વાવાઝોડાથી ઓડિશાના 300 ગામો સંપર્કવિહોણા: ગંજમમાં ઋષિકુલ્યા નદીના પૂર વચ્ચે એરલિફ્ટથી બચાવની તૈયારી
ચક્રવાતી વાવાઝોડું ‘અર્નબ’ નબળું પડ્યા પછી પણ તેની ભયાનક અસરો પૂર્વીય દરિયાકાંઠાના રાજ્યો માટે મોટો વિનાશ વહોરી લાવી છે. ખાસ કરીને ઓડિશા રાજ્યમાં છેલ્લા ત્રણ દિવસથી સતત વરસી રહેલા અવિરત વરસાદના કારણે સ્થિતિ અત્યંત ચિંતાજનક બની છે. રાજ્યના ગંજમ જિલ્લામાં જળબંબાકારની સ્થિતિ સર્જાતા આશરે 300 જેટલા ગામો ચોતરફ પાણીથી ઘેરાઈ જઈ બાકીની દુનિયાથી સંપૂર્ણપણે સંપર્કવિહોણા થઈ ગયા છે. પૂરના પ્રચંડ પ્રવાહ વચ્ચે રસ્તાઓ ધોવાઈ જતાં જમીની માર્ગે રાહત પહોંચાડવી અશક્ય બનતાં હવે રાજ્ય સરકારે ફસાયેલા હજારો નાગરિકોના જીવ બચાવવા માટે કેન્દ્ર પાસે હવાઈ સહાયની માગણી કરી છે અને એરલિફ્ટ ઓપરેશન શરૂ કરવાની પૂરજોશ તૈયારીઓ આરંભી છે.
ઓડિશા પૂર અને વાવાઝોડા અસરની મુખ્ય રૂપરેખા
| પરિમાણ / પાસું | જિલ્લા વહીવટીતંત્ર અને રાહત ટીમોની સત્તાવાર વિગત |
| સૌથી વધુ પ્રભાવિત જિલ્લો | ગંજમ જિલ્લો (ઓડિશા) |
| પૂરના પાણીથી ઘેરાયેલા ગામો | આશરે 300 ગામડાં સંપૂર્ણ સંપર્કવિહોણા |
| જળસ્તરમાં ઉછાળો ધરાવતી મુખ્ય નદી | ઋષિકુલ્યા નદી (ખતરાના નિશાન નજીક) |
| સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત શહેરી/ગ્રામ્ય ક્ષેત્રો | સોરડા અને અસ્કા પંથક |
| બચાવ કાર્યનું સ્વરૂપ | NDRF, સ્થાનિક ટુકડીઓ અને હેલિકોપ્ટર દ્વારા એરલિફ્ટ |
| મુખ્ય અવરોધક પરિબળ | સતત વરસાદ, વાદળછાયું આકાશ અને ખરાબ વિઝિબિલિટી |
| સંકલન અધિકારી | અનુ ગર્ગ (મુખ્ય સચિવ, ઓડિશા સરકાર) |
ઋષિકુલ્યા નદી ગાંડીતુર: સોરડા અને અસ્કામાં ગંભીર સંકટ
ગંજમ જિલ્લાના ઉપરવાસમાં થયેલા અતિભારે વરસાદના પગલે ઋષિકુલ્યા નદીમાં પ્રચંડ પૂર આવ્યું છે. નદીનું જળસ્તર ભયજનક સપાટી વટાવી જતાં તેના ધસમસતા પાણી કાંઠાના ગામો અને નગરોમાં ફરી વળ્યા છે. ખાસ કરીને સોરડા વિસ્તાર પૂરના પ્રવાહમાં સૌથી વધુ લપેટાઈ ગયો છે, જ્યાં નીચાણવાળા મકાનોમાં ગળાડૂબ પાણી ભરાઈ ગયા છે. આ તરફ અસ્કા નગરમાં પણ નદી ખતરાના નિશાનને સ્પર્શીને વહી રહી હોવાથી સ્થિતિ અત્યંત નાજુક બની છે. જો આગામી કલાકોમાં વરસાદનું જોર યથાવત રહેશે તો પૂરનું સંકટ વધુ ઘેરું બનવાની વકી છે.
માર્ગો ધોવાતાં 300 ગામો વિખૂટા પડ્યા: એરલિફ્ટ જ એકમાત્ર આશા
પૂરના કારણે માર્ગ વ્યવહાર સંપૂર્ણપણે ઠપ થઈ જતાં ગંજમ જિલ્લાના 300 થી વધુ ગામડાંઓમાં સંપર્ક તૂટી ગયો છે. અનેક પુલો પર પાણી ફરી વળ્યા છે અને મુખ્ય માર્ગો ધોવાઈ જતાં નેશનલ ડિઝાસ્ટર રિસ્પોન્સ ફોર્સ (NDRF) તેમજ સ્થાનિક આપત્તિ રાહત દળો માટે મોટરબોટ કે વાહનો મારફતે અંદરના વિસ્તારો સુધી પહોંચવું દુષ્કર બની ગયું છે. આવા અતિસંવેદનશીલ ગામોમાં છત કે ઊંચા સ્થળો પર આશરો લઈને બેઠેલા અસહાય લોકોને સલામત રીતે બહાર કાઢવા માટે હેલિકોપ્ટર મારફતે એરલિફ્ટ કરવા સિવાય બીજો કોઈ વિકલ્પ બચ્યો નથી.
કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલય સાથે સંકલન: ખરાબ હવામાન મોટી અડચણ
ઓડિશાના મુખ્ય સચિવ અનુ ગર્ગના જણાવ્યા પ્રમાણે, લોકોના જીવ બચાવવા માટે રાજ્ય સરકાર કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલય સાથે સતત સંપર્કમાં રહીને એરફોર્સના હેલિકોપ્ટરોની મદદ માંગી રહી છે. જોકે આ એર-રેસ્ક્યુ મિશન સામે કુદરત મોટો અવરોધ બનીને ઊભી છે. આકાશમાં નીચે સુધી ઘેરાયેલા કાળાડિબાંગ વાદળો, ધૂંધળું વાતાવરણ અને ચાલુ મુશળધાર વરસાદના લીધે ચોપરનું ઉડ્ડયન અત્યંત જોખમી સાબિત થઈ શકે છે. તેથી હવામાન સહેજ સાનુકૂળ થતાં જ તબક્કાવાર રીતે હેલિકોપ્ટર ઉડાડીને લોકોને એરલિફ્ટ કરવાની તેમજ ફૂડ પેકેટ્સ પહોંચાડવાની વહીવટી તૈયારી પૂર્ણ કરી લેવામાં આવી છે.
‘અર્નબ’ વાવાઝોડાના પ્રભાવ હેઠળ આવેલું આ જળસંકટ ઓડિશા માટે મોટી અગ્નિપરીક્ષા સમાન બની ગયું છે. જમીની માર્ગો બંધ હોવાના કારણે સેંકડો પરિવારો સુધી ત્વરિત સહાય પહોંચાડવી એ તંત્ર માટે સૌથી મોટો પડકાર છે. હવામાનમાં થોડો પણ સુધારો થાય કે તુરંત જ યુદ્ધના ધોરણે એરલિફ્ટ મિશન શરૂ કરીને પૂરપીડિતોને સલામત સ્થળે ખસેડવામાં આવે અને રોગચાળો ફેલાતો રોકવા માટે અગમચેતીના પગલાં લેવાય તે અત્યંત અનિવાર્ય છે.
