ભારત અને ચીન સહિતના દેશો ઉપરથી 100 ટકા ટેરિફની આફત ટળી, ટ્રમ્પે રશિયા પાસેથી ઓઇલ ખરીદવાની છૂટ આપી

વૈશ્વિક રાજકારણ અને આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યાપાર ક્ષેત્રે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને રાહતજનક ઘટનાક્રમ સામે આવ્યો છે. રશિયા સાથેના ઊર્જા વેપાર પર કડક પ્રતિબંધો લાદવાની અણી પર પહોંચેલા અમેરિકાએ છેલ્લી ઘડીએ પોતાનો વલણ નરમ બનાવ્યું છે. વ્હાઇટ હાઉસે લીધેલા આ આશ્ચર્યજનક નિર્ણયને પગલે ભારત, ચીન સહિતના અગ્રણી દેશો સામે ઊભો થયેલો ૧૦૦% ટેરિફનો ગંભીર આર્થિક ખતરો ટળી ગયો છે. વૈશ્વિક ઊર્જા બજાર અને દ્વિપક્ષીય સંબંધો માટે આ કદમ ખૂબ રાહતરૂપ સાબિત થયું છે.

છેલ્લી ઘડીએ એક્ઝિક્યુટિવ ઓર્ડરથી મુક્તિ

રશિયા સામે તૈયાર કરવામાં આવેલા આકરા નિયમો અને વધારાની જકાત અમલમાં આવે તે પહેલાં જ અમેરિકી પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કારોબારી આદેશ (Executive Order) જારી કર્યો હતો. આ આદેશ દ્વારા તેમણે સંબંધિત દેશોને પ્રતિબંધો અને ટેરિફમાંથી મુક્તિ (Waiver) આપી દીધી છે. માત્ર ૨૪ કલાક પહેલાં લેવાયેલા આ પગલાંથી ભારત ઉપરાંત ચીન, સ્લોવાકિયા અને અઝરબૈજાન જેવા દેશો માટે રશિયા પાસેથી ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદવાનો માર્ગ સુગમ રહ્યો છે.

નિર્ણય પાછળ ટ્રમ્પની સત્તાવાર સ્પષ્ટતા

રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આ છૂટછાટ અંગે સત્તાવાર જાહેરાત કરતાં જણાવ્યું હતું કે આ કદમ અમેરિકાના પોતાના “રાષ્ટ્રીય હિત” (National Interest)ને ધ્યાનમાં રાખીને ઉઠાવવામાં આવ્યું છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે ‘ગ્રેહામ એક્ટ’ હેઠળ આવતી તમામ કડક જોગવાઈઓ, શરતો અને ટેરિફમાંથી હાલ મુક્તિ આપવી જરૂરી હતી અને આ અંગેનું યોગ્ય સર્ટિફિકેશન અમેરિકી કોંગ્રેસને પણ સુપરત કરી દેવામાં આવ્યું છે.

‘ગ્રેહામ એક્ટ’ અને સંકળાયેલા જોખમો

અમેરિકન સેનેટર લિન્ડસી ગ્રેહામના નામ પરથી બનેલા ‘લિન્ડસી ઓ. ગ્રેહામ સેંક્શનિંગ રશિયા એન્ડ ઇરાન એક્ટ ઓફ 2026’ પર અગાઉ સહી કરવામાં આવી હતી. આ કાયદાનો પ્રાથમિક ઉદ્દેશ્ય રશિયન ઊર્જા ક્ષેત્ર, નાણાકીય સંસ્થાઓ અને સૈન્ય કામગીરીમાં થતાં ભંડોળના પ્રવાહને સંપૂર્ણપણે ડામી દેવાનો હતો. આ કાયદા અંતર્ગત રશિયા સાથે ક્રૂડ ઓઇલ કે ગેસનો વેપાર કરતાં દેશો પર ૧૦૦% સુધીની ટેરિફ લાદવાની જોગવાઈ કરવામાં આવી હતી.

આ પણ વાંચો: કોમનવેલ્થ ગેમ્સ 2030 પૂર્વે પ્રદૂષણ ઘટાડવા અમદાવાદના ઉદ્યોગો બહાર ખસેડવાની હિલચાલ: 20 લાખ લોકો પર સ્થળાંતરનું જોખમ

ટેરિફ અને દેશો પર અસરની વિગતો

ભારતીય વેપાર સામેનો બેવડો ફટકો ટળ્યો

જો આ મુક્તિ આપવામાં ન આવી હોત તો ભારત માટે પરિસ્થિતિ અત્યંત ગંભીર બની શકી હોત. ભારતીય નિકાસકારો અને વેપાર પર પહેલાંથી જ ફોર્સ્ડ લેબરના કારણોસર 10% પેનલ્ટી ટેરિફ અમલમાં છે. આવી સ્થિતિમાં વધારાનો 100% ટેરિફ લાગુ થવાથી ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના વ્યાપારી સંબંધોને મોટો આંચકો પહોંચવાની ભીતિ હતી. ટ્રમ્પના સમયસરના પગલાથી આ સંભવિત આર્થિક મુશ્કેલી સફળતાપૂર્વક ટળી ગઈ છે.

અમેરિકાના આ વિવેકાધીન નિર્ણયથી ભારત સહિતના તેલ આયાતકાર દેશોને વિશાળ આર્થિક રાહત મળી છે. જો ૧૦૦% જેવો ભારે ટેરિફ અમલમાં આવ્યો હોત તો વૈશ્વિક સ્તરે ઊર્જા પુરવઠો ખોરવાત અને ભારત-અમેરિકાના વ્યાપારિક સમીકરણો પણ જોખમાત. ટ્રમ્પે દર્શાવેલી આ વ્યવહારિકતાથી હાલ પૂરતો એક મોટો આંતરરાષ્ટ્રીય સંઘર્ષ ટળ્યો છે અને દેશો પોતાની ઊર્જા જરૂરિયાતો સરળતાથી પૂર્ણ કરી શકશે.