હોર્મુઝમાં પરમિશન વિના જહાજ ઘૂસ્યું તો બેન થશે, ઈરાનની દુનિયાને ચેતવણી
ફારસની ખાડી અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વિસ્તારમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો તણાવ હવે ખતરનાક સ્તરે પહોંચી ગયો છે. ઈરાન દ્વારા એક મોટું પગલું ભરતા સ્પષ્ટ ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે પરવાનગી વગર આ જળમાર્ગમાં પ્રવેશ કરનાર જહાજો સામે કડક પ્રતિબંધો મૂકવામાં આવશે. આ ઘોષણાથી વૈશ્વિક વેપાર અને ક્રૂડ ઓઇલ સપ્લાય પર ગંભીર જોખમ ઊભું થયું છે.
નવો પ્રતિબંધિત વિસ્તાર અને ઈરાનની કડક જાહેરાત
ઈરાનની સુપ્રીમ નેશનલ સિક્યોરિટી કાઉન્સિલના સચિવ મોહસિન રેઝાઈએ જાહેરાત કરી છે કે આગામી દિવસોમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બહાર એક નવો પ્રતિબંધિત વિસ્તાર જાહેર કરવામાં આવશે. આ વિસ્તાર અમેરિકન નૌસેનાની બ્લોકેડ લાઇનથી શરૂ થઈને ફારસની ખાડીના ભાગો સુધી વિસ્તરેલો હશે. આ નિર્ધારિત ક્ષેત્રમાં મંજૂરી વિના પ્રવેશ કરનાર કોઈપણ જહાજને ઈસ્લામિક રિપબ્લિકની ‘બ્લેકલિસ્ટ’ (પ્રતિબંધિત યાદી) માં સામેલ કરી દેવામાં આવશે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ‘સંપૂર્ણ બંધ’ હોવાનો દાવો અને અમેરિકા સાથે ઘર્ષણ
ઈરાને અમેરિકન પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના એ દાવાને સદંતર ફગાવી દીધો છે જેમાં જળમાર્ગ ખુલ્લો હોવાનું કહેવાયું હતું. ઈરાનનો દાવો છે કે હાલ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ સંપૂર્ણપણે બંધ છે અને ત્યાંથી માત્ર ગણતરીના જહાજો જ પસાર થઈ રહ્યા છે, જેમાંથી મોટાભાગના ઈરાન માટેનો સામાન લાવે છે. બીજી તરફ, અમેરિકન ટ્રેઝરી સચિવે દાવો કર્યો છે કે નાકેબંધીના કારણે ઈરાન પોતાનું બચેલું કરોડો બેરલ ક્રૂડ ઓઇલ વેચી શકશે નહીં. આ તણાવ વચ્ચે ઈરાની સંસદના સ્પીકરે પણ અમેરિકાને ચેતવણી આપી છે કે સંઘર્ષના નિયમો બદલાઈ ચૂક્યા છે.
ઓમાન સાથે સમજૂતી અને આગળની રણનીતિ
આ તણાવપૂર્ણ સ્થિતિ વચ્ચે જહાજોની અવરજવર માટે ઓમાન સાથે કેટલાક મહત્વના નકશાઓ પર સમજૂતી સધાઈ છે, જેના પર ટૂંક સમયમાં ઔપચારિક હસ્તાક્ષર કરવામાં આવશે. આ પગલાથી આ ક્ષેત્રમાં દરિયાઈ માર્ગોની વ્યવસ્થાને નવું સ્વરૂપ મળશે, પરંતુ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો સીધો સંઘર્ષ વૈશ્વિક અર્થતંત્ર માટે ચિંતાનો વિષય બન્યો છે.
ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેનો આ જળમાર્ગીય વિવાદ વૈશ્વિક સ્તરે મોંઘવારી અને ક્રૂડ ઓઈલના પુરવઠાને ગંભીર રીતે પ્રભાવિત કરી શકે છે. જો સમયસર રાજદ્વારી સ્તરે કોઈ ઉકેલ નહીં આવે, તો આ તણાવ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે મોટા સંકટનું રૂપ ધારણ કરી શકે છે.
