દુનિયાના સૌથી મોટા ઇલેક્ટ્રિક વિમાને ભરી સફળ ઉડાન

હવાઈ મુસાફરી એટલે હજારો લીટર ઇંધણ (ફ્યુઅલ) નો વપરાશ અને મોંઘા ટિકિટના દરો—આપણા મનમાં વર્ષોથી આ જ છબી વણાયેલી છે. પરંતુ હવે એવિએશન સેક્ટરમાં એક ક્રાંતિકારી પરિવર્તનની શરૂઆત થઈ ચૂકી છે. અમેરિકી સ્ટાર્ટઅપ કંપની ‘હર્ટ એરોસ્પેસ’ (Heart Aerospace) દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલા વિશ્વના સૌથી મોટા ઓલ-ઇલેક્ટ્રિક વિમાન ‘Aerospace X1’ એ ન્યૂ યોર્કના પ્લેટ્સબર્ગ ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ પરથી પોતાની પ્રથમ સફળ ટેસ્ટ ફ્લાઇટ પૂર્ણ કરીને ઇતિહાસ રચી દીધો છે. આ વિમાને માત્ર ૨૭ મિનિટની ઉડાન ભરી અને તેમાં વીજળીનો ખર્ચ માત્ર ૫ ડોલર (લગભગ ₹૪૮૦) જેટલો જ આવ્યો છે, જે ભવિષ્યમાં હવાઈ સફરને અત્યંત સસ્તી અને પર્યાવરણ અનુકૂળ બનાવવાની મોટી આશા જગાવે છે.

Aerospace X1 ની ઐતિહાસિક ટેસ્ટ ફ્લાઇટ

અહેવાલો અનુસાર, તાજેતરમાં (૧૨ ઓગસ્ટે) ન્યૂ યોર્કના પ્લેટ્સબર્ગ એરપોર્ટ પરથી Aerospace X1 એ સફળતાપૂર્વક ઉડાન ભરી હતી. આ પરીક્ષણ ઉડાન દરમિયાન વિમાને ૧,૧૦૦ ફીટની ઊંચાઈ પ્રાપ્ત કરી હતી અને કુલ ૨૭ મિનિટ સુધી હવામાં રહીને સુરક્ષિત લેન્ડિંગ કર્યું હતું. આ સમગ્ર ટેસ્ટ ફ્લાઇટ દરમિયાન વિમાનના ઇલેક્ટ્રિક પાવરટ્રેને ૧ મેગાવોટથી વધુ પાવર જનરેટ કર્યો હતો. સૌથી ચોંકાવનારી અને રાહતદાયક બાબત એ રહી કે આ ૨૭ મિનિટની લાંબી ઉડાનમાં વપરાયેલી વીજળીનો ખર્ચ માત્ર ૫ ડોલર એટલે કે ભારતીય ચલણ મુજબ આશરે ૪૮૦ રૂપિયા જ આવ્યો હતો.

વિશાળકાય ઇલેક્ટ્રિક એરક્રાફ્ટની વિશેષતાઓ

‘Heart Aerospace X1’ એ કોઈ નાનું પ્રાઇવેટ પ્લેન નથી, પરંતુ એક વિશાળકાય અને અત્યાધુનિક ઇલેક્ટ્રિક એરક્રાફ્ટ છે. તેના કદ અને વજનની મુખ્ય વિગતો નીચે મુજબ છે:

વિંગ સ્પેન (પાંખોનો ફેલાવો): ૩૨.૩ મીટર (૧૦૬ ફીટ)

લંબાઈ: ૨૩.૨ મીટર (૭૬ ફીટ)

ઊંચાઈ: ૭.૩ મીટર

ટેક-ઓફ વજન: ૧૧,૩૪૦ કિલોગ્રામથી વધુ (૨૫,૦૦૦ પાઉન્ડ)

આ પણ વાંચો: પશ્ચિમ બંગાળના તારાપીઠ નજીકની હોટેલમાં આગ લાગતા શ્રદ્ધાળુઓના મોત, અનેક ઘાયલ

એવિએશન ઉદ્યોગ માટે ગેમચેન્જર કેમ?

હાલના સમયમાં એરલાઇન્સ કંપનીઓ માટે ફ્યુઅલ (ઇંધણ) નો ખર્ચ સૌથી મોટો પડકાર અને ખર્ચાળ ભાગ છે. પરંતુ ઓલ-ઇલેક્ટ્રિક પાવરટ્રેન ધરાવતા આ વિમાનના આગમનથી ઓપરેટિંગ કોસ્ટમાં જંગી ઘટાડો થશે. આ સફળતાથી પ્રેરિત થઈને કંપની હવે ૩૦ મુસાફરોની ક્ષમતા ધરાવતું ES-30 નામનું હાઇબ્રિડ-ઇલેક્ટ્રિક વિમાન તૈયાર કરી રહી છે, જે રિજનલ એરલાઇન્સના ઓપરેટિંગ ખર્ચમાં ૪૦% થી વધુનો મોટો ઘટાડો કરશે.

આગામી સમયમાં રજૂ થનાર ES-30 વિમાન સંપૂર્ણ ચાર્જ્ડ બેટરી અને ફૂલ ટેન્ક સાથે ૮૦૪ કિમી (૫૦૦ માઇલ) સુધીની મુસાફરી કરી શકશે, જ્યારે માત્ર ઇલેક્ટ્રિક મોડ પર ૨૦૧ કિમી (૧૨૫ માઇલ) સુધી ઉડી શકશે. સૌથી ખાસ વાત એ છે કે તેની બેટરી માત્ર ૩૦ મિનિટમાં જ ફાસ્ટ ચાર્જ થઈ શકશે.

ભવિષ્યનો રોડમેપ અને લક્ષ્ય

ઉલ્લેખનીય છે કે Aerospace X1 એ કોઈ પેસેન્જર પ્લેન નથી, પરંતુ એક એડવાન્સ્ડ ટેસ્ટિંગ પ્લેટફોર્મ છે, જેના આધારે ES-30 વિમાનની ટેકનોલોજીને ચકાસવામાં આવી રહી છે. ફેડરલ એવિએશન એડમિનિસ્ટ્રેશન (FAA) ની કડક દેખરેખ હેઠળ આ ટેસ્ટિંગ સફળતાપૂર્વક પાર પાડવામાં આવ્યું છે. કંપનીના સીઈઓ એન્ડર્સ ફોરસલુન્ડના જણાવ્યા અનુસાર, ૨૦૨૮ સુધીમાં હાઇબ્રિડ ફ્લાઇટનું પ્રોડક્શન ટેસ્ટિંગ શરૂ કરવામાં આવશે અને ૨૦૩૧ સુધીમાં તેને સત્તાવાર ટાઇપ સર્ટિફિકેશન મેળવવાનું લક્ષ્ય નિર્ધારિત કરવામાં આવ્યું છે.

અમેરિકી સ્ટાર્ટઅપ ‘હર્ટ એરોસ્પેસ’ દ્વારા વિકસિત આ ટેકનોલોજી માત્ર એવિએશન ક્ષેત્ર માટે જ નહીં, પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે પ્રદૂષણ ઘટાડવાની દિશામાં એક સીમાચિહ્નરૂપ પગલું સાબિત થઈ રહી છે. માત્ર ૪૮૦ રૂપિયાના નજીવા ખર્ચે વિમાનને આકાશમાં ઉડાડી શકાતું હોય તો તે ભવિષ્યમાં સામાન્ય માનવી માટે પણ વિમાન મુસાફરીને અત્યંત સુલભ અને સસ્તી બનાવી દેશે. ૨૦૩૧ સુધીમાં કાર્યરત થનાર આ ઇલેક્ટ્રિક વિમાનો ચોક્કસપણે હવાઈ મુસાફરીનું આખું ચિત્ર બદલી નાખશે.