Budget 2026: કેન્સર અને ડાયાબિટીસની સારવાર થશે સસ્તી, ‘બાયોફાર્મા શક્તિ’માટે ₹10,000 કરોડના રોકાણની નાણામંત્રીએ કરી જાહેરાત

કેન્દ્રીય નાણાંમંત્રી નિર્મલા સીતારમણે તેમનું સતત નવમું બજેટ રજૂ કર્યું. આ બજેટ વિકસિત ભારતના લક્ષ્યને ધ્યાનમાં રાખીને તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. સરકારે આરોગ્ય ક્ષેત્રને તેની ટોચની પ્રાથમિકતાઓમાંની એક તરીકે ઓળખાવ્યું છે. દેશના આરોગ્ય માળખાને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે ઘણી મહત્વપૂર્ણ જાહેરાતો કરવામાં આવી છે. ચાલો જોઈએ કે બજેટ 2026 માં આરોગ્ય ક્ષેત્ર માટે શું છે ખાસ

બજેટ આરોગ્ય અને અર્થતંત્ર બંને માટે મહત્વપૂર્ણ

કેન્દ્રીય નાણાં પ્રધાન નિર્મલા સીતારમણ રવિવારે લોકસભામાં 2026-27નું બજેટ રજૂ કરશે. આ તેમનું સતત નવમું બજેટ છે. કેન્દ્રીય બજેટ રજૂ કરતા પહેલા, નાણાં પ્રધાને બજેટ પહેલાની પરંપરાનું પાલન કર્યું અને સંસદમાં જતા પહેલા રાષ્ટ્રપતિ ભવનમાં રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુને મળ્યા.

આ બજેટ આરોગ્ય અને અર્થતંત્ર બંને માટે મહત્વપૂર્ણ છે. નાણાં પ્રધાન નિર્મલા સીતારમણ દ્વારા 2026-27ના બજેટમાં જાહેર કરાયેલ ‘બાયોફાર્મા શક્તિ’ યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ભારતને દવા ઉત્પાદનમાં આત્મનિર્ભર બનાવવા અને નવા રોગો સામે લડવાનો છે. તેમણે ₹10,000 કરોડના બજેટ સાથે ‘બાયોફાર્મા શક્તિ’ યોજનાની જાહેરાત કરી.

આ પણ વાંચો :Budget 2026: કેન્સર અને ડાયાબિટીસની સારવાર થશે સસ્તી, ‘બાયોફાર્મા શક્તિ’માટે ₹10,000 કરોડના રોકાણની નાણામંત્રીએ કરી જાહેરાત

બજેટ રજૂ કરતા, નાણાં પ્રધાન નિર્મલા સીતારમણે કહ્યું, “ભારતમાં ડાયાબિટીસ, કેન્સર અને ઓટોઇમ્યુન રોગો (રોગ સામે લડવાની ક્ષમતા સંબંધિત રોગો) જેવા રોગોનું પ્રમાણ ઝડપથી વધી રહ્યું છે, તેથી આ પગલું જરૂરી છે.”

₹10,000 કરોડનું રોકાણ

સરકારે આ યોજના માટે ₹10,000 કરોડનું મોટું ભંડોળ ફાળવ્યું છે. આનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે સંશોધન અને વિકાસ (R&D) માટે કરવામાં આવશે. અત્યાર સુધી, ભારત જેનરિક દવાઓ (સસ્તી નકલો) બનાવવામાં અગ્રેસર હતું, પરંતુ હવે સરકાર ઇચ્છે છે કે ભારત નવી અને જટિલ દવાઓનું ઉત્પાદન ઘરે કરે.

સ્વાસ્થ્ય સેવાઓને મજબૂત બનાવવામાં આવશે

સરકાર હવે કૌશલ્ય આધારિત રોજગાર પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે. આ માટે, આરોગ્ય વ્યાવસાયિકોને તાલીમ આપતી સંસ્થાઓને અપગ્રેડ કરવામાં આવશે. રેડિયોલોજી અને એનેસ્થેસિયા જેવા ક્ષેત્રો પર ખાસ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવશે. આગામી પાંચ વર્ષમાં દેશમાં એક લાખ નવા સાથી આરોગ્ય વ્યાવસાયિકો (AHPs) ઉમેરવામાં આવશે. વધુમાં, 1.5 લાખ કેયર ગિવર્સને તાલીમ આપવામાં આવશે.

તબીબી પ્રવાસન અને નવી રોજગાર તકો

દેશમાં તબીબી પ્રવાસનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે પાંચ મુખ્ય તબીબી કેન્દ્રો બનાવવામાં આવશે. આ કેન્દ્રોના નિર્માણમાં ખાનગી ક્ષેત્ર પણ ભાગ લેશે. આ આરોગ્યસંભાળ સંકુલમાં આયુષ કેન્દ્રો, નિદાન કેન્દ્રો અને સારવાર પછીની સંભાળ કેન્દ્રોનો પણ સમાવેશ થશે. આ આરોગ્ય ક્ષેત્રમાં કામ કરતા લોકો માટે રોજગારની નવી તકો ઊભી કરશે.

ભારતમાં રોગની પદ્ધતિ બદલાઈ રહી છે. ભૂતકાળમાં, ચેપી રોગો (જેમ કે મેલેરિયા અને કોલેરા) વધુ પ્રચલિત હતા, પરંતુ હવે જીવનશૈલી સંબંધિત રોગો વધી રહ્યા છે, જેમાં…

ડાયાબિટીસ: ભારતને વિશ્વની “ડાયાબિટીસ રાજધાની” કહેવામાં આવે છે. વધુ સારી અને સસ્તી સારવારની જરૂર છે.

કેન્સર: કેન્સરની સારવાર હજુ પણ ખૂબ ખર્ચાળ છે. સ્વદેશી દવાઓનો વિકાસ તેમને સામાન્ય માણસ માટે સુલભ બનાવશે.

ઓટો ઇમ્યુન રોગો: આ એવા રોગો છે જેમાં શરીરની પોતાની રોગપ્રતિકારક શક્તિ શરીરને નુકસાન પહોંચાડવાનું શરૂ કરે છે. આ માટે જૈવિક દવાઓની જરૂર પડે છે, જે ખૂબ ખર્ચાળ છે.

2024-25ના બજેટમાં શું હતું?

2024-25ના બજેટમાં આરોગ્ય મંત્રાલય માટે ₹90958 કરોડ ફાળવવામાં આવ્યા હતા. આયુષ્માન ભારત યોજના માટે ₹7300  કરોડની જોગવાઈ કરવામાં આવી હતી. 2025-26 ના બજેટમાં માળખાગત સુવિધાઓના વિસ્તરણ અને સારવાર સુલભ બનાવવા પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે, ખાસ કરીને કેન્સર જેવા બિન-ચેપી રોગો માટે.