OPT વિઝા માટે 1 લાખ ડોલર ફીનો પ્રસ્તાવ, ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ ચિંતામાં
વિશ્વના શ્રેષ્ઠ શૈક્ષણિક સંકુલોમાં શિક્ષણ મેળવીને અમેરિકાની ધરતી પર જ પોતાની કરિયરની ઉડાન ભરવાનું સપનું જોતા લાખો યુવાનોના હૃદયના ધબકારા હાલ વધારી દે તેવા મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. યુએસ સરકાર દ્વારા ઓપ્શનલ પ્રેક્ટિકલ ટ્રેનિંગ (OPT) પ્રોગ્રામ અંતર્ગત વિઝા આપવા માટે ૧,૦૦,૦00 ડૉલર (આશરે ૯૫ લાખ રૂપિયા) જેટલી માતબર ફી વસૂલવાની એક અત્યંત ચિંતાજનક દરખાસ્ત પર વિચારણા ચાલી રહી છે. જો આ પ્રસ્તાવ કાયદાનું સ્વરૂપ ધારણ કરશે, તો અમેરિકામાં નોકરી મેળવવાનું સપનું માત્ર મધ્યમ વર્ગના વિદ્યાર્થીઓ માટે જ નહીં, પરંતુ તે પ્રતિભાશાળી યુવાનો માટે પણ એક આર્થિક ડુંગર સમાન બની જશે જેમના માટે આ દેશ હંમેશાથી તકોની ભૂમિ રહ્યો છે.
OPT પ્રોગ્રામ શું છે અને તેનું મહત્વ શા માટે છે?
અમેરિકામાં ઉચ્ચ શિક્ષણ (ખાસ કરીને STEM ક્ષેત્રો) પૂર્ણ કર્યા બાદ વિદેશી વિદ્યાર્થીઓ માટે OPT (Optional Practical Training) પ્રોગ્રામ એ ત્યાં વ્યવસાયિક અનુભવ મેળવવાની એકમાત્ર મુખ્ય સીડી સમાન છે.
આ પ્રોગ્રામ અંતર્ગત વિદ્યાર્થીઓને તેમના અભ્યાસ ક્ષેત્રમાં ૧ થી ૩ વર્ષ સુધી અમેરિકામાં રહીને કાયદેસર રીતે નોકરી કરવાની તક મળે છે.
વર્ષ ૨૦૨૪ના આંકડાઓ અનુસાર, અંદાજે ૪,૧૯,૦૦૦ જેટલા વિદેશી વિદ્યાર્થીઓ આ પ્રણાલી હેઠળ અમેરિકામાં કાર્યરત હતા, જેમાં મોટી સંખ્યામાં ભારતીય યુવાનો સામેલ છે.
આ ટ્રેનિંગ પિરિયડ જ વિદ્યાર્થીઓ માટે H-1B વિઝા સ્પોન્સરશિપ મેળવવાનો અને અમેરિકામાં કાયમી સ્થાયી થવાનો મુખ્ય માર્ગ હોય છે.
વિદ્યાર્થીઓ અને વાલીઓની ચિંતામાં મોટો વધારો
જો યુએસ સરકાર દ્વારા આ પ્રસ્તાવને મંજૂરી આપવામાં આવે છે, તો ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ અને તેમના વાલીઓ પર આર્થિક બોજ અસહ્ય બની જશે. શિક્ષણ પાછળ પહેલેથી જ લાખો-કરોડો રૂપિયાનો ખર્ચ કરી ચૂકેલા વિદ્યાર્થીઓ માટે નોકરી શરૂ કરતા પહેલા જ ૧ લાખ ડૉલર (૯૫ લાખ રૂપિયા) ચૂકવવા અશક્ય જેવું બની જશે. આ દરખાસ્તની ચર્ચા માત્રથી જ ભારતીય વિદ્યાર્થીઓમાં અનિશ્ચિતતા અને ચિંતાનું ઘેરૂ વાતાવરણ છવાઈ ગયું છે.
અમેરિકન ટેક કંપનીઓનો પણ પ્રસ્તાવ સામે વિરોધ
આ માત્ર વિદેશી વિદ્યાર્થીઓનો પ્રશ્ન નથી, પરંતુ અમેરિકાના સ્થાનિક અર્થતંત્ર અને ટેકનોલોજી સેક્ટર પર પણ તેની ગંભીર અસરો થઈ શકે છે:
ટેક જગતનો વિરોધ: અમેરિકન ટેકનોલોજી કંપનીઓએ આ દરખાસ્ત સામે ગંભીર વાંધો ઉઠાવ્યો છે. તેમનું સ્પષ્ટ માનવું છે કે વિશ્વભરમાંથી આવતી તેજસ્વી યુવા પ્રતિભાઓ જ અમેરિકાના ઇનોવેશન અને ટેક સેક્ટરની કરોડરજ્જુ છે.
પ્રતિભાઓનું પલાયન (Brain Drain): જો આ પ્રકારે અધધ ફી વસૂલવામાં આવશે, તો કુશળ યુવાનો અમેરિકાને બદલે કેનેડા, યુકે, ઓસ્ટ્રેલિયા કે યુરોપ જેવા દેશો તરફ વળશે, જેનાથી અમેરિકન ઉદ્યોગોને લાંબા ગાળે મોટું નુકસાન વેઠવું પડી શકે છે.
અંતિમ નિર્ણય હજુ બાકી: સૌની નજર DHS પર
આ સમગ્ર વિવાદ વચ્ચે, યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ હોમલેન્ડ સિક્યુરિટી (DHS) તરફથી સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે કે આ મામલે હજુ સુધી કોઈ પણ પ્રકારનો અંતિમ કે કાનૂની નિર્ણય લેવામાં આવ્યો નથી. આ પ્રસ્તાવ હાલ માત્ર પ્રારંભિક ચર્ચા અને વિચારણાના સ્તરે જ છે. જ્યાં સુધી સત્તાવાર જાહેરાત ન થાય ત્યાં સુધી તેને આખરી ગણી શકાય નહીં. તેમ છતાં, આ સંભવિત ફેરફારની આહટે જ વિદેશી વિદ્યાર્થીઓના ભવિષ્ય પર પ્રશ્નાર્થ ચિહ્ન ઊભું કરી દીધું છે અને સૌકોઈ અમેરિકન સરકારના અંતિમ નિર્ણયની રાહ જોઈ રહ્યા છે.
