પુસ્તક વિમોચન પૂર્વે સોનિયા ગાંધીનો કેન્દ્ર સરકાર પર હુમલો: ’12 વર્ષનું નુકસાન ભરપાઈ કરવામાં સમય લાગશે’

કોંગ્રેસ સંસદીય દળના વડા અને પૂર્વ પક્ષપ્રમુખ સોનિયા ગાંધીએ કેન્દ્રની વર્તમાન સરકારની નીતિઓ અને શાસનશૈલી સામે આકરા પ્રહારો કર્યા છે. પોતાના આગામી પુસ્તકના સત્તાવાર પ્રકાશન પૂર્વે આપેલા એક મહત્વપૂર્ણ ઇન્ટરવ્યૂમાં તેમણે દેશના લોકશાહી ઢાંચા, સ્વાયત્ત સંસ્થાઓ અને સામાજિક સૌહાર્દ સામે ઊભા થયેલા પડકારો અંગે ઊંડી ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે છેલ્લા 12 વર્ષ દરમિયાન થયેલા નુકસાનની ભરપાઈ માત્ર સત્તા પરિવર્તનથી તુરંત શક્ય નહીં બને, પરંતુ લોકતાંત્રિક વ્યવસ્થાઓને ફરી મજબૂત કરવા માટે તમામ રાજકીય પક્ષોના સામૂહિક પ્રયાસો અનિવાર્ય રહેશે.

આગામી પુસ્તક ‘Belonging’ પૂર્વે મોટું નિવેદન

સોનિયા ગાંધીએ અંગ્રેજી દૈનિક ‘ધ હિન્દુ’ને આપેલા વિશેષ ઇન્ટરવ્યૂમાં વર્તમાન રાજકીય સ્થિતિ અને દેશના ભવિષ્ય અંગે પોતાના વિચારો મુક્તપણે રજૂ કર્યા હતા. આ વાતચીત તેમના આગામી પુસ્તક ‘Belonging: A Journey of Love’ ના વિમોચન પહેલાં સામે આવી છે. હાર્પરકોલિન્સ ઇન્ડિયા દ્વારા 10 નવેમ્બરના રોજ આ પુસ્તકનું સત્તાવાર પ્રકાશન થવાનું છે. આ પુસ્તકમાં તેમણે પોતાના ઇટાલીના શરૂઆતી જીવન, ભારત સાથેનું ભાવનાત્મક જોડાણ, પાંચ દાયકાની રાજકીય સફર અને દેશની લોકશાહી સામેના સમકાલીન પડકારોને વાચા આપી છે.

સંસ્થાઓની પુનઃસ્થાપના માટે સામૂહિક પ્રયાસો જરૂરી

સોનિયા ગાંધીએ જણાવ્યું કે છેલ્લા 12 વર્ષમાં દેશના લોકશાહી મૂલ્યો અને બંધારણીય સંસ્થાઓને ઊંડો આંચકો લાગ્યો છે. જોકે, તેમણે આશા વ્યક્ત કરી કે દેશની જનતા હવે આ સ્થિતિને ગંભીરતાથી સમજી રહી છે અને તેમનામાં અસંતોષ તથા બેચેની વધી રહી છે. તેમના મતે, ભવિષ્યમાં નવી સરકાર બન્યા પછી પણ આ સંસ્થાઓને ફરીથી સક્ષમ અને પારદર્શક બનાવવામાં સારો એવો સમય લાગશે. આ કાર્ય માત્ર એક પક્ષનું નહીં પરંતુ તમામ જવાબદાર રાજકીય પરિબળોના સામૂહિક સંકલ્પનું રહેશે.

આ પણ વાંચો: વ્હાઇટ હાઉસમાં દિવાળીની ભવ્ય ઉજવણી: ટ્રમ્પે પ્રગટાવ્યો દીવો, ભારતીય દિગ્ગજો રહ્યા ઉપસ્થિત

ચૂંટણી પંચ, મીડિયા અને સત્તાનો દુરુપયોગ

વિપક્ષ સામે ઊભા કરાયેલા પડકારો અંગે બોલતાં સોનિયા ગાંધીએ ગંભીર આરોપ મૂક્યો કે દેશમાં હાલ ચૂંટણી લડવા માટે સમાન તક (લેવલ પ્લેઇંગ ફીલ્ડ) ઉપલબ્ધ નથી. તેમણે આક્ષેપ કર્યો કે કેન્દ્ર સરકારનું બંધારણીય સંસ્થાઓ, ખાસ કરીને ભારતીય ચૂંટણી પંચ પર સંપૂર્ણ નિયંત્રણ સ્થપાઈ ગયું છે, જ્યારે મુખ્યધારાના મીડિયા પર પણ સત્તાનું દબાણ સ્પષ્ટ દેખાય છે. આ ઉપરાંત ચૂંટણી સ્પર્ધાને વિકૃત કરવા માટે મોટા પાયે ધનબળ અને ધાર્મિક ધ્રુવીકરણનો આશરો લેવામાં આવી રહ્યો છે. તેમ છતાં કોંગ્રેસના સામાન્ય કાર્યકરો બંધારણીય મૂલ્યોના રક્ષણ માટે મક્કમતાથી લડી રહ્યા છે.

વિપક્ષી એકતા અને વૈચારિક સિદ્ધાંતો: RSS-BJP સાથે કોઈ બાંધછોડ નહીં

રાજકીય ગઠબંધનો અંગે ચર્ચા કરતાં તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે વ્યવહારિક રાજકારણમાં કેટલીક વખત ભિન્ન વિચારધારા ધરાવતા પક્ષો સાથે સાથ લેવો પડે છે, પરંતુ કોંગ્રેસ પક્ષે ક્યારેય ભાજપ કે RSS સાથે વૈચારિક સમાધાન કર્યું નથી અને ભવિષ્યમાં પણ ક્યારેય કરશે નહીં. તેમણે પુનરોચ્ચાર કર્યો કે કોંગ્રેસ દરેક નાગરિકના ધાર્મિક સ્વાતંત્ર્ય અને બંધારણીય હકોની રક્ષા માટે કટિબદ્ધ છે અને સમાન વિચારધારાવાળા સાથી પક્ષો સાથે મળીને દેશમાં લોકશાહીના પુનરુત્થાન માટે પ્રયાસરત છે.

ડો. મનમોહન સિંહ સાથે ટીમવર્ક અને ઈમરજન્સી પર સ્પષ્ટ વલણ

પોતાના રાજકીય નિર્ણયો પર પ્રકાશ પાડતાં સોનિયા ગાંધીએ વર્ષ 2004 માં વડાપ્રધાન પદ ન સ્વીકારવાના નિર્ણય અંગે જણાવ્યું કે તેમને આ ફેંસલાનો ક્યારેય અફસોસ થયો નથી. તે સમયે ડૉ. મનમોહન સિંહ સરકારનું કુશળતાપૂર્વક નેતૃત્વ કરી રહ્યા હતા અને પોતે પક્ષનું સંગઠન સંભાળતાં હતાં, જેણે એક ઉત્તમ ટીમવર્કનું ઉદાહરણ પૂરું પાડ્યું હતું. વધુમાં, તેમણે ઐતિહાસિક સંદર્ભ ટાંકીને વર્ષ 1975 ની કટોકટીને સ્વતંત્ર ભારતના ઇતિહાસનો કાળો અધ્યાય ગણાવ્યો હતો અને યાદ અપાવ્યું હતું કે સ્વ. ઇન્દિરા ગાંધીએ પરિસ્થિતિ પારખીને માર્ચ 1977 માં મુક્ત ચૂંટણીઓ યોજીને ભૂલો માટે ખેદ વ્યક્ત કર્યો હતો.

સોનિયા ગાંધીના ઇન્ટરવ્યૂ અને પુસ્તકના મુખ્ય મુદ્દા

સોનિયા ગાંધીના આ નિવેદનો માત્ર એક પુસ્તકના પ્રચાર પૂરતા સીમિત ન રહેતાં દેશની વર્તમાન રાજકીય પરિસ્થિતિ પર ઊંડી અસર છોડે તેવા છે. બંધારણીય સ્વાયત્તતા, ચૂંટણી પ્રક્રિયાની નિષ્પક્ષતા અને સામાજિક એકતા જેવા મુદ્દાઓ પર તેમનું આક્રમક વલણ દર્શાવે છે કે વિપક્ષ આગામી સમયમાં શાસક પક્ષ સામે લોકશાહી બચાવવાના એજન્ડાને વધુ મજબૂતીથી લોકો સમક્ષ લઈ જવાની તૈયારી કરી રહ્યો છે.