પેટ્રોલિયમ ભેળસેળ મુદ્દે રાહુલ ગાંધીનો કેન્દ્ર પર હુમલો: કર્ણાટકમાં 31% સુધી ઈથેનોલ મળતાં સવાલો ઊઠ્યા

દેશમાં સ્વચ્છ ઊર્જા અને પર્યાવરણ સંરક્ષણના નામે પેટ્રોલ સાથે ઈથેનોલ મિશ્રણનું પ્રમાણ વધારવાની સરકારની નીતિ સામે વિપક્ષે આકરા તેવર અપનાવ્યા છે. નિર્ધારિત E20 (20% ઈથેનોલ) મર્યાદાના નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરીને ઓઇલ કંપનીઓ દ્વારા પેટ્રોલની પૂર્ણ કિંમત વસૂલીને મર્યાદા કરતાં વધુ પ્રમાણમાં ઈથેનોલ ભેળવવામાં આવતું હોવાના ચોંકાવનારા આક્ષેપો સામે આવ્યા છે. કર્ણાટક રાજ્યમાં હાથ ધરાયેલી સત્તાવાર લેબ તપાસના પરિણામો ટાંકીને કોંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધીએ તેને સામાન્ય ગ્રાહકો સાથેની ‘420’ (છેતરપિંડી) ગણાવીને કેન્દ્ર સરકાર પાસે તાકીદે ખુલાસો માંગ્યો છે.

કર્ણાટકમાં લેબ ટેસ્ટિંગ: 14માંથી 11 સેમ્પલમાં વધુ ઈથેનોલ

કર્ણાટક સરકાર દ્વારા રાજ્યના 7 જિલ્લાઓમાંથી વિવિધ પેટ્રોલ પંપો પરથી પેટ્રોલના સેમ્પલ એકત્ર કરીને માન્યતા પ્રાપ્ત લેબોરેટરીમાં ચકાસણી માટે મોકલવામાં આવ્યા હતા. રાહુલ ગાંધીના જણાવ્યા અનુસાર, પ્રયોગશાળાના પરીક્ષણમાં 14માંથી 11 નમૂનાઓમાં ઈથેનોલનું પ્રમાણ નિર્ધારિત 20% ના સ્તર કરતાં ઘણું વધારે નોંધાયું હતું. ખાસ કરીને જાહેર ક્ષેત્રની અગ્રણી કંપનીઓ ઇન્ડિયન ઓઇલ કોર્પોરેશન (IOCL) ના સેમ્પલમાં 31.2% અને હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ કોર્પોરેશન (HPCL) ના સેમ્પલમાં 30.5% જેટલું ઊંચું ઈથેનોલ મિશ્રણ મળી આવ્યું હતું.

ગ્રાહકો પર આર્થિક બોજ અને વાહનોના એન્જિન સામે જોખમ

આ સમગ્ર પ્રકરણને ‘E20 બન્યું 420’ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરતાં રાહુલ ગાંધીએ ગ્રાહકોના હિત અંગે ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે ભારતીય રસ્તાઓ પર દોડતાં મોટાભાગના જૂના વાહનો 20% થી વધુ ઈથેનોલ મિશ્રણ સહન કરવા માટે ટેકનિકલ રીતે સક્ષમ નથી. પેટ્રોલના પૂરા નાણાં ચૂકવવા છતાં એન્જિનમાં વધારાનું ઈથેનોલ જવાથી ગાડીઓનું એવરેજ (માઇલેજ) નોંધપાત્ર ઘટે છે અને એન્જિનના પાર્ટ્સ ખરાબ થવાથી વારંવાર મોંઘા રિપેરિંગનો ખર્ચ ઉઠાવવો પડે છે. વધુમાં, પંપો પર પારદર્શિતાનો અભાવ હોવાથી ગ્રાહકોને કોઈ વિકલ્પ પણ મળતો નથી.

આ પણ વાંચો: પુસ્તક વિમોચન પૂર્વે સોનિયા ગાંધીનો કેન્દ્ર સરકાર પર હુમલો: ’12 વર્ષનું નુકસાન ભરપાઈ કરવામાં સમય લાગશે’

કેન્દ્ર સરકાર સામે ઔચિત્યના સવાલો અને ખુલ્લી ચર્ચાનો પડકાર

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની સરકાર પર નિશાન સાધતાં તેમણે પૂછ્યું કે દેશના સામાન્ય નાગરિકોના વાહનોની ટાંકીઓમાં પેટ્રોલના નામે આખરે શું ભરવામાં આવી રહ્યું છે? નિયમોની ઐસીતૈસી કરીને બેફામ ભેળસેળ કરતી ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ સામે કડક દંડાત્મક પગલાં ક્યારે લેવાશે? રાહુલ ગાંધીએ એવો પણ વેધક પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો કે સામાન્ય ગ્રાહકોના ખિસ્સા ખાલી કરીને આ નીતિઓ અને વધારાના ઈથેનોલ વેચાણથી ખરેખર કોની તિજોરી ભરાઈ રહી છે, તે મુદ્દે સરકારે સંસદ અને જનતા સમક્ષ ખુલ્લી ચર્ચા કરવી જોઈએ.

કર્ણાટક પેટ્રોલ ચકાસણી અને ઈથેનોલ વિવાદના મુખ્ય અંશો

પર્યાવરણને અનુકૂળ ઈંધણ પૂરું પાડવાના દાવાઓ વચ્ચે લેબોરેટરી ટેસ્ટિંગમાં સામે આવેલા આ આંકડા ગ્રાહક અધિકારો અને વાહન સુરક્ષા માટે ચિંતાજનક છે. પેટ્રોલ પ્રીમિયમના નામે વધુ કિંમત વસૂલ્યા પછી નિર્ધારિત માપદંડોથી વિપરીત 30% થી વધુ ઈથેનોલનું મિશ્રણ ગંભીર નિયમનકારી બેદરકારી તરફ ઈશારો કરે છે. હવે આ મામલે કેન્દ્ર સરકાર, પેટ્રોલિયમ મંત્રાલય અને તેલ કંપનીઓ સત્તાવાર રીતે શું સ્પષ્ટતા આપે છે અને ભેળસેળ રોકવા શું કડક પગલાં ભરે છે તેના પર સમગ્ર દેશની નજર ટકેલી છે.