VVIP માટે મુંબઈ ચમક્યું, સામાન્ય જનતા માટે કચરો! હાઈકોર્ટે BMCની કાઢી ઝાટકણી
દુનિયાની નજરમાં પોતાની છબી ઉજળી બતાવવા માટે તંત્ર રાતોરાત કાયાપલટ કરી શકે છે, પરંતુ જ્યારે વાત પોતાના જ કરદાતા નાગરિકોના સ્વાસ્થ્ય અને સુવિધાની આવે ત્યારે વહીવટી તંત્ર જાણે ઘોર નિદ્રામાં સરી પડે છે. દેશની આર્થિક રાજધાની ગણાતા મુંબઈમાં પણ કંઈક આવું જ બેવડું વલણ સામે આવ્યું છે. વિદેશી શાહી મહેમાનોની આગતાસ્વાગતા માટે શહેરના રસ્તાઓને પાણીથી ધોઈને ચકચકિત કરી દેનાર બૃહદ મુંબઈ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (BMC) અને રાજ્ય સરકારની કાર્યશૈલી પર બોમ્બે હાઈકોર્ટે લાલ આંખ કરી છે. મહેમાનોની વિદાય બાદ ફરીથી ઠેર-ઠેર જામેલા ગંદકીના સામ્રાજ્યને લઈને અદાલતે તંત્રને આડેહાથ લીધું છે.
શાહી મહેમાનો માટે દોડતું તંત્ર અને નાગરિકોની ઉપેક્ષા
બ્રિટિશ રોયલ કપલ પ્રિન્સ વિલિયમ અને પ્રિન્સેસ કેથરિનની મુંબઈ મુલાકાત દરમિયાન વહીવટી તંત્રએ શહેરની સુંદરતા વધારવા માટે એડીચોટીનું જોર લગાવ્યું હતું. ખાસ કરીને દક્ષિણ મુંબઈના બેલાર્ડ એસ્ટેટ વિસ્તારમાં રંગરોગાન કરીને અને રસ્તાઓને પાણીથી ધોઈને માત્ર 2 દિવસ પૂરતો ચમકાવી દેવામાં આવ્યો હતો. આ બાબતે જસ્ટિસ ગિરીશ એસ. કુલકર્ણી અને જસ્ટિસ નીલા કે. ગોખલેની ખંડપીઠે તીખી પ્રતિક્રિયા આપતા કહ્યું હતું કે, જો સરકાર અને BMC ધારે તો વીજળીની ઝડપે કામગીરી કરી શકે છે. અદાલતે સવાલ ઉઠાવ્યો હતો કે શું તંત્ર માત્ર VVIP મહેમાનો આવે ત્યારે જ જાગશે? 2 દિવસના અસ્થાયી દેખાડાને બદલે સામાન્ય જનતા માટે શહેરના દરેક વોર્ડમાં કાયમી ધોરણે સ્વચ્છતા જાળવવી જરૂરી છે.
કાંજુરમાર્ગ લેન્ડફિલની સ્થિતિ અને પ્લાસ્ટિકનો ખતરો
શહેરના રસ્તાઓ પર ઠલવાતા કચરા અને કાંજુરમાર્ગ લેન્ડફિલ સાઈટ અંગેની અરજીની સુનાવણી પૂર્વે ન્યાયાધીશોએ મંગળવારે ખુદ કાંજુરમાર્ગ ડમ્પિંગ ગ્રાઉન્ડની પ્રત્યક્ષ મુલાકાત લીધી હતી. ત્યાં ખડકાયેલા પ્લાસ્ટિકના કચરાના પહાડો જોઈને ન્યાયાધીશોએ ઊંડી ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. હાઈકોર્ટે રાજ્ય સરકારની ઝાટકણી કાઢતા પૂછ્યું હતું કે પર્યાવરણ માટે ઘાતક એવા પ્લાસ્ટિક પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ કેમ મૂકી શકાય નહીં? આ સાથે જ અદાલતે માથેરાન અને મહાબળેશ્વર જેવા પ્રખ્યાત હિલ સ્ટેશનો પર પ્લાસ્ટિક પ્રતિબંધની વર્તમાન સ્થિતિ શું છે તે અંગે પણ સરકાર પાસે સ્પષ્ટતા માંગી છે.
હાઈકોર્ટના આદેશની મુખ્ય વિગતો
| મુદ્દો | વિગત |
| સુનાવણી કરનાર બેન્ચ | જસ્ટિસ ગિરીશ એસ. કુલકર્ણી અને જસ્ટિસ નીલા કે. ગોખલે |
| તપાસનું મુખ્ય સ્થળ | કાંજુરમાર્ગ લેન્ડફિલ સાઈટ (ડમ્પિંગ ગ્રાઉન્ડ) અને બેલાર્ડ એસ્ટેટ |
| મુખ્ય સમસ્યા | પ્લાસ્ટિક કચરાના ઢગલા, દુર્ગંધ અને પ્રદૂષણ |
| આગામી કાર્યવાહી | મોનિટરિંગ કમિટી દ્વારા આંતરિક ઓડિટ |
| રિપોર્ટ જમા કરવાની અંતિમ તારીખ | 7 ડિસેમ્બર 2026 |
મોનિટરિંગ કમિટીને તપાસના આદેશ
કાંજુરમાર્ગ ડમ્પિંગ સાઈટ પરથી આસપાસના વિસ્તારોમાં ફેલાતી અસહ્ય દુર્ગંધ અને પ્રદૂષણની સમસ્યાને હાઈકોર્ટે અત્યંત ગંભીરતાથી લીધી છે. આ સમસ્યાના મૂળ સુધી પહોંચવા માટે અદાલતે મોનિટરિંગ કમિટી દ્વારા સમગ્ર સાઈટનું આંતરિક ઓડિટ કરાવવાનો સ્પષ્ટ નિર્દેશ આપ્યો છે. આગામી સુનાવણી 7 ડિસેમ્બર 2026 ના રોજ નક્કી કરવામાં આવી છે, અને તે પહેલાં તંત્રને આ અંગેનો વિસ્તૃત અહેવાલ કોર્ટ સમક્ષ રજૂ કરવા માટે કડક આદેશ આપવામાં આવ્યો છે.
બોમ્બે હાઈકોર્ટની આ ટકોર માત્ર મુંબઈ મહાનગરપાલિકા પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ સમગ્ર દેશના વહીવટી તંત્ર માટે એક મોટો બોધપાઠ છે. વિદેશી મહેમાનો સામે ખોટો ઠાઠ બતાવવા કરતાં સ્થાનિક નાગરિકોને સ્વચ્છ અને પ્રદૂષણમુક્ત વાતાવરણ પૂરું પાડવું એ તંત્રની પ્રાથમિક ફરજ છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે 7 ડિસેમ્બર 2026 સુધીમાં BMC અને રાજ્ય સરકાર હાઈકોર્ટ સમક્ષ કયા નક્કર પગલાંનો રિપોર્ટ રજૂ કરે છે અને મુંબઈગરાઓને કચરાના ઢગલામાંથી ક્યારે કાયમી મુક્તિ મળે છે.
