા નિર્દેશ આપવા સુપ્રીમ કોર્ટને અનુરોધ કરાયો છે.
કોંગ્રેસે સોશિયલ મીડિયા પર શેર કર્યા 48 સવાલ
કોંગ્રેસે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘X’ પર આ 48 સવાલોની યાદી શેર કરતા આરોપ લગાવ્યો છે કે, ચૂંટણી પંચે પોતાના અગાઉના સોગંદનામામાં ‘વોટ ચોરી’ અંગે ઉઠી રહેલા સવાલોના જવાબ આપ્યા નથી. કોંગ્રેસના જણાવ્યા મુજબ, મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર, અન્ય બે ચૂંટણી કમિશનરો અને IT ના મહાનિર્દેશકને SIR ની ખામીઓ અંગે પ્રશ્નો પૂછવા સુપ્રીમ કોર્ટની પરવાનગી માંગવામાં આવી છે.
સામૂહિક નિર્ણય કે CEC ની એકપક્ષીય કાર્યવાહી?
અરજીના અંતિમ ભાગમાં ચૂંટણી પંચની નિર્ણય લેવાની સત્તા પર સીધો સવાલ ઉઠાવતા પૂછવામાં આવ્યું છે કે, દેશભરમાં SIR સાથે જોડાયેલા નિર્ણયો ખરેખર ચૂંટણી પંચે એક સામૂહિક સંસ્થા તરીકે લીધા હતા, કે પછી મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારે અન્ય ચૂંટણી કમિશનરોની જાણકારી, મંજૂરી કે સંમતિ વિના જ પંચની સત્તાઓનો ઉપયોગ કરી લીધો હતો?
| વિપક્ષની અરજીના મુખ્ય મુદ્દા | ચૂંટણી પંચ સમક્ષ ઉઠાવાયેલા મુખ્ય પ્રશ્નો |
| કુલ પ્રશ્નો અને માધ્યમ | સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજી દ્વારા સોગંદનામા પર 48 સવાલોના જવાબની માંગ |
| નીતિગત અને ટેકનિકલ નિર્ણયો | SIR લાગુ કરવાની ફાઈલ-તારીખ, ફોર્મ 6 માં ફેરફાર અને ERONET-ECINET કેન્દ્રીયકરણ |
| આંતરિક સંમતિ અને વાંધા | ચૂંટણી કમિશનરો વિવેક જોશી અને એસ.એસ. સંધુના લેખિત વાંધા અને CEC જ્ઞાનેશ કુમારની ભૂમિકા |
| ડેટાબેઝ સુરક્ષા | 24 June, 2025 પછી વેન્ડર કે કોન્ટ્રાક્ટરના કર્મચારીને ડેટાબેઝમાં ફેરફારની મંજૂરી અપાઈ હતી કે કેમ? |
| અધિકારીઓની જવાબદેહી | નાયબ ચૂંટણી કમિશનર અને IT મહાનિર્દેશક પાસે શપથપત્ર પર ખુલાસાની માંગ |
રાહુલ ગાંધી અને INDIA ગઠબંધન દ્વારા સુપ્રીમ કોર્ટમાં રજૂ કરાયેલા આ 48 સવાલોએ ચૂંટણી પંચની કાર્યપ્રણાલી, આંતરિક સંકલન અને મતદાર યાદીની સુધારણા પ્રક્રિયા પર અનેક મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્નો ઊભા કર્યા છે. હવે સુપ્રીમ કોર્ટ આ અરજી પર શું વલણ અપનાવે છે અને ચૂંટણી પંચ તરફથી આ મુદ્દે શું સત્તાવાર ખુલાસો રજૂ કરવામાં આવે છે, તેના પર સૌની નજર રહેશે.
