ટ્રમ્પે કરી દુનિયાની સૌથી મોટી ઓઈલ ડીલ, માદુરોની ધરપકડ બાદ ખેલ પલટાયો
આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણ અને ઉર્જા બજારમાં એક અત્યંત ચોંકાવનારો ઘટનાક્રમ સામે આવ્યો છે. અમેરિકી પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા કરવામાં આવેલી એક ઘોષણાએ વૈશ્વિક સ્તરે ભારે હલચલ મચાવી દીધી છે, જે સીધી રીતે સુપરપાવર દેશોની ઓઈલ નીતિઓ અને ભૌગોલિક રાજકારણ પર મોટો પ્રભાવ પાડવા જઈ રહી છે.
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ઐતિહાસિક ઓઈલ ડીલની જાહેરાત
અમેરિકી પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર જાહેરાત કરી છે કે અમેરિકાએ વેનેઝુએલા સાથે ઇતિહાસની સૌથી મોટી ઓઈલ ડીલ કરી લીધી છે. આ કરારના પરિણામે વેનેઝુએલાના અંદાજે ૬૫ અબજ (બિલિયન) બેરલ ઓઈલ ભંડાર પર હવે અમેરિકાનું સીધું નિયંત્રણ રહેશે. આ મહત્ત્વપૂર્ણ સમજૂતી અમેરિકન વિદેશ મંત્રી માર્કો રૂબિયો, સંરક્ષણ મંત્રી હેગસેથ અને વેનેઝુએલાના કાર્યકારી પ્રમુખ ડેલ્સી રોડ્રિગ્ઝ વચ્ચે લાંબી વાટાઘાટો પછી શક્ય બની છે.
નિકોલસ માદુરોની ધરપકડ અને બદલાયેલી પૃષ્ઠભૂમિ
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમની પૃષ્ઠભૂમિમાં વેનેઝુએલાના તત્કાલીન રાષ્ટ્રપતિ નિકોલસ માદુરો વિરુદ્ધની સખત કાર્યવાહી રહેલી છે. ટ્રમ્પના આદેશ પર અમેરિકી સેનાએ ઓપરેશન ચલાવીને નાર્કો-ટેરરિઝમ અને ડ્રગ્સ તસ્કરીના આરોપસર માદુરોની ધરપકડ કરી અમેરિકા લાવી હતી. જાન્યુઆરીમાં તેમને સત્તા પરથી હટાવ્યા બાદ ટ્રમ્પે દ દાયકાઓ પહેલાં અમેરિકન ઓઈલ કંપનીઓની છીનવાવાયેલી મિલકતો પાછી મેળવવાની દિશામાં આ પગલું ભર્યું છે.
અમેરિકામાં ઓઈલ સંકટ અને વધતું દબાણ
છેલ્લા છ મહિનાથી ઈરાનમાં ચાલી રહેલા યુદ્ધના કારણે વૈશ્વિક ઓઈલ પુરવઠો ગંભીર રીતે પ્રભાવિત થયો છે. આ કટોકટીના કારણે અમેરિકામાં પણ ઇંધણના ભાવ વધતા પ્રમુખ ટ્રમ્પ પર મોટું રાજકીય દબાણ ઊભું થયું હતું. પરિણામે, અમેરિકાએ પોતાના ઈમરજન્સી ‘સ્ટ્રેટેજિક પેટ્રોલિયમ રિઝર્વ’નો આડેધડ ઉપયોગ કરવો પડ્યો હતો, જેના કારણે ઓગસ્ટની શરૂઆત સુધીમાં દેશ પાસે ૩૦ કરોડ બેરલથી પણ ઓછો ઇમરજન્સી સ્ટોક બચ્યો હતો.
વેનેઝુએલાના વિશાળ ઓઈલ ભંડારની વાસ્તવિકતા
વેનેઝુએલા પાસે દુનિયાનો સૌથી મોટો કાચા ઓઈલનો ભંડાર છે, જ્યાં જમીનની નીચે આશરે ૩૦૩ અબજ બેરલ ક્રૂડ ઓઈલ રહેલું છે, જે વૈશ્વિક પુરવઠાના ૧૭% જેટલું છે. જોકે, નબળા ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના કારણે આ દેશ હાલ કુલ વૈશ્વિક ઉત્પાદનનું માત્ર ૧% જ ઓઈલ ઉત્પાદિત કરી શકે છે, પરંતુ આ નવા કરાર બાદ વૈશ્વિક ઉર્જા બજારમાં મોટો બદલાવ જોવા મળી શકે છે.
અમેરિકા અને વેનેઝુએલા વચ્ચેનો આ ઓઈલ કરાર માત્ર એક વ્યાપારિક ડીલ નથી, પરંતુ તે વૈશ્વિક ઉર્જા બજાર પર વર્ચસ્વ સ્થાપિત કરવાની એક મોટી રણનીતિ છે. આગામી સમયમાં આ ડીલ આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણ અને ક્રૂડ ઓઈલના ભાવોને કઈ દિશામાં લઈ જાય છે તે જોવું રસપ્રદ રહેશે.
