ભારતની મુલાકાતે આવેલા પાકિસ્તાની મંત્રી મુસાદિક મલિક પર કડક નિયંત્રણો: માત્ર SCO બેઠકમાં જ લેશે ભાગ, તાજમહેલ જવાની મંજૂરી નહીં
આંતરરાષ્ટ્રીય મંચોની જવાબદારી અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાના હિતો વચ્ચે સંતુલન જાળવવું એ ભારતની કૂટનીતિની ઓળખ રહી છે. શાંઘાઈ કોઓપરેશન ઓર્ગેનાઈઝેશન (SCO) ની મહત્વપૂર્ણ બેઠકમાં ભાગ લેવા માટે પાકિસ્તાનના સંઘીય મંત્રી મુસાદિક મસૂદ મલિક ભારતની મુલાકાતે આવ્યા છે. જોકે, સરહદ પારના આતંકવાદ મુદ્દે પાકિસ્તાનના વલણને ધ્યાનમાં રાખીને ભારત સરકારે અત્યંત સ્પષ્ટ અને કડક અભિગમ અપનાવ્યો છે, જેના હેઠળ પાકિસ્તાની મંત્રીનો આ પ્રવાસ માત્ર સત્તાવાર બેઠક પૂરતો જ મર્યાદિત રાખવામાં આવ્યો છે.
તાજમહેલ અને હઝરત નિઝામુદ્દીન દરગાહની મુલાકાત પર રોક
સૂત્રો પાસેથી મળતી વિગતો અનુસાર, મુસાદિક મલિકને ભારત આવવાના વિઝા માત્ર બહુપક્ષીય બેઠક એટલે કે SCO સિવિલાઈઝેશનલ ડાયલોગ ફોરમમાં સામેલ થવા માટે જ આપવામાં આવ્યા છે. એવા અહેવાલો હતા કે તેઓ આગ્રા સ્થિત તાજમહેલ અને દિલ્હીની હઝરત નિઝામુદ્દીન દરગાહની મુલાકાત લેવા માંગતા હતા, પરંતુ ભારત સરકારે તેમને આ બંને સ્થળોએ જવાની પરવાનગી આપી નથી. આમ, તેમનો સમગ્ર પ્રવાસ માત્ર સત્તાવાર બેઠક પૂરતો જ સીમિત રહેશે.
દિલ્હી એરપોર્ટ પર ભારતીય અધિકારીઓની ગેરહાજરી
પાકિસ્તાની મંત્રી મુસાદિક મલિક નવી દિલ્હી પહોંચી ચૂક્યા છે, જ્યાં તેઓ SCO સિવિલાઈઝેશનલ ડાયલોગ ફોરમમાં પાકિસ્તાની પ્રતિનિધિમંડળનું નેતૃત્વ કરશે, જેમાં અન્ય સભ્ય દેશોના પ્રતિનિધિઓ પણ જોડાયા છે. નોંધનીય બાબત એ રહી કે જ્યારે તેઓ દિલ્હી એરપોર્ટ પર ઉતર્યા ત્યારે પાકિસ્તાનના ચીફ ઓફ પ્રોટોકોલે તેમનું સ્વાગત કર્યું હતું, પરંતુ ભારત તરફથી કોઈ પણ અધિકારી તેમના સ્વાગત માટે એરપોર્ટ પર હાજર રહ્યા ન હતા.
પાકિસ્તાની મંત્રીની મુલાકાતની મુખ્ય વિગતો એક નજરે
| મુદ્દો | વિગત |
| મુલાકાતી મંત્રી | મુસાદિક મસૂદ મલિક (પાકિસ્તાનના સંઘીય મંત્રી) |
| મુલાકાતનો મુખ્ય હેતુ | SCO સિવિલાઈઝેશનલ ડાયલોગ ફોરમમાં સહભાગિતા |
| પ્રતિબંધિત સ્થળો | આગ્રાનો તાજમહેલ અને દિલ્હીની હઝરત નિઝામુદ્દીન દરગાહ |
| એરપોર્ટ પ્રોટોકોલ | ભારતીય અધિકારીઓ ગેરહાજર; માત્ર પાકિસ્તાનના ચીફ ઓફ પ્રોટોકોલ દ્વારા સ્વાગત |
આતંકવાદના સવાલ પર મૌન અને જૂના ઈતિહાસની વાતો
દિલ્હીમાં જ્યારે મુસાદિક મલિકને સરહદ પારના આતંકવાદ અંગે ભારતની ચિંતાઓ વિશે સવાલ પૂછવામાં આવ્યો, ત્યારે તેમણે સીધો જવાબ આપવાનું ટાળ્યું હતું અને કહ્યું હતું કે આવતીકાલે નિવેદન આપ્યા બાદ આ વિષય પર ચર્ચા થશે. જોકે, સાંસ્કૃતિક અને સભ્યતાગત સંબંધો અંગે વાત કરતા તેમણે જણાવ્યું હતું કે વાતચીત હંમેશા અલગ-અલગ પક્ષો વચ્ચે થાય છે અને તેનો અર્થ વિવિધતા છે. તેમણે ભારત, પાકિસ્તાન, રશિયા, ચીન અને મધ્ય એશિયાઈ દેશોના પ્રાચીન સંબંધોનો ઉલ્લેખ કરીને આ સંવાદને આવકારદાયક ગણાવ્યો હતો.
વિપક્ષના સવાલ અને પહેલગામ આતંકી હુમલાની યાદ
પાકિસ્તાની મંત્રીની આ મુલાકાત પર કોંગ્રેસના સાંસદ મનીષ તિવારીએ પણ આકરી પ્રતિક્રિયા આપતા પહેલગામ આતંકી હુમલાનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે SCO એક બહુપક્ષીય મંચ હોવાથી પાકિસ્તાની પ્રતિનિધિનું આવવું અસામાન્ય નથી, પરંતુ બૈસરન ખીણમાં થયેલા હુમલાને 1 વર્ષ અને 6 મહિનાથી વધુ સમય વીતી ગયો હોવા છતાં શું બદલાયું છે તે મોટો સવાલ છે. પહેલગામમાં લોકોને ધર્મના નામે નિશાન બનાવીને મારી નાખવામાં આવ્યા હતા, ત્યારે નવેમ્બર 2026 સુધીમાં પાકિસ્તાને આતંકી માળખા સામે કોઈ નક્કર કાર્યવાહી કરી છે કે નહીં તે સવાલ આજે પણ યથાવત છે.
ભારત સરકારે મુસાદિક મલિકને તાજમહેલ કે દરગાહની મુલાકાતની મંજૂરી ન આપીને અને એરપોર્ટ પર ઔપચારિક સ્વાગતથી દૂર રહીને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સ્પષ્ટ સંદેશ આપી દીધો છે. બહુપક્ષીય મંચની મર્યાદા જાળવવાની સાથે ભારતે એ સાબિત કર્યું છે કે જ્યાં સુધી પાકિસ્તાન સરહદ પારના આતંકવાદ પર નક્કર લગામ નહીં કસે, ત્યાં સુધી દ્વિપક્ષીય સંબંધોમાં કોઈ પણ પ્રકારની છૂટછાટ શક્ય નથી.
