ટ્રાફિક ચલણની વસૂલાત વીજળીના બિલ સાથે લિંક કરો: સુપ્રીમ કોર્ટનું સરકારને મોટું સૂચન
દેશભરમાં ટ્રાફિક નિયમોના ઉલ્લંઘન સામે ડિજિટલ ઈ-ચલણ ફાટવા છતાં કરોડો રૂપિયાનો દંડ વણવસૂલાયેલો પડી રહેવાની સમસ્યા પર દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતે ભારે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. દંડની અસરકારક રિકવરી માટે સુપ્રીમ કોર્ટે એક નવતર અને કડક વિકલ્પ વિચારવા સરકારને આહવાન કર્યું છે. અદાલતે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે માત્ર ઈ-ચલણ જારી કરી દેવાથી ઉદ્દેશ્ય પૂર્ણ થતો નથી, પરંતુ તેની સમયસર વસૂલાત થવી અનિવાર્ય છે. નિયમોની ઐસીતૈસી કરનારા ચાલકો પાસેથી નાણાં કઢાવવા માટે ચલણને સીધું વીજળીના બિલ સાથે જોડવા જેવો કડક વ્યવહારુ માર્ગ અપનાવવાની હિમાયત કોર્ટે કરી છે.
અદાલતની કડક ટિપ્પણી: ‘માત્ર ઈ-ચલણ કાપવાથી ઉકેલ નહીં આવે’
નવી દિલ્હી ખાતે સુનાવણી દરમિયાન જસ્ટિસ જે.બી. પારડીવાલા અને જસ્ટિસ કે.વી. વિશ્વનાથનની બેન્ચે વહીવટી તંત્રની ઢીલી નીતિ સામે લાલબત્તી ધરી હતી. બેન્ચે નોંધ્યું કે ટ્રાફિક પોલીસ લાખોની સંખ્યામાં ઈ-ચલણ જનરેટ કરી શકે છે, પરંતુ ખરી કસોટી તેના પેમેન્ટ મેળવવાની છે. જો સામાન્ય નાગરિકો ટ્રાફિક દંડને નજરઅંદાજ કરતા હોય, તો આ રકમ તેમના ઘરના વીજળી બિલમાં ઉમેરી દેવી જોઈએ. વીજળી અતિ આવશ્યક સેવા હોવાથી લોકોએ બિલ ભરવું જ પડશે, અન્યથા પાવર કનેક્શન કાપવાનો સામનો કરવો પડે. તંત્રએ કોઈપણ સંજોગોમાં દેશમાં વસૂલાતની નક્કર પ્રક્રિયા વિકસાવવી પડશે.
પેન્ડિંગ ચલણ અને વાહનો સામે આકરાં પગલાં
અદાલતે બાકી દંડ ધરાવતા વાહનચાલકો સામે અન્ય વૈકલ્પિક દબાણ ઊભું કરવાના વિકલ્પો પણ સૂચવ્યા હતા. જે વાહનોના ચલણ લાંબા સમયથી જમા નથી થયા, તેવા વાહનોને બ્લેકલિસ્ટ કરી દેવા જોઈએ જેથી ભવિષ્યમાં તેની માલિકીની ફેરબદલ (ટ્રાન્સફર) ન થઈ શકે. આ સાથે જ રસ્તાઓ પર બાકી ઈ-ચલણ ધરાવતા વાહનોને શોધી કાઢવા માટે નિયમિત અને અચાનક (રેન્ડમ) વાહન ચેકિંગ ઝુંબેશ ચલાવવાની તાકીદ પણ કરવામાં આવી હતી.
ટ્રાફિક ચલણ અને વસૂલાતની સ્થિતિ
અદાલત સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવેલા સત્તાવાર આંકડાઓ મુજબ દેશમાં ચલણ અને વાસ્તવિક વસૂલાત વચ્ચેનો તફાવત નીચે મુજબ છે:
| ક્રમ | વિગત | રકમ (કરોડ રૂપિયામાં) | સ્થિતિ |
| 1 | કુલ જારી કરાયેલા ઈ-ચલણ | 45000 | સમગ્ર દેશમાં નોંધાયેલો કુલ દંડ |
| 2 | વાસ્તવિક થયેલી વસૂલાત | 25000 | અત્યાર સુધીમાં ભરાયેલો દંડ |
| 3 | બાકી રહેતી વસૂલાત (અંદાજિત) | 20000 | હજુ પણ વસૂલવાનો બાકી રહેલો દંડ |
ટ્રાફિક નિયમોના અમલીકરણ અને માર્ગ સલામતી જાળવવા માટે દંડનો ડર રહેવો અત્યંત જરૂરી છે, પરંતુ ડિજિટલ યુગમાં બાકી પડતર રકમ વહીવટી લાચારી દર્શાવે છે. સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા વીજળી બિલ સાથે જોડાણ અને વાહન હસ્તાંતરણ રોકવા જેવા સૂચવેલા પગલાં જો અમલમાં મૂકવામાં આવે, તો નિયમભંગ કરનારાઓ સામે મજબૂત કાયદાકીય સકંજો કસાઈ શકે તેમ છે. આ આદેશ પર સરકાર કેવા પ્રકારની ટેકનિકલ વ્યવસ્થા ઊભી કરે છે તે જોવું મહત્ત્વપૂર્ણ રહેશે.
