મોંઘવારીનો માર: મગફળીનું જંગી વાવેતર છતાં સિંગતેલના ભાવ આસમાને: ડબ્બો રૂ. 3000ને પાર
ગુજરાતમાં તહેવારોની સિઝન પૂરી થતાં જ સામાન્ય જનતા પર મોંઘવારીનો વધુ એક મોટો બોજ આવી પડ્યો છે. રાજ્યમાં મગફળીનું બંપર ઉત્પાદન અને પુષ્કળ વાવેતર હોવા છતાં, રાજકોટ તેલબજારમાં સિંગતેલના ભાવોએ તમામ રેકોર્ડ તોડી નાખ્યા છે અને ડબ્બાની કિંમત ત્રણ હજાર રૂપિયાને પાર પહોંચી ગઈ છે.
સિંગતેલના ડબ્બામાં રેકોર્ડબ્રેક વધારો
રાજકોટ તેલબજારમાં સિંગતેલના ભાવમાં નિરંકુશ વધારાનો સિલસિલો યથાવત છે. સિંગતેલના ડબ્બાના ભાવમાં વધુ રૂ. ૩૦નો વધારો ઝીંકવામાં આવતા હવે કિંમતો વધીને રૂ. ૨,૯૭૦ થી ૩,૦૨૦ ની રેકોર્ડ ઊંચાઈએ પહોંચી ગઈ છે. જન્માષ્ટમી પૂર્વે તહેવારના લીધે ભાવ કૃત્રિમ રીતે થોડા ઘટાડીને રૂ. ૨,૮૦૦ થી ૨,૮૫၀ કરાયા હતા, પરંતુ માત્ર ચાર જ દિવસમાં તેમાં ફરીથી રૂ. ૭૦નો ઉછાળો લાવી દેવાયો છે. ગત વર્ષે ઉત્પાદન સારું હોવા છતાં ડબ્બો રૂ. ૨,૪૦૦ થી ૨,૫၀၀માં મળતો હતો, જેની સરખામણીએ આ વર્ષે શરૂઆતથી જ રૂ. ૫૦૦ થી ૬૦૦નો વધારો જોવા મળી રહ્યો છે.
વાવેતર વધારે છતાં કૃત્રિમ શોર્ટ સપ્લાયનું કારણ
આશ્ચર્યજનક બાબત એ છે કે ગુજરાતમાં મગફળીનું નોર્મલ વાવેતર ૧૬.૧૫ લાખ હેક્ટર સામે આ વર્ષે વધારીને ૨૦.૬૮ લાખ હેક્ટર (અર્થાત ૮ ટકા વધુ) થયું છે. સમગ્ર દેશમાં પણ મગફળીનું ૫૦.૪૫ લાખ હેક્ટરથી વધુ વાવેતર નોંધાયું છે. ગત વર્ષે મગફળીનું ઉત્પાદન ૬૦ લાખ ટનથી વધુ હતું અને હજુ પણ જૂનો જથ્થો બજારમાં ઉપલબ્ધ છે, સાથે જ નવો માલ પણ આવવાની તૈયારીમાં છે. છતાં બજારમાં ‘શોર્ટ સપ્લાય’ (અછત) નું ખોટું કારણ ધરીને ભાવ કૃત્રિમ રીતે વધારવામાં આવી રહ્યા છે, જે તંત્રની ગંભીર નિષ્ફળતા દર્શાવે છે.
જનતાની મુશ્કેલીઓ અને નેતાઓની બેદરકારી
એક તરફ ખાદ્યતેલોના આસમાને પહોંચેલા ભાવોએ સામાન્ય અને મધ્યમ વર્ગનું બજેટ ખોરવી નાખ્યું છે, તો બીજી તરફ આ મોંઘવારી સામે અગાઉની જેમ વિરોધ કે આંદોલનો જોવા મળતા નથી. મોંઘવારીના આભડછેટથી ગરીબ વર્ગને પડતી મુશ્કેલીઓ પ્રત્યે રાજકીય નેતાઓ અને તંત્રની ઉદાસીનતા પણ ચિંતાનો વિષય બની રહી છે.
સારરૂપે કહીએ તો, પૂરતા કાચા માલની ઉપલબ્ધતા હોવા છતાં સિંગતેલના ભાવોનું આ પ્રકારે બેફામ વધવું એ ગંભીર વ્યાપારી અનિયમિતતા તરફ ઈશારો કરે છે. જો સરકાર દ્વારા સમયસર યોગ્ય પગલાં નહીં ભરાય, તો સામાન્ય પ્રજાનું રસોડું ચલાવવું વધુ મુશ્કેલ બની જશે.
