સમગ્ર દેશને હચમચાવી મૂકનારા વર્ષ 2008 ના અમદાવાદ સીરિયલ બોમ્બ બ્લાસ્ટ કેસમાં ન્યાયિક સ્તરે એક અત્યંત મહત્વનો વળાંક આવ્યો છે. આ ભયાનક આતંકી હુમલાના ષડયંત્રમાં ગુજરાત હાઈકોર્ટ દ્વારા કાયમ રાખવામાં આવેલી મૃત્યુદંડની સજા સામે દોષિત અહેમદ બાવા ઉર્ફે અબ્બુ અબુબકર બરેલવીએ સુપ્રીમ કોર્ટના દ્વાર ખખડાવ્યા હતા. દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતે આ અરજીની પ્રાથમિક સુનાવણી હાથ ધરીને દોષિતની ફાંસીની સજાના અમલ પર તાત્કાલિક વચગાળાની રોક (સ્ટે) લગાવી દીધી છે. સાથે જ ખંડપીઠે સમગ્ર મામલે ગુજરાત સરકારને નોટિસ જારી કરીને વિસ્તૃત ખુલાસો રજૂ કરવા આદેશ કર્યો છે.
સુપ્રીમ કોર્ટની ખંડપીઠ સમક્ષ થયેલી મહત્વની દલીલો
જસ્ટિસ વિક્રમ નાથ, જસ્ટિસ સંદીપ મહેતા અને જસ્ટિસ ઓગસ્ટિન જ્યોર્જ મસીહની સંયુક્ત ત્રણ જજોની ખંડપીઠ સમક્ષ આ કેસની સુનાવણી હાથ ધરવામાં આવી હતી. સુનાવણી દરમિયાન અરજદારના વકીલે મુખ્ય દલીલ રજૂ કરતાં જણાવ્યું હતું કે અહેમદ બાવાને માત્ર ગુનાહિત કાવતરાના સામાન્ય આધાર પર દોષિત ઠેરવીને ફાંસી જેવી આકરી સજા ફટકારવામાં આવી છે, જે પુરાવાઓના કાયદાકીય માપદંડો મુજબ પુનઃવિચારણાને પાત્ર છે. સર્વોચ્ચ અદાલતે આ કાનૂની મુદ્દાઓની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને ફાંસી પર સ્ટે મૂક્યો છે.
કેસના મુખ્ય કાયદાકીય પાસાં અને કાર્યવાહીની રૂપરેખા
સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા હાથ ધરાયેલી કાર્યવાહી અને અગાઉના ચુકાદાઓની સંક્ષિપ્ત વિગતો નીચે મુજબ છે:
| પરિમાણ / વિગત | માહિતી |
| કેસ | વર્ષ 2008 અમદાવાદ સીરિયલ બોમ્બ બ્લાસ્ટ |
| અરજદાર દોષિત | અહેમદ બાવા ઉર્ફે અબ્બુ અબુબકર બરેલવી |
| સુપ્રીમ કોર્ટ બેન્ચ | જસ્ટિસ વિક્રમ નાથ, જસ્ટિસ સંદીપ મહેતા અને જસ્ટિસ ઑગસ્ટિન જ્યોર્જ મસીહ |
| કોર્ટનો વચગાળાનો આદેશ | ફાંસીના અમલ પર રોક (સ્ટે) અને ગુજરાત સરકારને નોટિસ |
| હાઈકોર્ટનો ઐતિહાસિક ફેંસલો | 38 દોષિતોની ફાંસી અને 11 ને આજીવન કેદની સજા માન્ય રાખી હતી (7 જુલાઈ 2026) |
| ટ્રાયલ કોર્ટનો મૂળ આદેશ | સ્પેશિયલ કોર્ટ દ્વારા 2022 માં સજા સંભળાવાઈ હતી |
સ્થાનિક ભાષાના દસ્તાવેજો અને અંગ્રેજી અનુવાદનો પ્રશ્ન
સુનાવણી દરમિયાન કેસ સાથે સંકળાયેલા હજારો પાનાના કાનૂની દસ્તાવેજોના ભાષાંતરનો મુદ્દો પણ ઉપસ્થિત થયો હતો. બચાવ પક્ષના વકીલે કોર્ટનું ધ્યાન દોર્યું હતું કે ટ્રાયલ કોર્ટ (સ્પેશિયલ સેશન્સ કોર્ટ) ના મૂળ પુરાવા અને મોટાભાગના મહત્વના કાગળો સ્થાનિક ગુજરાતી ભાષામાં છે. સુપ્રીમ કોર્ટ સમક્ષ કાયદાકીય દલીલો સરળતાથી થઈ શકે તે માટે ગુજરાત હાઈકોર્ટના ચુકાદા અને સંબંધિત કાગળોનો સત્તાવાર અંગ્રેજી અનુવાદ પૂરો પાડવા માટે પણ એક અલગ અરજી દાખલ કરવામાં આવી છે.
ગુજરાત હાઈકોર્ટનો ઐતિહાસિક ચુકાદો
ઉલ્લેખનીય છે કે 7 જુલાઈ 2026 ના રોજ ગુજરાત હાઈકોર્ટે દેશના ન્યાયિક ઇતિહાસનો સૌથી મોટો ચુકાદો આપ્યો હતો. હાઈકોર્ટે વર્ષ 2022 માં અમદાવાદ સ્પેશિયલ સેશન્સ કોર્ટ દ્વારા આપવામાં આવેલા ઐતિહાસિક ફેંસલાને સંપૂર્ણપણે બહાલ રાખ્યો હતો. જેમાં કાવતરામાં સંડોવાયેલા 38 આતંકીઓની ફાંસીની સજા અને અન્ય 11 દોષિતોને આખરી શ્વાસ સુધીની આજીવન કેદની સજા કાયમ રાખવામાં આવી હતી. આ 38 મૃત્યુદંડ પામેલા આતંકીઓમાં અહેમદ બાવા ઉપરાંત ઝાહિદ શેખ, ઇમરાન શેખ, કમરુદ્દીન, સફદરહુસૈન અને શિબલી સહિતના અનેક મુખ્ય ષડયંત્રકારો સામેલ છે.
અમદાવાદ શહેરને લોહીલુહાણ કરનારા 2008 ના સિરિયલ બ્લાસ્ટ કેસમાં સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા ફાંસી પર મૂકવામાં આવેલો આ સ્ટે કાનૂની પ્રક્રિયાનો એક મહત્વનો ભાગ છે. મૃત્યુદંડની સજા પામેલા કોઈપણ કેદીને દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતમાં પોતાના પુરાવા અને અપીલ રજૂ કરવાનો બંધારણીય અધિકાર મળે છે. હવે ગુજરાત સરકાર દ્વારા રજૂ કરવામાં આવનારા જવાબી સોગંદનામા અને દસ્તાવેજોના અનુવાદ બાદ સર્વોચ્ચ અદાલત આ કેસની મેરિટ પર ઊંડાણપૂર્વક અંતિમ સુનાવણી હાથ ધરશે.
