ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ફરી નોબેલ શાંતિ પારિતોષિકની માંગણી કરી: ‘મેં 8 યુદ્ધો ઉકેલ્યા, હું ખોટું નથી બોલતો’; રશિયન લેબમાં મોત પર બાયોવેપનનો દાવો નકાર્યો
અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે વૈશ્વિક મંચ પર પોતાનો દબદબો દર્શાવતા ફરી એકવાર પ્રતિષ્ઠિત નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર (Nobel Peace Prize) માટે દાવો ઠોકી દીધો છે. વ્હાઇટ હાઉસ ખાતેથી પત્રકારોને સંબોધતા તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે તેમણે પોતાના કાર્યકાળ દરમિયાન વિશ્વના 8 જેટલા મોટા યુદ્ધો અને હિંસક સંઘર્ષોમાં મધ્યસ્થી કરીને સમાધાન કરાવ્યું છે, જે અન્ય કોઈ પણ અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ કરી શક્યા નથી. આ સાથે જ તેમણે ટૂંક સમયમાં વૈશ્વિક કૂટનીતિમાં વધુ એક મોટી સફળતા હાંસલ કરવાનો સંકેત પણ આપ્યો હતો. બીજી તરફ, રશિયાની એક પ્લેગ રિસર્ચ લેબમાં કામ કરતી 28 વર્ષીય મહિલા વૈજ્ઞાનિકના ન્યુમોનિયાથી થયેલા શંકાસ્પદ મોત અંગે ટ્રમ્પે સ્પષ્ટતા કરી છે કે પ્રાથમિક દ્રષ્ટિએ આ કોઈ બાયોવેપન (જૈવિક હથિયાર) સંબંધી ઘટના જણાતી નથી.
નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર માટે ટ્રમ્પનો દાવો અને તથ્યો
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અગાઉ પણ અનેક વખત નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર પોતાને મળવો જોઈએ તેવો દાવો કરી ચૂક્યા છે. તેમણે પોતાના રાજદ્વારી નિર્ણયો અને શાંતિ કરારોને આ સર્વોચ્ચ પુરસ્કાર માટે યોગ્ય ગણાવ્યા છે:
8 યુદ્ધો ઉકેલ્યાનો દાવો: ટ્રમ્પે કહ્યું કે, “આ કોઈ આત્મપ્રશંસા કે બડાઈ નથી પરંતુ વાસ્તવિક હકીકત છે કે મેં 8 સંઘર્ષો અટકાવ્યા છે અને ટૂંક સમયમાં વધુ એક મોટી ડીલ થવા જઈ રહી છે.”
ફેક્ટ-ચેકર્સનો પ્રતિભાવ: આંતરરાષ્ટ્રીય વિશ્લેષકો અને ફેક્ટ-ચેકર્સ દ્વારા તેમના આ દાવાઓ સામે પ્રશ્નો ઉઠાવવામાં આવ્યા છે. વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે ટ્રમ્પ જે ઘટનાઓનો ઉલ્લેખ કરે છે તેમાંથી મોટાભાગના ઔપચારિક પૂર્ણ-કદના યુદ્ધો નહોતા, અને તેમાં વોશિંગ્ટનની ભૂમિકા માત્ર મધ્યસ્થી પૂરતી અથવા મર્યાદિત કક્ષાની હતી.
મુખ્ય નિવેદનો અને ઘટનાઓની રૂપરેખા
ટ્રમ્પના દાવાઓ અને સાઇબેરિયા લેબની ઘટનાની વિગતો નીચે મુજબ છે:
| પરિમાણ / પાસું | વિગત અને વર્તમાન સ્થિતિ |
| મુખ્ય વક્તા | અમેરિકન પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ (વ્હાઇટ હાઉસ) |
| મુખ્ય માંગણી | નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર (Nobel Peace Prize) માટે દાવો |
| દાવા મુજબની સિદ્ધિ | 8 જેટલા આંતરરાષ્ટ્રીય સંઘર્ષો અને તણાવોનું સફળ નિવારણ |
| રશિયન ઘટનાસ્થળ | એન્ટી-પ્લેગ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ, સાઇબેરિયા (રશિયા) |
| મૃત્યુ પામનાર વ્યક્તિ | 28 વર્ષીય લેબ વર્કર (ન્યુમોનિયાથી મૃત્યુ) |
| મેડિકલ ઓબ્ઝર્વેશન | સંપર્કમાં આવેલા આશરે 200 લોકો પર તબીબી દેખરેખ |
| બાયોવેપન આશંકા | ટ્રમ્પે જૈવિક હથિયાર હોવાની શક્યતાને હાલ પૂરતી નકારી |
રશિયાની એન્ટી-પ્લેગ લેબમાં મૃત્યુ: બાયોવેપનની શક્યતા નકારી
રશિયાના સાઇબેરિયા ક્ષેત્રમાં સ્થિત અત્યંત સંવેદનશીલ એન્ટી-પ્લેગ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટમાં તાજેતરમાં 28 વર્ષીય યુવાન લેબ ટેકનિશિયન/વર્કરનું ગંભીર ન્યુમોનિયાના કારણે મૃત્યુ નીપજતાં વૈશ્વિક સ્તરે ચિંતાનું મોજું ફરી વળ્યું હતું. સુરક્ષાના ભાગરૂપે તે વર્કરના સીધા સંપર્કમાં આવેલા આશરે 200 લોકોને તાત્કાલિક મેડિકલ ઓબ્ઝર્વેશન હેઠળ ક્વોરેન્ટાઇન કરવામાં આવ્યા છે.
જ્યારે અમેરિકી ગુપ્તચર એજન્સીઓ અને ટ્રમ્પને પૂછવામાં આવ્યું કે શું રશિયા કોઈ ગુપ્ત બાયોવેપન (જૈવિક શસ્ત્ર) વિકસાવી રહ્યું હતું જેના લીક થવાથી આ ઘટના બની છે, ત્યારે ટ્રમ્પે જણાવ્યું કે, “અમે સમગ્ર મામલાની માહિતી એકત્રિત કરી રહ્યા છીએ. હાલના તબક્કે અમને આ કોઈ જૈવિક હથિયાર સાથે સંકળાયેલી ઘટના હોય તેવું લાગતું નથી, પરંતુ ટૂંક સમયમાં અમે સચોટ માહિતી મેળવી લઈશું.”
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર માટેનું પુનરાવર્તિત વલણ તેમની વિદેશ નીતિ અને રાજદ્વારી વારસાને કેન્દ્રમાં રાખવાનો પ્રયાસ દર્શાવે છે. એક તરફ તેઓ વૈશ્વિક સ્તરે સંઘર્ષ વિરામ કરાવવાનો શ્રેય લઈ રહ્યા છે, તો બીજી તરફ રશિયાની જૈવિક લેબમાં સર્જાયેલી સ્થિતિ પર સંયમિત પ્રતિક્રિયા આપીને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે નવો તણાવ ઊભો થતો અટકાવી રહ્યા છે. નોબેલ કમિટી તેમના આ દાવાઓને કેવી રીતે મૂલવે છે અને રશિયન લેબ કેસમાં તપાસ આગળ શું બહાર લાવે છે તેના પર વૈશ્વિક સમુદાયની નજર રહેશે.
