ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાન આગામી મહિને ભારત પ્રવાસે: નવી દિલ્હીમાં યોજાનારી BRICS સમિટમાં લેશે ભાગ

વૈશ્વિક રાજકારણના સમીકરણો વચ્ચે એક મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાન આગામી મહિને એટલે કે ૧૨-૧૩ સપ્ટેમ્બરના રોજ નવી દિલ્હીમાં યોજાનારી BRICS શિખર પરિષદમાં ભાગ લેવા માટે ભારત આવશે. ઈરાન દ્વારા સત્તાવાર રીતે આ મુલાકાતની પુષ્ટિ કરવામાં આવી છે. હાલ પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા તણાવ અને વૈશ્વિક પરિસ્થિતિ વચ્ચે આ મુલાકાત ભારત અને ઈરાન વચ્ચેના દ્વિપક્ષીય સંબંધો તેમજ પ્રાદેશિક સ્થિતિ અંગે ચર્ચા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે. નોંધનીય છે કે આ વર્ષે BRICS સમિટનું અધ્યક્ષપદ ભારત સંભાળી રહ્યું છે.

પશ્ચિમ એશિયાના તણાવ વચ્ચે મહત્વની બેઠક

ઈરાની રાષ્ટ્રપતિનો આ ભારત પ્રવાસ એવા સમયે થઈ રહ્યો છે જ્યારે પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ ચરમસીમાએ છે. આ મુલાકાત દરમિયાન ભારત-ઈરાન દ્વિપક્ષીય સંબંધો અને પ્રાદેશિક સુરક્ષા અંગે વિસ્તૃત ચર્ચા થવાની શક્યતા છે.ભારત લાંબા સમયથી પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ ઘટાડવા અને વાતચીત દ્વારા શાંતિપૂર્ણ ઉકેલની હિમાયત કરતું રહ્યું છે. ઈરાન પણ માને છે કે આ ક્ષેત્રમાં ભારત મોટી ભૂમિકા ભજવી શકે છે.

આ પણ વાંચો: ભારતીય વાયુસેનામાં 60 નવા ટ્રાન્સપોર્ટ વિમાન સામેલ થશે, સરકારે બહાર પાડ્યું ટેન્ડર

BRICS મંચ પર ઈરાનની વધતી સક્રિયતા

ઈરાન 2024માં BRICSનું પૂર્ણ સભ્ય બન્યું હતું. ત્યારથી તે આ મંચ દ્વારા આર્થિક અને રાજકીય સહયોગ વધારવા પર ભાર આપી રહ્યું છે.જૂનમાં જ ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાઘચી વિદેશ મંત્રીઓની BRICS બેઠક માટે ભારત આવ્યા હતા. તે સમયે તેમણે કહ્યું હતું કે, “ભારત પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ ઘટાડવામાં મોટી ભૂમિકા ભજવી શકે છે અને ઈરાન ભારતની કોઈપણ રચનાત્મક ભૂમિકાનું સ્વાગત કરશે.”

ચાબહાર બંદરથી લઈને દ્વિપક્ષીય મંત્રણા સુધી

ઑક્ટોબર 2024માં રશિયાના કઝાન ખાતે યોજાયેલી BRICS સમિટ દરમિયાન PM નરેન્દ્ર મોદી અને ઈરાની રાષ્ટ્રપતિ વચ્ચે મુલાકાત થઈ હતી. તે બેઠકમાં ચાબહાર બંદર અને પરસ્પર આર્થિક સહયોગ પર ખાસ ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો. ચાબહાર બંદર ભારત માટે મધ્ય એશિયા અને અફઘાનિસ્તાન સુધી પહોંચવાનો મહત્વનો દરવાજો છે.છેલ્લા કેટલાક મહિનામાં બંને દેશો વચ્ચે કૂટનીતિક સ્તરે વાતચીત પણ વધી છે. જુલાઈમાં બંને દેશોના ટોચના નેતાઓ વચ્ચે ફોન પર વાત થઈ હતી, જેમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં વેપાર અને મુક્ત અવરજવર જાળવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકાયો હતો.

BRICS સમિટમાં શું થશે ખાસ?

આ સમિટમાં BRICS સભ્ય દેશો આર્થિક સહયોગ, ડોલર વૈકલ્પિક વેપાર, પ્રાદેશિક શાંતિ અને વૈશ્વિક દક્ષિણના મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરશે. ઈરાનની હાજરીથી આ સમિટને વૈશ્વિક સ્તરે વધુ મહત્વ મળશે.ટૂંકમાં, ઈરાની રાષ્ટ્રપતિની આ મુલાકાત માત્ર BRICS માટે જ નહીં, પરંતુ ભારતની “વેસ્ટ એશિયા પોલિસી” અને સંતુલિત વિદેશ નીતિ માટે પણ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું સાબિત થશે.

પ્રાદેશિક શાંતિ અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર નજર

છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓમાં ભારત અને ઈરાન વચ્ચે કૂટનીતિક સ્તરે સંવાદ સતત વધ્યો છે. જુલાઈ મહિનામાં બંને દેશોના ટોચના નેતાઓ વચ્ચે ફોન પર વાતચીત થઈ હતી, જેમાં પશ્ચિમ એશિયાની સ્થિતિ અને ક્ષેત્રીય શાંતિની સમીક્ષા કરવામાં આવી હતી. આ વાતચીતમાં કૂટનીતિના માધ્યમથી વિવાદોના ઉકેલ લાવવા તેમજ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં વેપાર અને જહાજોની મુક્ત અવરજવર જાળવી રાખવાની અનિવાર્ય જરૂરિયાત પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો.

ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાન આગામી મહિને ભારત પ્રવાસે: નવી દિલ્હીમાં યોજાનારી BRICS સમિટમાં લેશે ભાગ