કાચા તેલના ભાવમાં 5% ઉછાળો, ફરી ભાવ 120 ડોલરે પહોંચવાની શક્યતા: ભારતમાં મોંઘવારીનો ખતરો વધ્યો

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ફરી વધેલા તણાવની સીધી અસર હવે વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર દેખાવા લાગી છે. મધ્ય પૂર્વમાં વધી રહેલા સંઘર્ષ અને હોર્મુઝ જળમાર્ગમાં અવરોધના ભયને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલના ભાવમાં જોરદાર ઉછાળો નોંધાયો છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડ 80 ડોલરની નજીક પહોંચતા ભારત સહિત અનેક દેશોમાં મોંઘવારી વધવાની આશંકા સતાવી રહી છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જો યુદ્ધ લંબાશે તો તેલ 120 ડોલર સુધી પણ જઈ શકે છે.

કાચા તેલના ભાવમાં જોરદાર ઉછાળો 

અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચેના વધતા હુમલાઓ બાદ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલના ભાવમાં અચાનક તેજી આવી છે. 

– બ્રેન્ટ ક્રૂડ: 5% થી વધુ વધીને પ્રતિ બેરલ 80 ડોલરની નજીક 

– WTI ક્રૂડ: 4% થી વધુ વધીને 75 ડોલર પ્રતિ બેરલ 

– મર્બન ક્રૂડ: 5.5% નો વધારો નોંધાયો 

વિશ્વના મોટા ભાગના દેશો આયાતી તેલ પર નિર્ભર હોવાથી આ વધારો સીધો જ અર્થતંત્ર પર અસર કરશે.

હોર્મુઝ જળમાર્ગ – સૌથી મોટી ચિંતા 

વિશ્વના કુલ કાચા તેલના વેપારમાં હોર્મુઝ જળમાર્ગની 20% ભાગીદારી છે. આ માર્ગમાં જો અવરોધ રહેશે તો વૈશ્વિક સપ્લાય ખોરવાઈ શકે છે. તેના કારણે તેલની અછત અને ભાવમાં વધુ વધારો થવાની શક્યતા છે.

આ પણ વાંચો: વડોદરા-હિંમતનગરમાં 2 બાળકોના મોત, 4 બાળકો હજુ સારવાર હેઠળ: આરોગ્ય વિભાગ એલર્ટ

ફરી 120 ડોલરનો ભણકારો? 

આ વર્ષે અગાઉ પણ મધ્ય પૂર્વના તણાવ દરમિયાન કાચા તેલના ભાવ 120 ડોલર પ્રતિ બેરલ સુધી પહોંચી ગયા હતા. તે સમયે અનેક દેશોમાં ઈંધણ મોંઘું થયું હતું અને મોંઘવારી વધી હતી. હાલની સ્થિતિને જોતા નિષ્ણાતો ફરી તેવા જ સંજોગોની આશંકા વ્યક્ત કરી રહ્યા છે. જો યુદ્ધ વધુ ભડકશે તો બજારમાં અસ્થિરતા વધશે.

ભારત પર કેવી પડશે અસર? 

ભારત પોતાની કુલ જરૂરિયાતનો મોટો ભાગ કાચા તેલની આયાતથી પૂરો કરે છે. તેથી આંતરાષ્ટ્રીય ભાવ વધે એટલે સીધી અસર દેશના ઈંધણ બજાર પર પડે. 

નિષ્ણાતોના મતે કાચા તેલમાં પ્રતિ બેરલ 1 ડોલરના વધારાથી પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવમાં 50 થી 60 પૈસા પ્રતિ લિટર સુધીનો વધારો થઈ શકે છે. પરિવહન ખર્ચ વધતા ખાદ્યપદાર્થો સહિત અન્ય વસ્તુઓ પણ મોંઘી થઈ શકે છે.

સામાન્ય લોકો માટે કેમ ચિંતા? 

જ્યારે તેલ કંપનીઓ મોંઘું કાચું તેલ ખરીદે છે ત્યારે તેનો બોજ સીધો ગ્રાહકો પર આવે છે. 

– પેટ્રોલ, ડીઝલ, LPG મોંઘા થશે 

– ઘરખર્ચ અને વ્યવસાય બંને પર અસર 

– પરિવહન મોંઘું થતાં શાકભાજી, અનાજ સહિતની આવશ્યક વસ્તુઓના ભાવ વધશે 

ટૂંકમાં, અમેરિકા-ઈરાન તણાવ માત્ર ઊર્જા ક્ષેત્ર પૂરતો સીમિત નથી. તેની અસર સીધી સામાન્ય માણસના રસોડા સુધી પહોંચી શકે છે. હવે બધાની નજર હોર્મુઝ જળમાર્ગની સ્થિતિ અને યુદ્ધ કેટલું લંબાય છે તેના પર છે.