ઉજ્જૈનમાં શાહી મસ્જિદના હિસ્સાને હટાવવા મુદ્દે હિંસક વિરોધ: પોલીસ પર પથ્થરમારો, ટીયર ગેસના શેલ છોડાયા
સિંહસ્થ કુંભમેળાના આયોજન પૂર્વે શહેરી માળખાકીય સુવિધાઓના વિસ્તરણ વચ્ચે ધાર્મિક બાંધકામો હટાવવાની કામગીરી હવે સંવેદનશીલ વિવાદમાં ફેરવાઈ છે. ઉજ્જૈનના ઐતિહાસિક વિસ્તારમાં વહીવટીતંત્ર દ્વારા માર્ગ પહોળો કરવાની કવાયત સામે સ્થાનિક સ્તરે ઉગ્ર પ્રતિક્રિયા જોવા મળી છે. બે દિવસથી ચાલી રહેલી તંગદિલી સોમવારે પથ્થરમારા અને ઘર્ષણમાં પરિણમતાં સમગ્ર પંથક છાવણીમાં ફેરવાઈ ગયો છે.
મસ્જિદના ભાગને હટાવવા મુદ્દે સમુદાયમાં બે ફાંટા
અબ્દાલપુરા વિસ્તારમાં આવેલી શાહી મસ્જિદના એક ચોક્કસ ભાગને તોડી પાડવાના મુદ્દે મુસ્લિમ સમાજમાં જ આંતરિક મતભેદો સામે આવ્યા છે. સમુદાયનું એક જૂથ વિકાસ કાર્યને સમર્થન આપી સ્વેચ્છાએ તે ભાગ હટાવવા સંમત થયું હતું, જ્યારે અન્ય જૂથ આ પગલાંનો સખત વિરોધ કરી રહ્યું છે. પાછલા બે દિવસથી ડિમોલિશનના અહેવાલો બાદ મસ્જિદ પરિસર બહાર લોકોના ટોળાં એકત્ર થવા લાગ્યા હતા.
મધરાતે જેસીબી અને મશીનરી પહોંચતાં ઉગ્ર વિરોધ
રવિવારે રાત્રે વહીવટીતંત્ર દ્વારા જેસીબી (JCB) અને પોકલેન મશીનો ઘટનાસ્થળે રવાના કરાતાં જ માહોલ ગરમાયો હતો. મહિલાઓ સહિત મોટી સંખ્યામાં સ્થાનિક લોકો રસ્તા પર ઊતરી આવ્યા હતા અને તંત્ર વિરુદ્ધ સૂત્રોચ્ચાર કર્યા હતા. મોડી રાત્રે અધિકારીઓએ સમજાવટથી મામલો થાળે પાડ્યો હતો અને આશા હતી કે સોમવારે સવારે પરસ્પર સંમતિથી કામ શરૂ થશે, પરંતુ સવાર થતાં જ વિરોધ વધુ તીવ્ર બન્યો હતો.
પથ્થરમારો અને વહીવટીતંત્રનો વળતો પ્રહાર
સોમવારે સ્થિતિ વણસતાં રોષે ભરાયેલા ટોળાએ પોલીસ કાફલા પર અચાનક પથ્થરમારો શરૂ કરી દીધો હતો. પરિસ્થિતિને કાબૂમાં લેવા અને ભીડને વિખેરવા માટે પોલીસે ટીયર ગેસના શેલ છોડવાની ફરજ પડી હતી. સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને સમગ્ર વિસ્તારને કોર્ડન કરી દેવાયો છે.
| વિગત | માહિતી / આંકડા |
| ઘટના સ્થળ | અબ્દાલપુરા, શાહી મસ્જિદ વિસ્તાર (ઉજ્જૈન) |
| સુરક્ષા વ્યવસ્થા | 2000 પોલીસ જવાનો તૈનાત |
| બેરિકેડિંગ કવરેજ | મસ્જિદની આસપાસ 500 મીટરનો વિસ્તાર સીલ |
| પ્રોજેક્ટ વિગત | કાંથલ સ્ક્વેરથી ગોપાલ મંદિર સુધી 900 મીટર લાંબો રસ્તો |
| રસ્તાની પહોળાઈ | 15 મીટર સુધી પહોળો કરવાનું આયોજન |
| અસરગ્રસ્ત કુલ ધાર્મિક સ્થળો | 7 (મોટાભાગના પરસ્પર સંમતિથી હટાવાયા) |
| સંવેદનશીલ બાંધકામો | શાહી મસ્જિદ, એક મઝાર, ખાડે હનુમાન મંદિર |
સિંહસ્થ પ્રોજેક્ટ અને સંવેદનશીલ ધાર્મિક સ્થળો
સિંહસ્થની પૂર્વતૈયારીના ભાગરૂપે કાંથલ સ્ક્વેરથી ગોપાલ મંદિર સુધીના 900 મીટર લાંબા માર્ગને 15 મીટર પહોળો કરવાનું કામ ચાલી રહ્યું છે. આ પ્રોજેક્ટ અંતર્ગત આવતા 7 ધાર્મિક બાંધકામોમાંથી મોટાભાગનાને અગાઉ સમજાવટથી દૂર કરાયા છે. જોકે, ખાડે હનુમાન મંદિર અને ગોપાલ મંદિર વચ્ચે સ્થિત 3 ચોક્કસ સ્થળો—એક મઝાર, ખાડે હનુમાન મંદિર અને શાહી મસ્જિદને લઈને પેચ ફસાયો છે.
મામલો ઈન્દોર હાઈકોર્ટમાં પહોંચ્યો
શાહી મસ્જિદના વિવાદિત ભાગને તોડી પાડવાની કાર્યવાહી સામે કાનૂની મોરચે પણ જંગ શરૂ થઈ ગઈ છે. મસ્જિદના રક્ષણ માટે મુસ્લિમ સમુદાયના એક વર્ગે ઈન્દોર હાઈકોર્ટના દ્વાર ખખડાવ્યા છે. આ મામલે હાઈકોર્ટમાં મહત્વની સુનાવણી નિયત કરવામાં આવી છે, જેના પર હવે સૌની નજર ટકેલી છે.
વિકાસના કામો અને ધાર્મિક આસ્થા વચ્ચે સર્જાયેલા આ ઘર્ષણે ઉજ્જૈનમાં કાયદો અને વ્યવસ્થાની સ્થિતિ પર મોટો પડકાર ઊભો કર્યો છે. હાઈકોર્ટની આગામી સુનાવણી અને વહીવટીતંત્રની રાજદ્વારી કુનેહ જ હવે આ તંગ વાતાવરણમાં શાંતિ સ્થાપવાની દિશા નક્કી કરશે.
