આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ના પ્રભાવથી ડિજિટલ રિયલ એસ્ટેટ માર્કેટ પડી ભાંગ્યું: અમદાવાદના 30% થી વધુ IT પ્રોફેશનલ્સ પર છટણીની તલવાર
વર્ષ 2000 ના દાયકાથી ઇન્ટરનેટ અને ડિજિટલ ક્રાંતિના પગલે શરૂ થયેલો વેબસાઇટ્સ, મોબાઇલ એપ્લિકેશન્સ અને ડોમેઇન રોકાણનો ‘ડિજિટલ રિયલ એસ્ટેટ’ યુગ માત્ર 25 વર્ષના ગાળામાં આથમી રહ્યો હોય તેવા ચિંતાજનક અહેવાલો સામે આવ્યા છે. જનરેટિવ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને ઓટોમેશન ટૂલ્સના આગમન સાથે માત્ર સામાન્ય ટેક્સ્ટ પ્રોમ્પ્ટથી ગણતરીની મિનિટોમાં હાઇ-એન્ડ વેબસાઇટ્સ તૈયાર થવા લાગી છે. પરિણામે, અમદાવાદના ઝડપથી વિકસતા આઈટી હબમાં કામ કરતા અંદાજે 45,000 જેટલા આઈટી પ્રોફેશનલ્સની નોકરીઓ પર સીધું જોખમ ઊભું થયું છે. ગ્લોબલ ટેક જાયન્ટ્સ બાદ હવે સ્થાનિક આઈટી ફર્મ્સમાં પણ મોટા પાયે મેનપાવર ઘટાડવાની પ્રક્રિયા શરૂ થઈ છે.
પ્રોમ્પ્ટથી બનતી વેબસાઇટ્સ અને મેનપાવરમાં જંગી કાપ
અગાઉ સોફ્ટવેર ડેવલપર્સ અને ડિઝાઇનર્સની ટીમ દ્વારા મહિનાઓની માથાકૂટ અને જટિલ કોડિંગ બાદ જે વેબસાઇટ કે એપ્લિકેશન બનતી હતી, તે હવે એડવાન્સ્ડ AI મોડેલ્સ દ્વારા નજીવા ખર્ચે તાત્કાલિક બની રહી છે.
ટીમ સાઇઝમાં ઘટાડો: અગાઉ જ્યાં પ્રોજેક્ટ દીઠ 10 કોડર્સની જરૂર પડતી હતી, ત્યાં હવે AI ટૂલ્સની મદદથી માત્ર 5 થી 6 કોડર્સ સમગ્ર કામ સંભાળી રહ્યા છે. 300 સભ્યો ધરાવતી આખી ટીમનું કામ હવે માત્ર 200 એન્જિનિયરો કરી રહ્યા છે.
AI બોટ્સની કર્મચારી તરીકે એન્ટ્રી: આઈટી કંપનીઓ હવે માનવ કર્મચારીઓની જગ્યાએ ડેવલપર, ટેસ્ટર અને કોડર તરીકે કામ કરતા વિશેષ AI બોટ્સ વિકસાવી રહી છે અને તેમને રોજિંદી ટેકનિકલ કામગીરી સોંપી રહી છે.
ફ્રેશર્સ માટે દરવાજા બંધ: કંપનીઓમાં એન્ટ્રી-લેવલ અને જુનિયર ડેવલપર્સની નવી ભરતીઓ લગભગ સ્થગિત કરી દેવાતાં આઈટી ગ્રેજ્યુએટ્સ માટે નોકરી મેળવવી અત્યંત કપરું બન્યું છે.
અમદાવાદ આઈટી સેક્ટર અને નોકરીઓની સ્થિતિ
અમદાવાદના આઈટી ઇકોસિસ્ટમ પર AI ની અસર અને સંભવિત છટણીના આંકડા નીચે મુજબ છે:
| પરિમાણ / પાસું | આંકડાકીય વિગત / સ્થિતિ |
| અમદાવાદમાં કુલ આઈટી ફર્મ્સ | આશરે 3,700 કંપનીઓ |
| કુલ આઈટી પ્રોફેશનલ્સ | 1.25 લાખ થી 1.50 લાખ પ્રોફેશનલ્સ |
| સંભવિત છટણીનો દર | 30% થી વધુ સ્ટાફ પ્રભાવિત થવાની શક્યતા |
| જોખમ હેઠળ રહેલા કર્મચારીઓ | અંદાજે 45,000 આઈટી કર્મચારીઓ |
| વૈશ્વિક લેઓફ ટ્રેન્ડ | ઓરેકલ, એમેઝોન, ડેલ, માઇક્રોસોફ્ટ, વિપ્રો અને TCS માં છટણી બાદ સ્થાનિક અસર |
| સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત રોલ્સ | જુનિયર કોડર્સ, વેબ ડિઝાઇનર્સ, ડેટા એન્ટ્રી ઓપરેટર્સ, ટેસ્ટિંગ એન્જિનિયર્સ |
વિદેશી ક્લાયન્ટ્સ ઘટ્યા અને ડિજિટલ રિયલ એસ્ટેટનો ક્રેઝ ઓસર્યો
અગાઉ યુએસ, કેનેડા અને યુકે જેવા પશ્ચિમી દેશો ભારતમાં ઓછા ખર્ચે ડેવલપમેન્ટ થતું હોવાથી સ્થાનિક ફર્મ્સને જંગી પ્રોજેક્ટ્સ આઉટસોર્સ કરતા હતા. પરંતુ વૈશ્વિક ક્લાયન્ટ્સ પોતે જ AI પ્લેટફોર્મ્સનો ઉપયોગ કરવા લાગતાં આઉટસોર્સિંગ કામમાં ભારે ઘટાડો થયો છે:
વેબસાઇટ વેચાણ પર બ્રેક: વેબ ડેવલપર્સ સામાન્ય ગેમિંગ, હોસ્પિટલ કે એજ્યુકેશન વેબસાઇટ્સ ₹25,000 થી ₹1,00,000 માં અને ડેટા એનાલિટિક્સવાળી પોર્ટલ સાઇટ્સ ₹7 થી ₹10 લાખમાં વેચતા હતા, જેનો વેપાર હવે નહિવત થઈ ગયો છે.
ડોમેઇન માર્કેટમાં મંદી: કીવર્ડ આધારિત ડોમેઇન નામો (જેમ કે ગુજરાત, ગુજ્જુ કે અમદાવાદ) ખરીદીને લાખો રૂપિયામાં રિસેલ કરવાનો ‘ડોમેઇન ફ્લિપિંગ’ બિઝનેસ પણ ઠપ્પ થયો છે.
ડિજિટલ પ્રોપર્ટીનું સ્વરૂપ અને જોખમ હેઠળના વ્યવસાયો
ડિજિટલ સ્પેસમાં નીચે મુજબની પ્રોપર્ટીઝનું મૂલ્ય ઘટ્યું છે:
વેબસાઇટ્સ અને પોર્ટલ્સ: ભૌતિક દુકાનોની જેમ ઓનલાઇન વ્યાપારનું માધ્યમ.
ડોમેઇન નેમ્સ: .com કે .in જેવા પ્રીમિયમ નામોની હરાજી બજાર.
એપ્લિકેશન્સ: શાળાઓ, હોસ્પિટલો કે સર્વિસ મેનેજમેન્ટ માટેની કસ્ટમ એપ્સ.
સોશિયલ મીડિયા એકાઉન્ટ્સ: વિશાળ ઓડિયન્સ બેઝ ધરાવતા પેજીસ.
કયા પ્રોફેશનલ્સ પર સીધો ખતરો?
જુનિયર કોડર્સ, ડેટા એન્ટ્રી ઓપરેટર્સ, બેઝિક ટેસ્ટિંગ એન્જિનિયર્સ, ફીચર ફેક્ટરી ડેવલપર્સ અને પ્રારંભિક સ્તરના વેબ ડિઝાઇનર્સ સૌથી વધુ સંવેદનશીલ સ્થિતિમાં છે.
આઈટી એન્જિનિયરો હવે વૈકલ્પિક વ્યવસાયો તરફ વળ્યા
ટેક સેક્ટરમાં સર્જાયેલી અનિશ્ચિતતાને પગલે નોકરી ગુમાવનારા કે કારકિર્દીમાં સ્થિરતા ઇચ્છતા એન્જિનિયરો હવે સંપૂર્ણપણે બિન-તકનીકી ક્ષેત્રો તરફ વળી રહ્યા છે:
કેફે, ફૂડ ટ્રક અને ખાણી-પીણીના સ્ટોલ શરૂ કરવા.
કમ્પ્યુટર હાર્ડવેર અને નેટવર્કિંગ મેન્ટેનન્સ.
ઈ-કોમર્સ અને ઓનલાઇન પ્રોડક્ટ રિસેલિંગ.
કોસ્મેટિક્સ માર્કેટિંગ તેમજ પરંપરાગત કૌટુંબિક વ્યવસાયો.
સરકારી સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓની પૂર્ણકાલીન તૈયારીઓ.
ટેકનોલોજીના બદલાતા પ્રવાહમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ એ ઉત્પાદકતા વધારવાનું માધ્યમ છે, પરંતુ પરંપરાગત અને રૂટિન કોડિંગ કરનારાઓ માટે તે મોટો અસ્તિત્વનો પડકાર બની ગયું છે. અમદાવાદ સહિત સમગ્ર દેશના આઈટી પ્રોફેશનલ્સે હવે માત્ર બેઝિક કોડિંગ પર નિર્ભર રહેવાને બદલે AI પ્રોમ્પ્ટિંગ, મશીન લર્નિંગ મોડલ ઓવરસીઇંગ અને જટિલ આર્કિટેક્ચર ડિઝાઇનિંગ જેવા હાઈ-એન્ડ સ્કિલ્સ શીખીને પોતાને અપગ્રેડ કરવા અનિવાર્ય બન્યા છે. જે પ્રોફેશનલ્સ સમય સાથે પોતાની સ્કિલ સેટ નહીં બદલે, તેમની સામે બેરોજગારીનું સંકટ વધુ ઘેરું બનશે.
