યુદ્ધ વચ્ચે અમેરિકા અને રશિયા વચ્ચે મોટા ડીઝલ પુરવઠાનો કરાર: ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના નિર્ણય સામે યુક્રેનિયન પ્રમુખ ઝેલેન્સ્કીનો આક્રોશ
વૈશ્વિક ભૌગોલિક રાજનીતિમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષો વચ્ચે ઊર્જા સુરક્ષા અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધોનું એક નવું સમીકરણ સામે આવ્યું છે. યુક્રેન સાથેના યુદ્ધની પૃષ્ઠભૂમિ વચ્ચે અમેરિકી પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન વચ્ચે થયેલી ટેલિફોનિક ચર્ચા બાદ મોટા પાયે ડીઝલ સપ્લાય અંગે સમજૂતી થઈ છે. સ્થાનિક સ્તરે ઇંધણના ભાવ નિયંત્રણમાં લેવા માટે કરાયેલા આ કરારથી વૈશ્વિક રાજકારણમાં ગરમાવો આવી ગયો છે અને સહયોગી રાષ્ટ્રો વચ્ચે રાજદ્વારી મતભેદો સપાટી પર આવ્યા છે.
અમેરિકા-રશિયા વચ્ચે ડીઝલ આયાતની તબક્કાવાર સમજૂતી
ટ્રમ્પ પ્રશાસન દ્વારા આગામી 3rd Novemberના રોજ યોજાનારી મિડટર્મ ચૂંટણીઓ પૂર્વે ઘરેલુ બજારમાં ફ્યુઅલના ભાવ અંકુશમાં રાખવા માટે આ કદમ ઉઠાવવામાં આવ્યું છે. ટ્રમ્પે પોતાના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘Truth Social’ પર આ સમજૂતીની પુષ્ટિ કરતા જણાવ્યું કે રશિયા તાત્કાલિક ધોરણે અમેરિકા સહિત ગ્લોબલ માર્કેટને ડીઝલ સપ્લાય કરવા રાજી થયું છે. આ પુરવઠાનું આયોજન નીચે મુજબ નક્કી કરવામાં આવ્યું છે:
| તબક્કો / સમયગાળો | ડીઝલ સપ્લાયનો જથ્થો |
| તાત્કાલિક પુરવઠો | 3 લાખ મેટ્રિક ટનથી વધુ |
| નવેમ્બર માસમાં વધારાનો પુરવઠો | 5 લાખ મેટ્રિક ટન |
| ત્યારબાદનો આગામી લક્ષ્યાંક | 1 મિલિયન મેટ્રિક ટન |
ઝેલેન્સ્કીનો ઉગ્ર વિરોધ: યુદ્ધને આર્થિક ટેકો મળવાનો દાવો
રશિયા સાથેના આ વ્યવસાયિક કરાર સામે યુક્રેનના પ્રમુખ વોલોડીમિર ઝેલેન્સ્કીએ આકરી નારાજગી વ્યક્ત કરી છે. સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘X’ પર પ્રતિક્રિયા આપતાં તેમણે આ નિર્ણયને પુતિન માટે અનુકૂળ ભેટ સમાન ગણાવ્યો હતો. ઝેલેન્સ્કીના મતે, પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોના વેચાણની મંજૂરી મળવાથી મોસ્કોને મોટા પાયે આર્થિક ભંડોળ અને સંસાધનો મળશે, જેનો સીધો ઉપયોગ યુદ્ધ ચાલુ રાખવા માટે થશે અને સંઘર્ષ વધુ લાંબો ખેંચાશે.
વાટાઘાટો વચ્ચે ભાગીદારી પર ઉઠ્યા સવાલો
આ કરારની જાહેરાત એવા નાજુક સમયે થઈ છે જ્યારે સંઘર્ષના રાજદ્વારી ઉકેલ માટે યુક્રેનનું એક ઉચ્ચસ્તરીય પ્રતિનિધિમંડળ અમેરિકાના પ્રવાસે હતું. ઝેલેન્સ્કીએ દુઃખ વ્યક્ત કરતા જણાવ્યું કે આ પગલું એક મજબૂત ભાગીદાર તરફથી લેવાયેલો અત્યંત નબળો નિર્ણય છે. તેમણે ગંભીર આરોપ મૂક્યો કે યુક્રેનને માત્ર એક પ્યાદા તરીકે વાપરવામાં આવી રહ્યું છે, જે પરસ્પર વિશ્વાસ અને ભાગીદારીની વિરુદ્ધ છે.
આંતરિક આર્થિક દબાણ અને મોંઘવારીને ડામવા અમેરિકા દ્વારા લેવાયેલો આ વ્યવહારુ નિર્ણય આંતરરાષ્ટ્રીય મોરચે સાથી દેશો વચ્ચે તણાવ ઊભો કરી રહ્યો છે. એક તરફ ઘરેલુ બજારમાં ઇંધણના ભાવ સ્થિર રાખવાનો પ્રયાસ છે, તો બીજી તરફ યુદ્ધગ્રસ્ત યુક્રેનની સુરક્ષા અને વૈશ્વિક પ્રતિબંધોની અસરકારકતા સામે મોટા પ્રશ્નાર્થ ચિહ્નો ઊભા થયા છે.
