ગાંધી અને સરદારના ગુજરાતમાં ડ્રગ્સ માફિયાઓની ‘મોજ’: હજારો કિલો નશાનો જથ્થો ઝડપાયો છતાં સજાનું પ્રમાણ નહિવત
મહાત્મા ગાંધી અને સરદાર પટેલની આ પાવન ભૂમિ પર દાયકાઓથી ‘નશાબંધી’નો કાયદો કાગળ પર અડગ ઊભો છે, પરંતુ વાસ્તવિકતા આનાથી તદ્દન વિપરીત અને ચિંતાજનક છે. આજે ગુજરાત ડ્રગ્સ માફિયાઓ માટે એક સુરક્ષિત સેફ લેન્ડિંગ ઝોન બની ચૂક્યું છે. દરિયાઈ અને રોડ માર્ગે રાજ્યમાં અબજો રૂપિયાનું ઝેરી ડ્રગ્સ ઘુસાડવામાં આવી રહ્યું છે, જેના કારણે રાજ્યની યુવા પેઢી બરબાદીના આરે પહોંચી ગઈ છે. કરોડો રૂપિયાના નશીલા પદાર્થો અને હજારો કિલો ડ્રગ્સ પકડવાના દાવાઓ વચ્ચે કાયદાકીય પ્રક્રિયા અને તપાસની પોલ ખુલ્લી પડી છે, જ્યાં મોટાભાગના માફિયાઓ નબળી તપાસના લીધે સજામાંથી બચી જાય છે.
ગુજરાતમાં ડ્રગ્સનો આડેધડ કારોબાર અને લાખો કિલો નશાનો જથ્થો
કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલય અને પોલીસ ચોપડે નોંધાયેલા આંકડાઓ દર્શાવે છે કે છેલ્લા 3 વર્ષમાં ગુજરાતમાંથી કુલ 65,549 કિલો ડ્રગ્સ, 45,564 નશીલી ટેબ્લેટ્સ અને 4,841 લિટર પ્રવાહી ડ્રગ્સ ઝડપાઈ ચૂક્યું છે. આ ઉપરાંત, છેલ્લા 2 વર્ષમાં જ અંદાજે 121 કિલો જેટલું ઉચ્ચ ક્વોલિટીનું કોકેઈન પણ પકડાયું છે. આ ભયાનક આંકડાઓ સાબિત કરે છે કે ગુજરાતમાં ડ્રગ્સનું નેટવર્ક કઈ હદ સુધી ફેલાઈ ચૂક્યું છે.
આપેલ માહિતી મુજબ છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં ગુજરાતમાં જપ્ત કરાયેલ નશીલા પદાર્થોનું કોષ્ટક નીચે મુજબ છે:
છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં ગુજરાતમાં જપ્ત કરાયેલ નશીલા પદાર્થો
| વર્ષ | ડ્રગ્સ (કિલોમાં) | નશીલી ટેબ્લેટ | પ્રવાહી ડ્રગ્સ (લિટર) |
| 2022 | 29,230 કિલો | 185 | 1,242 લિટર |
| 2023 | 23,014 કિલો | 33,338 | 2,413 લિટર |
| 2024 | 13,304 કિલો | 12,041 | 1,186 લિટર |
| કુલ | 65,548 કિલો | 45,564 | 4,841 લિટર |
૧૬૪૯ કેસ નોંધાયા છતાં નબળી કાયદાકીય પકડથી માફિયાઓ મુક્ત
રાજ્યમાં ડ્રગ્સના મોટા પાયે કારોબારને રોકવા માટે છેલ્લા 3 વર્ષમાં પોલીસ ચોપડે કુલ 1,649 કેસ નોંધવામાં આવ્યા છે. કાયદાકીય કાર્યવાહીના ભાગરૂપે વર્ષ 2023માં 508 કેસ નોંધાયા જેમાં 8 આરોપી દોષિત સાબિત થયા (જેનો દોષિત દર 25 ટકા રહ્યો), વર્ષ 2024માં 561 કેસ નોંધાયા જેમાં 34 આરોપીઓને સજા થઈ (દોષિત દર 58.6 ટકા રહ્યો), અને અન્ય તબક્કામાં પણ નોંધાયેલા કેસો સામે દોષિત ઠરનારાઓની સંખ્યા ખૂબ જ ઓછી રહી છે. આટલો મોટો જથ્થો પકડાયા બાદ પણ કોર્ટમાં ગુનેગારોને સજા અપાવવામાં તંત્ર મોટે ભાગે નિષ્ફળ સાબિત થઈ રહ્યું છે.
| વર્ષ | કેસો | દોષિત આરોપી | દોષિત દર |
| 2022 | 580 કેસ | 34 | 38% |
| 2023 | 508 કેસ | 8 | 25% |
| 2024 | 561 કેસ | 34 | 58.6% |
ખામીયુક્ત ચાર્જશીટ અને ઢીલી તપાસ બન્યા માફિયાઓનું સુરક્ષિત કવચ
નશાના સોદાગરો કોર્ટમાંથી વટભેર નિર્દોષ છૂટી જાય છે કે પછીસાજી આસાનીથી જામીન મેળવી લે છે, તેની પાછળ સ્થાનિક પોલીસની બિનઅનુભવી અને ઢીલી તપાસ મુખ્ય જવાબદાર છે. કોર્ટમાં રજૂ થતી ચાર્જશીટમાં રહેલા કાયદાકીય છીંડા, ડિજિટલ સોર્સિંગનો અભાવ, ફોરેન્સિક પુરાવાઓ એકત્ર કરવામાં લાપરવાહી અને ચેઇન-ઓફ-કસ્ટડી જાળવવામાં નિષ્ફળતા ડ્રગ્સ માફિયાઓ માટે વરદાન સાબિત થાય છે. આ ખામીઓનો ફાયદો ઉઠાવીને મોંઘા વકીલો કેસને નબળો પાડી આરોપીઓને ગણતરીના મહિનાઓમાં જ બહાર લાવી દે છે.
યુવા પેઢી માટે સ્લો-પોઈઝન સમાન ગંભીર ખતરો
પોલીસ ચોપડે ચડેલા અને પકડાયેલા આંકડાઓ તો માત્ર હિમશિલાની ટોચ સમાન છે. નિષ્ણાતોના મતે, જો હજારો કિલો ડ્રગ્સ સત્તાવાર રીતે પકડાતું હોય, તો પોલીસની નજર ચૂકવીને પાછલા બારણે કેટલા પ્રમાણમાં નશો વેચાતો હશે તેની માત્ર કલ્પના જ કરી શકાય છે. આજે ગુજરાતની આશાસ્પદ યુવા પેઢી આ ‘સ્લો-પોઈઝન’નો ભોગ બનીને પાયમાલ થઈ રહી છે, જે સમગ્ર રાજ્ય માટે અત્યંત ચિંતાજનક અને કડવી વાસ્તવિકતા છે.
ગાંધી અને સરદારના ગુજરાતમાં ડ્રગ્સની આ ઘાતક રમત માત્ર કાયદો અને વ્યવસ્થા સામે જ નહીં, પરંતુ આવનારી પેઢીના અસ્તિત્વ સામે મોટો સવાલ ઊભો કરે છે. માત્ર ડ્રગ્સનો જથ્થો પકડીને વાહવાહી મેળવવાના બદલે જો પોલીસ તપાસમાં વૈજ્ઞાનિક અભિગમ અપાવવામાં નહીં આવે અને દોષિતો સામે કડક કાયદાકીય શિકંજો નહીં કસાય, તો આ કાળો કારોબાર વધુ ખતરનાક સ્વરૂપ ધારણ કરી લેશે. સમયની માંગ છે કે તંત્ર જાગે અને કડક પગલાં ભરીને ગુજરાતને ડ્રગ્સ મુક્ત બનાવવામાં આવે.
