‘સ્ટારલિંક ભારતની સુરક્ષા સામે મોટો ખતરો’: એલોન મસ્કને મંજૂરી ન આપવા સ્વદેશી જાગરણ મંચની કેન્દ્ર સરકારને માંગ
વિશ્વના અગ્રણી ઉદ્યોગપતિ એલોન મસ્કની સેટેલાઇટ બ્રોડબેન્ડ ઇન્ટરનેટ સેવા ‘સ્ટારલિંક’ના ભારતમાં પ્રવેશને લઈને હવે મોટો વિવાદ છેડાયો છે. ભારતમાં કામગીરીનું લાઇસન્સ મેળવવામાં વિલંબ થતાં મસ્ક દ્વારા જાહેર મંચ પરથી ઉઠાવવામાં આવેલા સવાલો બાદ દેશમાં રાજકીય અને વૈચારિક ઘમાસાણ તેજ બન્યું છે. રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (RSS) સાથે જોડાયેલા આર્થિક સંગઠન સ્વદેશી જાગરણ મંચ (SJM) એ આ મામલે આકરું વલણ અખત્યાર કર્યું છે. સંગઠને સ્પષ્ટ માંગ કરી છે કે દેશની સંપ્રભુતા, ડેટા પ્રાઇવસી અને કાયદો-વ્યવસ્થાની સુરક્ષાને ધ્યાને રાખીને કેન્દ્ર સરકારે કોઈપણ સંજોગોમાં સ્ટારલિંકને મંજૂરી આપવી જોઈએ નહીં.
મસ્કના વલણ અને દબાણની વ્યૂહરચના સામે SJM ના આક્ષેપ
સ્વદેશી જાગરણ મંચે એક સત્તાવાર નિવેદન જારી કરીને એલોન મસ્કના વલણની આકરી આલોચના કરી છે. સંગઠન અનુસાર:
સીધા પ્રહારો: મસ્કે નિયમ મુજબ સરકાર પાસે મંજૂરી ન મળવાના ટેકનિકલ કારણો જાણવાનો પ્રયાસ કરવાને બદલે સીધા ભારત સરકાર અને સ્થાનિક ઉદ્યોગપતિઓ પર હુમલા શરૂ કરી દીધા.
શરતોનું ઉલ્લંઘન: આ વર્તણૂક સાબિત કરે છે કે સ્ટારલિંક ભારતીય નિયમો અને શરતોનું પાલન કર્યા વિના કામ કરવા માંગે છે.
દબાણ દ્વારા લાયસન્સ: સંગઠને આરોપ લગાવ્યો છે કે મસ્ક બેચેનીમાં આવા નિવેદનો આપીને દબાણ ઊભું કરવા માંગે છે જેથી દેશના કાયદાકીય માળખાને બાયપાસ કરીને લાઇસન્સ મેળવી શકાય.
ડેટા સુરક્ષા અને વિદેશી સર્વર અંગેની ચિંતાઓ
SJM ના મતે સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાની દ્રષ્ટિએ અત્યંત સંવેદનશીલ છે. સંસ્થાએ ડેટા સ્ટોરેજ અને ટ્રાન્સમિશન અંગે નીચે મુજબના મુખ્ય વાંધાઓ રજૂ કર્યા છે:
| મુદ્દો / ક્ષેત્ર | SJM દ્વારા વ્યક્ત કરાયેલી ચિંતા |
| ડેટા સંગ્રહ પદ્ધતિ | સેટેલાઇટથી તમામ ભારતીય ડેટા સીધો એકત્રિત થાય છે |
| સર્વર લોકેશન | ડેટા પ્રોસેસિંગ માટે વપરાતા સર્વર્સ ભારતની ભૌગોલિક સરહદોની બહાર સ્થિત છે |
| ડેટા લીક થવાનો ભય | મહત્વપૂર્ણ સંવેદનશીલ માહિતી ભારતીય ગેટવેની બહાર જવાથી સુરક્ષા જોખમાય |
| નિયમપાલનની અનિવાર્યતા | ભારતમાં કામ કરવું હોય તો ડેટા લોકલાઇઝેશન અને નિયમોનું પાલન કરવું જ પડશે |
કાયદો-વ્યવસ્થા અને ઇન્ટરનેટ શટડાઉનનો મોટો પડકાર
સ્વદેશી જાગરણ મંચના રાષ્ટ્રીય સંયોજક અશ્વિની મહાજને સ્ટારલિંકની ટેકનોલોજીને આંતરિક સુરક્ષા અને કાયદો-વ્યવસ્થા સાથે જોડીને ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા છે:
અફવાઓ અને દેશવિરોધી નેરેટિવ: દેશમાં જ્યારે પણ ગંભીર કાયદો-વ્યવસ્થાની સમસ્યા સર્જાય છે ત્યારે અસામાજિક તત્વો સોશિયલ મીડિયા પર અફવાઓ ફેલાવે છે, જેને રોકવા માટે સ્થાનિક પ્રશાસને તાત્કાલિક નેટબંધી (ઇન્ટરનેટ શટડાઉન) જેવા પગલાં લેવા પડે છે.
નિયંત્રણ બહારનું નેટવર્ક: જો સ્ટારલિંકનું સર્વર ભારતની બહાર હશે અને કંપની ભારતીય કાયદાકીય આદેશોનું પાલન કરવામાં બેદરકારી દાખવશે, તો સ્થાનિક તંત્ર માટે ઈમરજન્સીના સમયે ઇન્ટરનેટ બંધ કરાવવું અશક્ય બની જશે, જે દેશની શાંતિ અને અખંડિતતા માટે ઘાતક સાબિત થઈ શકે છે.
રાજકીય વિવાદ અને પૃષ્ઠભૂમિ
આ વિવાદ ત્યારે વધુ વકર્યો જ્યારે એલોન મસ્કના સ્ટારલિંક સંબંધિત સવાલોને કોંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધીએ રીટ્વિટ કર્યા હતા. આ પગલાં સામે ભાજપે પલટવાર કરતા સવાલ કર્યો હતો કે વિપક્ષને હંમેશા વિદેશી વેપારીઓના હિતો જ કેમ વહાલા લાગે છે. હવે સંઘ સાથે જોડાયેલા સંગઠને પણ આ મુદ્દે કડક વિરોધ નોંધાવતા સરકારી મંજૂરી પ્રક્રિયા વધુ જટિલ બની છે.
ડિજિટલ કનેક્ટિવિટીના આધુનિક યુગમાં સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ ભલે આવશ્યક ટેકનોલોજી હોય, પરંતુ રાષ્ટ્રીય સાર્વભૌમત્વ અને ડેટા સિક્યોરિટી સાથે કોઈ બાંધછોડ થઈ શકે નહીં તેવો સ્પષ્ટ સંદેશ સ્વદેશી જાગરણ મંચે આપ્યો છે. એલોન મસ્કની સ્ટારલિંકે ભારતમાં પ્રવેશ મેળવવો હોય તો વિદેશી દબાણ ઊભું કરવાને બદલે દેશના ડેટા સુરક્ષા કાયદા અને ભારતીય સર્વર સંબંધિત નિયમોનો વિશ્વાસ અપાવવો પડશે. હવે કેન્દ્ર સરકાર રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને વૈશ્વિક રોકાણ વચ્ચે સંતુલન સાધીને શું નિર્ણય લે છે, તેના પર દેશના ટેલિકોમ ક્ષેત્રની નજર રહેશે.
