અમેરિકાનો ગંભીર આરોપ: ચીનને ટેરિફથી બચાવવામાં ભારત સહિત 40 દેશો સામેલ

વૈશ્વિક વેપાર ક્ષેત્રે એક મોટો વિવાદ સામે આવ્યો છે. અમેરિકાએ ભારત સહિત દુનિયાના ૪૦ થી વધુ દેશો પર ગંભીર આરોપ લગાવ્યો છે કે આ દેશો ચીનને તેના પર લાગતા ભારે ટેરિફમાંથી બચાવવામાં પરોક્ષ રીતે મદદ કરી રહ્યા છે. ચીન દ્વારા એક ખાસ ‘શેડો ટ્રાન્સશિપમેન્ટ નેટવર્ક’ (Shadow Transshipment Network) ચલાવવામાં આવી રહ્યું છે, જેના દ્વારા ચીની માલ પહેલા ભારત કે અન્ય દેશોમાં મોકલવામાં આવે છે અને ત્યાંથી આ દેશોના નામે અમેરિકામાં વેચવામાં આવે છે. વ્હાઇટ હાઉસના વેપાર સલાહકાર પીટર નાવારોએ તેમના રિપોર્ટ ‘ધ ગ્રેટ ટ્રાન્સશિપમેન્ટ સ્કેમ’ માં આ ખુલાસો કર્યો છે.

‘ધ ગ્રેટ ટ્રાન્સશિપમેન્ટ સ્કેમ’ અને તેનું કદ

શરૂઆત ક્યારે થઈ?: વર્ષ ૨૦૧૮માં તત્કાલીન ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે ચીનની અન્યાયી વેપાર નીતિઓ સામે કલમ ૩૦૧ હેઠળ ભારે ટેરિફ લાદ્યા હતા, ત્યારથી ચીને આ ગેરકાયદેસર રસ્તો અપનાવવાનું શરૂ કર્યું હતું.

કૌભાંડનું કદ: આ ગેરકાયદેસર ટ્રાન્સશિપમેન્ટનું વાર્ષિક મૂલ્ય ૪૦ અબજ ડૉલરથી ૩૦૩ અબજ ડૉલર (લગભગ ₹૩.૩ લાખ કરોડથી ₹૨૫ લાખ કરોડ) વચ્ચે હોવાનું અનુમાન લગાવવામાં આવ્યું છે.

આ પણ વાંચો: કાકા-કાકીની ચિતા પાસે જ ભત્રીજાના શ્વાસ થંભી ગયા, સમગ્ર પંથકમાં કલ્પાંત

ભારત, કેનેડા અને યુરોપિયન યુનિયન પણ નિશાના પર

અમેરિકન પ્રમુખના વેપાર અને ઉત્પાદન સલાહકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ચીનના આ નેટવર્કમાં ભારત ઉપરાંત અમેરિકાના અન્ય મોટા વેપારી ભાગીદારો જેવા કે:

મેક્સિકો

કેનેડા

યુરોપિયન યુનિયન

જાપાન

સાઉથ કોરિયા

આ દેશોના ઉદાર ફ્રી ઝોન, નબળા કસ્ટમ્સ ચેકિંગ અને અન્ય સુવિધાઓનો લાભ લઈને ચીન અમેરિકન બજાર સુધી સરળતાથી માલ પહોંચાડી રહ્યું છે.

ચીન ટેરિફમાંથી બચવા માટે કેવી રીતે કરે છે ગોલમાલ?

રિપોર્ટ અનુસાર, ચીન પોતાની પ્રોડક્ટ્સને ભારત જેવા ત્રીજા દેશોમાં મોકલે છે અને ત્યાં નીચે મુજબની પ્રક્રિયાઓ કરવામાં આવે છે:

રિ-પેકેજિંગ અને રિ-લેબલિંગ: સામાન પરથી ‘મેડ ઇન ચાઇના’નું બ્રાન્ડિંગ હટાવીને નવું લેબલ લગાવવામાં આવે છે.

રિ-ઇનવોઇસિંગ: નવું બિલ બનાવીને માલના મૂળ દેશની ખોટી જાહેરાત કરવામાં આવે છે.

ઉદાહરણ: ભારતના પુણે-ગુજરાત-ચેન્નાઈ પ્રોડક્શન બેલ્ટમાં વપરાતા પંપ અને કમ્પ્રેસર જેવા ચીની સામાનનો ઉપયોગ કરીને તેને આગળ મોકલવામાં આવે છે, જેનાથી અમેરિકાની ટેકનોલોજી સપ્લાય ચેઈન પ્રભાવિત થાય છે.

ગેરકાયદેસર શિપમેન્ટ પકડવા માટે અમેરિકાનું AI અસ્ત્ર

આ પ્રકારની ગેરકાયદેસર અને શંકાસ્પદ ખેપોને ઓળખવા તેમજ તેની સામે કડક કાર્યવાહી કરવા માટે અમેરિકા હવે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવાની યોજના બનાવી રહ્યું છે. આ કડક પગલાંથી ચીનની સાથે સાથે આ નેટવર્કમાં સામેલ અન્ય દેશો પર પણ અમેરિકાનું વેપારી દબાણ નોંધપાત્ર રીતે વધવાની પૂરી શક્યતા છે.