રક્ષાબંધનના દિવસે 2026નું અંતિમ ચંદ્રગ્રહણ: ભારતમાં દેખાશે કે નહીં? જાણો સંપૂર્ણ વિગતો

આકાશમાં બનતી ખગોળીય ઘટનાઓ હંમેશાંથી માનવજાત માટે આશ્ચર્ય અને જિજ્ઞાસાનો વિષય રહી છે. વર્ષ ૨૦૨૬નું સૌથી મોટું અને અંતિમ ચંદ્રગ્રહણ હવે માત્ર ૩ દિવસ દૂર છે. એક તરફ ભાઈ-બહેનના અતૂટ પ્રેમનો પવિત્ર તહેવાર ‘રક્ષાબંધન’ અને બીજી તરફ આકાશમાં થનારી આ મોટી ખગોળીય ઘટના, જેને લઈને લોકોના મનમાં અનેકવિધ સવાલો અને મૂંઝવણો ઉદ્ભવી રહી છે. આ વિશેષ અહેવાલમાં આપણે જાણીશું કે આ ચંદ્રગ્રહણ ભારતમાં દેખાશે કે નહીં અને તેનો રક્ષાબંધનના તહેવાર પર શું પ્રભાવ પડશે.

૨૦૨૬નું અંતિમ ચંદ્રગ્રહણ: સમય અને સ્વરૂપ

વર્ષ ૨૦૨૬નું આ છેલ્લું ચંદ્રગ્રહણ ૨૮ ઓગસ્ટના રોજ થવા જઈ રહ્યું છે. આ એક ગહન આંશિક ચંદ્રગ્રહણ હશે, જેમાં ચંદ્રનો આશરે ૯૬% જેટલો ભાગ પૃથ્વીના પડછાયામાં સંપૂર્ણપણે ઢંકાઈ જશે. ખગોળીય ગણતરીઓ મુજબ, ભારતીય સમય પ્રમાણે આ આંશિક ગ્રહણ સવારે ૮:૦૪ વાગ્યે શરૂ થશે. સવારે ૯:૪૩ વાગ્યે આ ગ્રહણ તેની ચરમ સીમા (મહત્તમ તબક્કા) પર હશે અને સવારે ૧૧:૨૧ વાગ્યે આ ખગોળીય ઘટના પૂર્ણ થશે.

કયા દેશોમાં દેખાશે આ ચંદ્રગ્રહણ?

આ અનોખી ખગોળીય ઘટના ભારતમાં નહીં, પરંતુ મુખ્યત્વે અમેરિકા, યુરોપ અને આફ્રિકા ખંડના વિવિધ દેશોમાં સ્પષ્ટપણે જોઈ શકાશે. જે દેશોમાં આ ગ્રહણ દ્રશ્યમાન થવાનું છે, ત્યાંના લોકો ધાર્મિક પરંપરાઓ અને નિયમોનું પાલન કરશે.

આ પણ વાંચો: કાશ્મીરી પંડિતોને એક દસકા બાદ ફરી આતંકવાદીઓની ધમકી

રક્ષાબંધન પર ચંદ્રગ્રહણની અસર અને સૂતક કાળ

૨૮ ઓગસ્ટના રોજ જ પવિત્ર શ્રાવણ પૂનમ એટલે કે રક્ષાબંધનનો તહેવાર મનાવવામાં આવશે. આ દિવસે ગ્રહણ હોવાથી સૂતક કાળ અને પૂજા-પાઠને લઈને અનેક સવાલો ઉભા થયા છે. જોકે, ભારતીય સમય મુજબ ગ્રહણ દરમિયાન દેશમાં દિવસનો સમય હશે અને ચંદ્ર ક્ષિતિજથી નીચે રહેશે. ભારતમાં આ ગ્રહણ સંપૂર્ણપણે અદ્રશ્ય રહેવાનું છે, તેથી ધાર્મિક અને જ્યોતિષીય માન્યતાઓ અનુસાર ભારતમાં તેનો સૂતક કાળ માન્ય ગણાશે નહીં. આથી રક્ષાબંધનની ઉજવણી પર ગ્રહણની કોઈ જ વિપરીત અસર પડશે નહીં.

રાખડી બાંધવાનો શુભ સમય

ભારતમાં રક્ષાબંધનના પર્વ પર ભદ્રાનો કોઈ પ્રભાવ રહેશે નહીં કારણ કે ભદ્રા સૂર્યોદય પહેલાં જ સમાપ્ત થઈ ચૂકી હશે. પંચાંગ અનુસાર, ભાઈઓને રાખડી બાંધવા માટે સવારે ૫:૫૭ વાગ્યાથી સવારે ૯:૪૮ વાગ્યા સુધીનો સમય અત્યંત શુભ અને શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવ્યો છે.

ગ્રહણ સંબંધિત ધાર્મિક નિયમો અને દાનનું મહત્ત્વ

જે દેશોમાં આ ગ્રહણ દ્રશ્યમાન થવાનું છે, ત્યાંના લોકો ગ્રહણના ૯ કલાક પહેલાંથી સૂતક નિયમોનું પાલન કરશે. ગ્રહણ દરમિયાન ભગવાન શિવના ‘ઓમ નમઃ શિવાય’ મંત્રનો જાપ કરવો ફળદાયી માનવામાં આવે છે. ગ્રહણ પૂર્ણ થયા બાદ સ્નાન કરી, ઘરના મંદિરની સફાઈ કરીને ઈષ્ટદેવની પૂજા કરવી તથા ચોખા, લોટ, દાળ કે ઋતુગત ફળોનું દાન કરવું ખૂબ જ શુભ ગણાય છે. જોકે, ભારતમાં રહેતા લોકો માટે આ નિયમોનું પાલન કરવું અનિવાર્ય નથી.

નિષ્કર્ષરૂપે કહી શકાય કે વર્ષ ૨૦૨૬નું આ અંતિમ ચંદ્રગ્રહણ ભારતીય નાગરિકો માટે ચિંતાનો વિષય નથી. ભારતમાં આ ગ્રહણ દેખાવાનું ન હોવાના કારણે સૂતક કાળ કે અન્ય કોઈ પણ પ્રકારના ધાર્મિક નિયમો અહીં લાગુ પડશે નહીં. દેશવાસીઓ કોઈપણ ડર કે દ્વિધા વગર ઉત્સાહપૂર્વક રક્ષાબંધનનો પવિત્ર તહેવાર ઉજવી શકશે અને ભાઈ-બહેનના પ્રેમનું આ પર્વ આનંદપૂર્વક માણી શકશે.