જંતર-મંતર પ્રદર્શન પાર્ટ-2 : દિલ્હી પોલીસે 10 ઓક્ટોબરની મંજૂરી ફગાવી, દીપકેની હાકલ- ‘ધરપકડથી ડર્યા વિના મેદાનમાં ઉતરો’
ચૂંટણી પંચ દ્વારા હાથ ધરાયેલી વિશેષ સઘન પુનરીક્ષણ (SIR) પ્રક્રિયા અને કથિત ‘વોટ ચોરી’ ના વિરોધમાં ૧૦ ઓક્ટોબરે દિલ્હીના જંતર-મંતર ખાતે યોજાનારા વિરોધ પ્રદર્શનને દિલ્હી પોલીસે સત્તાવાર મંજૂરી આપવાનો સ્પષ્ટ ઇનકાર કરી દીધો છે. પોલીસે અરજી નિયત સમય મર્યાદામાં ન મળી હોવા અને કાયદો-વ્યવસ્થાની સ્થિતિનો હવાલો આપીને નવી દિલ્હી વિસ્તારમાં BNSS ની કલમ ૧૬૩ લાગુ કરી દીધી છે. પોલીસના આ કડક મનાઈહુકમ છતાં, કોકરોચ જનતા પાર્ટી (CJP) ના સંસ્થાપક અભિજીત દીપકે અને પ્રવક્તા સૌરવ દાસે પીછેહઠ કરવાનો ઇનકાર કર્યો છે અને કાર્યકરો તથા નાગરિકોને ધરપકડ કે અટકાયતથી ડર્યા વગર વિરોધમાં જોડાવા ખુલ્લું આહ્વાન કર્યું છે.
પોલીસે મંજૂરી નકારવા પાછળ આપેલા કારણો
દિલ્હી પોલીસ વતી જોઈન્ટ કમિશનર નૂપુર પ્રસાદે મંજૂરી નકારવા અંગે મહત્વના મુદ્દાઓ રજૂ કર્યા હતા:
મોડી અરજી (ટૂંકી નોટિસ): નિયમ અનુસાર કોઈપણ મોટા જાહેર વિરોધ પ્રદર્શન માટે ઓછામાં ઓછા ૧૦ દિવસ અગાઉ પરવાનગી મેળવવાની અરજી કરવાની હોય છે, જ્યારે CJP દ્વારા ૭ ઓક્ટોબરે ખૂબ મોડી અરજી કરવામાં આવી હતી.
ભૂતકાળના નિયમભંગ: અગાઉ જ્યારે આ સંગઠનને વિરોધ માટે મંજૂરી આપવામાં આવી હતી ત્યારે તેમણે આપેલી લેખિત બાંયધરીઓ અને કાનૂની શરતોનું ઉલ્લંઘન કર્યું હતું.
ટ્રાફિક અને જાહેર સુરક્ષા: નવી દિલ્હીમાં ટ્રાફિક વ્યવસ્થાપન અને કાયદો-વ્યવસ્થા ખોરવાઈ જવાની ભીતિને ધ્યાને રાખીને આ પરવાનગી રદ કરવામાં આવી છે.
જંતર-મંતર વિવાદ અને પોલીસ વલણની મુખ્ય રૂપરેખા
| પરિમાણ / પાસું | ચોક્કસ માહિતી અને વહીવટી વિગત |
| આયોજિત કાર્યક્રમ | જંતર-મંતર આંદોલન પાર્ટ-૨ (૧૦ ઓક્ટોબર, શનિવાર) |
| મુખ્ય આયોજક સંગઠન | કોકરોચ જનતા પાર્ટી (CJP) & સાથી સંગઠનો |
| દિલ્હી પોલીસનો નિર્ણય | પરવાનગી આપવાનો સત્તાવાર ઇનકાર (અરજી રદ) |
| લાગુ કાયદો / પ્રતિબંધ | નવી દિલ્હીમાં BNSS ની કલમ ૧૬૩ લાગુ |
| પરવાનગી રદ થવાનું કારણ | ૧૦ દિવસ અગાઉ નોટિસ ન મળવી & ભૂતકાળમાં શરતોનો ભંગ |
| CJP નું વલણ (દીપકે-દાસ) | પરવાનગી વિના પણ કાર્યક્રમ યથાવત્; ધરપકડ વહોરવાની તૈયારી |
| વિરોધનો મુખ્ય મુદ્દો | SIR પ્રક્રિયામાં વિરોધી મતના લોકો અને જીવતા મતદારોના નામ કમી કરવા |
‘ધરપકડથી ડરશો નહીં’: બેંગલુરુથી દીપકેનો હુંકાર
બેંગલુરુના ફ્રીડમ પાર્ક ખાતે ચૂંટણી પંચ સામે ચાલી રહેલા વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન અભિજીત દીપકેએ દિલ્હી પોલીસના વલણ સામે આકરા પ્રહારો કર્યા હતા:
જંતર-મંતર જનતાનું છે: દીપકેએ કહ્યું, “જંતર-મંતર એ દેશની જનતાનું વિરોધ સ્થળ છે, કોઈ એક પક્ષ કે નેતાની જાગીર નથી. જો મુંબઈ અને બેંગલુરુમાં શાંતિપૂર્ણ વિરોધ થઈ શકતો હોય તો દેશની રાજધાની દિલ્હીમાં શા માટે રોકવામાં આવે છે?”
કાર્યક્રમ યથાવત્ રહેશે: CJP ના પ્રવક્તા સૌરવ દાસે પુનરોચ્ચાર કર્યો કે પૂર્વનિર્ધારિત કાર્યક્રમ મુજબ જ વિરોધ પ્રદર્શન યોજાશે અને કાર્યકરોએ ડિટેન્શન કે ધરપકડથી સહેજ પણ ડરવાની જરૂર નથી.
SIR પ્રક્રિયા સામે ગંભીર આક્ષેપો
CJP અને અન્ય આંદોલનકારીઓ મતદાર યાદી સુધારણા (SIR) ને લોકશાહી સામે મોટો ખતરો ગણાવી રહ્યા છે. તેમનો ગંભીર આક્ષેપ છે કે શાસક પક્ષના ઈશારે વિશેષ સઘન પુનરીક્ષણ હેઠળ વિરોધ પક્ષોના સમર્થક મતદારોના નામ યાદીમાંથી આડેધડ હટાવવામાં આવી રહ્યા છે. હજારો જીવતા લોકોને કાગળ પર ‘મૃત’ દર્શાવીને તેમના મતાધિકાર છીનવી લેવામાં આવી રહ્યા છે, જેના વિરોધમાં આ રાષ્ટ્રવ્યાપી આંદોલન છેડાયું છે.
એક તરફ દિલ્હી પોલીસે કલમ ૧૬૩ લાગુ કરીને અનધિકૃત રીતે એકઠા થનારાઓ સામે કડક કાનૂની પગલાં લેવાની ચેતવણી આપી છે, તો બીજી તરફ CJP ના નેતૃત્વ હેઠળ આંદોલનકારીઓ જેલ જવા તૈયાર થઈને જંતર-મંતર પહોંચવા મક્કમ છે. વહીવટી તંત્રની કડક નાકાબંધી અને પ્રદર્શનકારીઓના આક્રમક તેવર વચ્ચે ૧૦ ઓક્ટોબરે રાજધાની દિલ્હીમાં પોલીસ અને આંદોલનકારીઓ વચ્ચે સીધો સંઘર્ષ સર્જાય તેવી પૂરેપૂરી શક્યતા છે.
