લોકશાહીમાં મતભેદો કે વિવાદ? ચૂંટણી પંચે SIR અંગેના આંતરિક મતભેદના અહેવાલોને ફગાવ્યા

દેશમાં ચૂંટણી પ્રક્રિયા અને તેની પારદર્શિતા હંમેશાં ચર્ચાના કેન્દ્રમાં રહી છે. તાજેતરમાં ‘સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન’ (SIR) ની પ્રક્રિયાને લઈને મીડિયામાં કેટલાક ચોંકાવનારા અહેવાલો સામે આવ્યા હતા, જેમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે ચૂંટણી પંચની અંદર જ આંતરિક મતભેદો ચાલી રહ્યા છે. આ અહેવાલો બાદ રાજકીય ગરમાવો વધી ગયો હતો અને વિપક્ષી પક્ષોએ ચૂંટણી પંચ સામે ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. આ સમગ્ર વિવાદ વચ્ચે હવે ખુદ ચૂંટણી પંચે આગળ આવીને સત્તાવાર સ્પષ્ટતા કરી છે અને તમામ અટકળોને ફગાવી દીધી છે.

ચૂંટણી પંચની સ્પષ્ટતા: તમામ નિર્ણયો “સર્વસંમતિથી” લીધા

ચૂંટણી પંચ દ્વારા સ્પષ્ટપણે જણાવવામાં આવ્યું છે કે એસઆઈઆર (SIR) પ્રક્રિયા અંગે પંચની અંદર કોઈ ગંભીર મતભેદ કે વિવાદ નથી. પંચના જણાવ્યા અનુસાર, આ પ્રક્રિયા સંબંધિત તમામ નિર્ણયો “સર્વસંમતિથી” લેવામાં આવ્યા હતા. જો કે, પંચે એ વાત સ્વીકારી હતી કે ચૂંટણી કમિશનરો સુખબીર સિંહ સંધુ અને વિવેક જોશીએ મતદાર યાદીમાંથી નામ દૂર કરવા તેમજ ડેટાબેઝના સંચાલન જેવા કેટલાક ચોક્કસ પાસાઓ પર પોતાની ચિંતાઓ અથવા મંતવ્યો વ્યક્ત કર્યા હતા, પરંતુ તેનો અર્થ એ નથી કે તેઓ પંચ દ્વારા લેવાયેલા અંતિમ નિર્ણયો સાથે અસંમત હતા. મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર તેમજ બંને કમિશનરોની મંજૂરી બાદ જ આ નિર્ણયો પર અમલ કરવામાં આવ્યો છે.

મીડિયા અહેવાલ અને કાયદાકીય જોગવાઈઓ

એક અગ્રણી અહેવાલમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે છેલ્લા 10 મહિનામાં બે ચૂંટણી કમિશનરોએ પંચના નિર્ણયો સામે 14 વખત વાંધા નોંધાવ્યા હતા. આ અહેવાલ વાયરલ થયા બાદ વિવાદ વધુ વકર્યો હતો. આ અંગે પંચના અધિકારીઓએ યાદ અપાવ્યું હતું કે ચૂંટણી પંચનું સંચાલન કરતા કાયદાઓ અને સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદાઓ સ્પષ્ટપણે જણાવે છે કે પંચના નિર્ણયો શક્ય હોય ત્યાં સુધી સર્વસંમતિથી થવા જોઈએ, અને જ્યાં સર્વસંમતિ ન સધાય ત્યાં બહુમતીનો મત માન્ય ગણાય છે. નિયમો અનુસાર જ તમામ પ્રક્રિયાઓ પાર પાડવામાં આવી છે.

વિપક્ષી પક્ષોના આકરા પ્રહારો અને મહાભિયોગની માંગ

આ આંતરિક વિવાદના અહેવાલો સામે આવ્યા બાદ વિપક્ષી પક્ષોએ કેન્દ્ર સરકાર અને ચૂંટણી પંચ પર આક્રમક રૂખ અપનાવ્યો છે.

અખિલેશ યાદવનો આક્ષેપ: સમાજવાદી પાર્ટીના વડા અખિલેશ યાદવે સોશિયલ મીડિયા પર પ્રહાર કરતા કહ્યું કે આ લોકશાહીને ખતમ કરવાનું એક મોટું ષડયંત્ર છે અને સ્વતંત્ર સંસ્થાઓ પર દબાણ યોગ્ય નથી.

મમતા તૃણમૂલ કોંગ્રેસની માંગ: ⁠TMC ના સાંસદ ડેરેક ઓ’બ્રાયને મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર વિરુદ્ધ સંસદમાં ફરીથી મહાભિયોગનો પ્રસ્તાવ લાવવાનો સમય આવી ગયો હોવાનું જણાવ્યું હતું.

રાહુલ ગાંધીનું નિવેદન: લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીએ પણ એસઆઈઆર પ્રક્રિયા પર સવાલો ઉઠાવતા આરોપ લગાવ્યો છે કે આના કારણે સામાન્ય લોકોને તેમના મતદાનના અધિકારથી વંચિત રાખવામાં આવ્યા છે.

ચૂંટણી પંચ દ્વારા આંતરિક મતભેદોના દાવાઓને સદંતર ફગાવી દેવામાં આવ્યા હોવા છતાં, વિપક્ષી પક્ષો દ્વારા ઉઠાવવામાં આવેલા સવાલોને કારણે આ મુદ્દો આગામી દિવસોમાં વધુ રાજકીય ટકરાવનું કારણ બની શકે છે. લોકશાહીના પાયા સમાન ચૂંટણી પંચની નિષ્પક્ષતા જાળવી રાખવી એ દેશની રાજકીય સ્થિરતા માટે અત્યંત આવશ્યક છે.