અમદાવાદના નારોલમાં મંડપમાંથી 11 વર્ષીય બાળકીના લગ્ન અટકાવાયા: વરરાજા પણ 17 વર્ષનો સગીર, અગાઉ 3 દીકરીઓના પણ બાળલગ્ન કરાવાયાનો પર્દાફાશ

આધુનિક યુગમાં પણ સમાજમાં ઘર કરી ગયેલી બાળલગ્નની કુરિવાજની જડ હજુ સંપૂર્ણ નાબૂદ થઈ નથી તેનો જીવંત દાખલો અમદાવાદમાં જોવા મળ્યો છે. નારોલ વિસ્તારમાં ઢોલ-નગારા સાથે જાન આવી પહોંચી હતી અને ફેરા ફરવાની તૈયારીઓ ચાલી રહી હતી, ત્યારે જ એક સજાગ નાગરિકની સતર્કતાથી તંત્રએ સમયસર દરોડો પાડીને એક માસૂમ બાળકીનું જીવન અંધકારમાં ધકેલાતાં બચાવી લીધું છે. આ સમગ્ર ઘટનામાં કાયદાની ઐસીતૈસી કરી અગાઉ પણ પરિવારમાં આવું જ કૃત્ય આચરાયું હોવાની વિગતો બહાર આવતાં ચકચાર મચી ગઈ છે.

મંડપમાં જાન પહોંચી અને 181 અભયમની ટીમ ત્રાટકી

નારોલ વિસ્તારમાં એક ઘરે લગ્નપ્રસંગનો ધમધમાટ ચાલી રહ્યો હતો અને વરપક્ષ તરફથી જાન પણ આવી પહોંચી હતી. આ દરમિયાન એક જાગૃત નાગરિકે 181 અભયમ મહિલા હેલ્પલાઇન પર ગુપ્ત માહિતી આપી હતી કે અહીં સગીર વયની દીકરીના લગ્ન કરાવવામાં આવી રહ્યા છે. માહિતી મળતાં જ વિલંબ કર્યા વિના 181 અભયમની રેસ્ક્યૂ ટીમ લગ્નસ્થળે પહોંચી ગઈ હતી. ટીમે વિધિ શરૂ થાય તે પહેલાં જ કાર્યવાહી હાથ ધરી હતી અને બંને પક્ષો પાસેથી વયમર્યાદાના કાગળો માંગ્યા હતા.

ખોટું બોલવાનો પ્રયાસ નિષ્ફળ: કન્યા 11 અને વરરાજા 17 વર્ષનો નીકળ્યો

શરૂઆતમાં પરિવારજનોએ સગીરા પુખ્ત વયની હોવાનું કહી ટીમને ગેરમાર્ગે દોરવા ભરપૂર હવાતિયાં માર્યા હતા. જોકે, અધિકારીઓએ ઓળખકાર્ડ અને જન્મના સત્તાવાર દસ્તાવેજો ચકાસતાં ચોંકાવનારો ખુલાસો થયો હતો. લગ્નમંડપમાં બેઠેલી કન્યાની ઉંમર માત્ર 11 વર્ષ અને સામે છેડે લગ્ન કરવા આવેલો વરરાજો પણ માત્ર 17 વર્ષનો સગીર નીકળ્યો હતો. બંને પક્ષે સગીર વય હોવાથી બાળ લગ્ન પ્રતિબંધ અધિનિયમ 2006 હેઠળ આ લગ્ન સંપૂર્ણપણે ગેરકાયદે હોવાનું સ્પષ્ટ થયું હતું.

ઘટના અને કાયદાકીય વિગતો

આ પણ વાંચો: પ્રેમાનંદ મહારાજના દીક્ષિત શિષ્ય દીપક ઉર્ફે રસિક દુલારી શરણનું ચોથા માળેથી કૂદતાં મોત: ગુપ્તાંગ કપાયેલું મળતાં પોલીસ તપાસ તેજ

અગાઉ પણ 3 સગીર દીકરીઓના ફેરા ફેરવી દેવાયા હતા

સ્થળ પર ઘર્ષણ ટાળીને ટીમે બંને પક્ષના વાલીઓને સ્થાનિક પોલીસ સ્ટેશન બોલાવ્યા હતા. બાળલગ્ન પ્રતિબંધક અધિકારી, જિલ્લા સમાજ સુરક્ષા અધિકારી, જિલ્લા બાળ સુરક્ષા એકમ (DCPU) અને ચાઇલ્ડ હેલ્પલાઇનની ટીમે સંયુક્ત રીતે વાલીઓનું કડક કાઉન્સિલિંગ કર્યું હતું. પૂછપરછમાં પર્દાફાશ થયો કે પરિવારે અગાઉ પણ પોતાની 3 દીકરીઓના સગીર વયે જ લગ્ન કરાવી દીધા હતા, જે ત્રણેય આજે પણ કાયદા મુજબ સગીર જ છે. જ્યારે આ ચોથી દીકરીના લગ્ન પણ રિવાજના નામે કરાવવામાં આવી રહ્યા હતા.

રિવાજના બહાના સામે કાયદાનો ડંડો અને બાંહેધરી

પૂછપરછ દરમિયાન વાલીઓએ બચાવ કર્યો હતો કે સમાજના જૂના રિવાજ મુજબ તેઓ વહેલા લગ્ન કરાવી રહ્યા છે. જોકે, અધિકારીઓએ કડક વલણ અપનાવી જણાવ્યું હતું કે સામાજિક માન્યતાઓ ક્યારેય કાયદાથી ઉપર હોઈ શકે નહીં અને બાળલગ્ન કરાવવું એ ગંભીર તેમજ બિનજામીનપાત્ર ગુનો છે. કાયદાકીય સકંજો કસાતાં આખરે માતા-પિતાને પોતાની ભૂલ સમજાઈ હતી અને દીકરી પુખ્ત વયની ન થાય ત્યાં સુધી લગ્ન નહીં કરવાની લેખિત બાંહેધરી આપી હતી. હાલ 11 વર્ષીય બાળકીને સલામતી ખાતર ‘ચિલ્ડ્રન હોમ ફોર ગર્લ્સ’ ખાતે મોકલી આપવામાં આવી છે.

એક નાગરિકની સતર્કતા અને મહિલા સુરક્ષા હેલ્પલાઇનની ત્વરિત કામગીરીને કારણે વધુ એક બાળકીનું બાળપણ છીનવાતાં બચી ગયું છે. પુખ્ત વય પહેલાં લગ્ન કરાવી દેવાની વર્ષો જૂની માનસિકતા દીકરીઓના શિક્ષણ અને ભવિષ્ય સામે મોટો અવરોધ છે. આ પ્રકારના બનાવો અટકાવવા માટે માત્ર સરકારી તંત્ર જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર સમાજે જાગૃત થઈને કુરિવાજો સામે અવાજ ઉઠાવવો અનિવાર્ય બન્યો છે.