2018ના માનહાનિ કેસમાં રાહુલ ગાંધી નિર્દોષ જાહેર: સુલ્તાનપુર સ્પેશિયલ MP-MLA કોર્ટે કેસ રદ કર્યો
લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા અને કોંગ્રેસ સાંસદ રાહુલ ગાંધીને વર્ષ 2018 ના ચર્ચાસ્પદ ફોજદારી માનહાનિ કેસમાં ઉત્તર પ્રદેશની વિશેષ અદાલત તરફથી બહુ મોટી રાહત મળી છે. ભાજપના તત્કાલીન રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ અને વર્તમાન કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહ સામે વાંધાજનક ટિપ્પણી કરવા બદલ દાખલ કરાયેલી આ ફરિયાદમાં સુલ્તાનપુરની વિશેષ MP-MLA કોર્ટે રાહુલ ગાંધીને તમામ આરોપોમાંથી સંપૂર્ણપણે દોષમુક્ત જાહેર કર્યા છે. બંને પક્ષોની દલીલો અને પુરાવાઓની વિસ્તૃત ચકાસણી કર્યા બાદ કોર્ટે આ કેસને રદબાતલ ઠેરવીને ફગાવી દીધો છે, જેના પગલે દેશના રાજકીય વર્તુળોમાં ભારે ચર્ચા જાગી છે.
રાહુલ ગાંધી માનહાનિ કેસની મુખ્ય રૂપરેખા
| વિગત | કેસ સંબંધિત સત્તાવાર માહિતી |
| અદાલત | વિશેષ MP-MLA કોર્ટ, સુલ્તાનપુર (ઉત્તર પ્રદેશ) |
| આરોપમુક્ત નેતા | રાહુલ ગાંધી (વિપક્ષી નેતા, લોકસભા) |
| વિવાદનું વર્ષ અને સ્થળ | મે 2018, બેંગલુરુ પ્રેસ કોન્ફરન્સ (કર્ણાટક) |
| જેમના નિવેદન મુદ્દે કેસ હતો | અમિત શાહ (તત્કાલીન ભાજપ અધ્યક્ષ / વર્તમાન ગૃહમંત્રી) |
| મૂળ ફરિયાદી | વિજય મિશ્રા (ભાજપના તત્કાલીન જિલ્લા ઉપપ્રમુખ) |
| રાહુલ ગાંધીના એડવોકેટ | કાશી પ્રસાદ શુક્લા |
| શક્ય સજાની જોગવાઈ | IPC ની કલમ 500 હેઠળ મહત્તમ 2 વર્ષની જેલ અને દંડ |
| અદાલતનો આખરી ચુકાદો | રાહુલ ગાંધી દોષમુક્ત, માનહાનિ કેસ સંપૂર્ણ રદ |
શું હતો 2018 નો સમગ્ર વિવાદ?
આ સમગ્ર મામલાની શરૂઆત વર્ષ 2018 ના મે મહિનામાં થઈ હતી. કર્ણાટક વિધાનસભા ચૂંટણીના પ્રચાર દરમિયાન બેંગલુરુ ખાતે યોજાયેલી એક પત્રકાર પરિષદમાં રાહુલ ગાંધીએ તત્કાલીન ભાજપ અધ્યક્ષ અમિત શાહ સામે કથિત વાંધાજનક રાજકીય નિવેદન આપ્યું હતું. આ નિવેદનથી નારાજ થઈને સુલ્તાનપુર ડિસ્ટ્રિક્ટ કો-ઓપરેટિવ બેંકના પૂર્વ ચેરમેન અને ભાજપના સ્થાનિક નેતા વિજય મિશ્રાએ સુલ્તાનપુર કોર્ટમાં ફોજદારી માનહાનિનો કેસ દાખલ કર્યો હતો. ફરિયાદીનો દાવો હતો કે આ નિવેદનથી પક્ષ અને નેતૃત્વની પ્રતિષ્ઠાને નુકસાન પહોંચ્યું છે.
16 ડિસેમ્બર 2023 ના રોજ સમન્સ અને વ્યક્તિગત હાજરી
સુલ્તાનપુરની અદાલતે આ કેસના સંદર્ભમાં 16 ડિસેમ્બર 2023 ના રોજ રાહુલ ગાંધીને સત્તાવાર સમન્સ જારી કર્યા હતા. આ કેસના અંતિમ ચુકાદાના સમયે રાહુલ ગાંધી નવી દિલ્હીથી પૂર્વાંચલ એક્સપ્રેસવે માર્ગે સુલ્તાનપુર પહોંચ્યા હતા અને વિશેષ MP-MLA કોર્ટ સમક્ષ વ્યક્તિગત રીતે હાજર રહ્યા હતા. 2018 થી શરૂ થયેલી અને 2026 સુધી એટલે કે આશરે આઠ વર્ષ સુધી સતત ચાલેલી આ કાનૂની લડાઈમાં આખરે અદાલતે બંને પક્ષોને વિગતવાર સાંભળ્યા હતા.
કોર્ટે કેસ ફગાવ્યો: બે વર્ષની સંભવિત સજા ટળી
રાહુલ ગાંધીના વકીલ કાશી પ્રસાદ શુક્લાના જણાવ્યા અનુસાર, જો કોર્ટ દ્વારા આ કેસમાં આરોપો સાબિત ગણવામાં આવ્યા હોત, તો ભારતીય દંડ સંહિતા (IPC) ની કલમ 500 હેઠળ દોષિત ઠરવા પર મહત્તમ બે વર્ષ સુધીની કેદ અથવા દંડ કે બંને સજા થઈ શકી હોત. જોકે, બચાવ પક્ષની દલીલો અને કાનૂની જોગવાઈઓને ધ્યાને લઈને વિશેષ અદાલતે માનહાનિની આ ફરિયાદમાં કોઈ કાનૂની તથ્ય ન જણાતાં તેને રદ કરી દીધી હતી અને રાહુલ ગાંધીને નિર્દોષ મુક્ત કરવાનો આદેશ કર્યો હતો.
રાજકીય નિવેદનબાજી અને ચૂંટણી પ્રચાર દરમિયાન થતા આક્ષેપો સામે દાખલ થતા માનહાનિના કેસોમાં સુલ્તાનપુર કોર્ટનો આ ફેંસલો અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. આઠ વર્ષ જૂના આ વિવાદમાંથી રાહુલ ગાંધી નિર્દોષ છૂટતાં કોંગ્રેસ છાવણીમાં ઉત્સાહનો માહોલ છે. સંસદીય સત્ર અને આગામી રાજકીય ગતિવિધિઓ વચ્ચે વિપક્ષી નેતા સામેનો મોટો કાનૂની ખતરો ટળી જતાં તેમને નોંધપાત્ર રાહત મળી છે.
