બોલિવૂડ અભિનેતા ઈમરાન ખાનને ભારત છોડવા મુંબઈ પોલીસની કાનૂની નોટિસ: અમેરિકન નાગરિક હોવા છતાં રાજકીય પ્રદર્શનમાં જોડાતાં 28 ઓક્ટોબર સુધીનું અલ્ટીમેટમ
બોલિવૂડ સુપરસ્ટાર આમિર ખાનના ભાણેજ અને જાણીતા ફિલ્મ અભિનેતા ઈમરાન ખાન સામે કાયદાકીય ગાળિયો કસાયો છે. દેશની અંદર રાજકીય આંદોલનો અને ધરણા-પ્રદર્શનોમાં સામેલ થવાના અધિકારો માત્ર ભારતીય નાગરિકો પૂરતા સીમિત હોય છે, ત્યારે વિદેશી નાગરિકત્વ ધરાવતા વ્યક્તિ દ્વારા આવા આંદોલનમાં ભાગીદારી નોંધાવવી ગંભીર કાનૂની વિવાદમાં પરિણમી છે. મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરના રાજીનામાની માંગ સાથે મુંબઈમાં યોજાયેલા વિરોધ પ્રદર્શનમાં સામેલ થયા બાદ ઈમરાન ખાનની અમેરિકન નાગરિકતા અને ઇમિગ્રેશન નિયમોના ભંગનો મામલો સામે આવતાં મુંબઈ પોલીસે આકરું વલણ અપનાવ્યું છે અને તેમને નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં ભારત છોડી દેવાનો સત્તાવાર આદેશ જારી કર્યો છે.
ઓગસ્ટ ક્રાંતિ મેદાન ખાતે પ્રદર્શન અને ઈમરાન ખાનની અટકાયત
સમગ્ર ઘટનાક્રમ ગત 10 October ના રોજ મુંબઈના ઐતિહાસિક ઓગસ્ટ ક્રાંતિ મેદાન ખાતે આકાર પામ્યો હતો. કોકરોચ જનતા પાર્ટી (CJP) દ્વારા મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારના રાજીનામાની માંગ સાથે વિરોધ પ્રદર્શનનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ પ્રદર્શનમાં અભિનેતા ઈમરાન ખાન પોતાની પાર્ટનર લેખા વોશિંગ્ટન અને પિતરાઈ બહેન ઝૈન મેરી ખાન સાથે ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. કાયદો અને વ્યવસ્થાની સ્થિતિ જાળવવા માટે મુંબઈ પોલીસે સ્થળ પરથી ઈમરાન ખાન સહિતના પ્રદર્શનકારીઓની અટકાયત કરી હતી અને પ્રાથમિક પૂછપરછ બાદ તે જ દિવસે મુક્ત કર્યા હતા.
ઘટનાક્રમ અને કાનૂની કાર્યવાહીની વિગતો
ઈમરાન ખાન સામે લેવાયેલા પગલાં અને નાગરિકતા સંબંધિત વિગતો નીચે મુજબ છે:
| મુદ્દો | વિગત |
| અભિનેતાનું નામ | ઈમરાન ખાન (આમિર ખાનના ભાણેજ) |
| નાગરિકતાની સ્થિતિ | અમેરિકન નાગરિકત્વ (US Citizenship) તથા OCI કાર્ડધારક |
| પ્રદર્શનની તારીખ અને સ્થળ | 10 October, 2026 – ઓગસ્ટ ક્રાંતિ મેદાન, મુંબઈ |
| મુખ્ય આક્ષેપ | વિદેશી નાગરિક હોવા છતાં દેશના આંતરિક રાજકીય દેખાવોમાં સક્રિય ભાગીદારી |
| લાગુ કરાયેલ કાયદો | ઈમિગ્રેશન એક્ટ (Immigration Act) ની કલમ 7 અને 29 |
| ભારત છોડવાની અંતિમ તારીખ | 28 October, 2026 સુધીમાં દેશ છોડવાનો આદેશ |
અમેરિકન નાગરિકતા અને ઇમિગ્રેશન કાયદાનો ભંગ
પોલીસ તપાસમાં સામે આવ્યું કે ઈમરાન ખાન ભારતીય નાગરિક નથી પરંતુ યુએસ પાસપોર્ટ ધરાવતા અમેરિકન નાગરિક છે અને તેમની પાસે ઓવરસીઝ સિટીઝન ઓફ ઈન્ડિયા (OCI) કાર્ડ છે. ભારતીય ઇમિગ્રેશન કાયદા અને વિઝા શરતો અનુસાર કોઈપણ વિદેશી નાગરિક કે OCI કાર્ડધારક દેશના કોઈપણ આંતરિક રાજકીય આંદોલન, ચૂંટણીલક્ષી વિરોધ કે અનધિકૃત પ્રદર્શનમાં ભાગ લઈ શકતો નથી. આ જોગવાઈઓના ઉલ્લંઘન બદલ મુંબઈ પોલીસે ઇમિગ્રેશન એક્ટની કલમ 7 અને 29 હેઠળ નોટિસ ફટકારીને તેમને 28 October, 2026 સુધીમાં ભારત છોડી દેવા તાકીદ કરી છે.
ભાજપ નેતા કિરિટ સોમૈયાની ફરિયાદ બાદ તંત્ર એક્શનમાં
પૂર્વ સાંસદ અને ભાજપના વરિષ્ઠ નેતા કિરિટ સોમૈયાએ મુંબઈ પોલીસના જોઈન્ટ સીપી મનોજ કુમાર શર્માને સત્તાવાર પત્ર લખીને આ મામલે કડક પગલાં ભરવાની રજૂઆત કરી હતી. સોમૈયાએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે એક વિદેશી નાગરિક દેશના ચૂંટણી પંચ સામે થઈ રહેલા રાજકીય આંદોલનમાં કઈ રીતે સામેલ થઈ શકે? તેમણે ઈમરાન ખાન દ્વારા OCI નિયમો અને વિઝા શરતોના ઉલ્લંઘન બદલ તેમની તાત્કાલિક તપાસ કરી દેશનિકાલ (Deportation) કરવાની માંગ કરી હતી, જેના પગલે પોલીસ તંત્રે ત્વરિત કાનૂની કાર્યવાહી હાથ ધરી હતી.
અટકાયત સમયે ઈમરાન ખાનનું નિવેદન અને સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટ
પોલીસ અટકાયત પૂર્વે મીડિયા સાથે વાતચીતમાં ઈમરાન ખાને સ્પષ્ટતા કરી હતી કે તેઓ કોઈ ચોક્કસ રાજકીય પક્ષ કે સંગઠનનું પ્રતિનિધિત્વ કરવા નથી આવ્યા, પરંતુ આ શહેરના એક સામાન્ય નાગરિક તરીકે લોકોની વાચા અને અવરજવર પર કેમ નિયંત્રણો મુકાયા છે તે જોવા આવ્યા હતા. અટકાયત દરમિયાન પોલીસ વાનમાંથી તેમણે પોતાની સેલ્ફી સોશિયલ મીડિયા પર પોસ્ટ કરી “લાગે છે હું લોંગ ડ્રાઈવ પર જઈ રહ્યો છું” તેવી કેપ્શન આપી હતી. જોકે, તેમની પાર્ટનર અને બહેન સાથે ઘર્ષણની ઘટનાઓ બાદ હવે કાનૂની સ્તરે મામલો બિચક્યો છે.
બોલિવૂડ અભિનેતા ઈમરાન ખાન સામે દેશ છોડવાની જારી કરાયેલી આ નોટિસ દર્શાવે છે કે વિદેશી નાગરિકતા ધરાવતી વ્યક્તિઓ માટે ભારતના કાયદા અને વિઝા શરતોનું પાલન કરવું કેટલું અનિવાર્ય છે. માત્ર OCI કાર્ડ હોવાના આધારે રાજકીય વિરોધ પ્રદર્શનોમાં સામેલ થવું કાયદાકીય રીતે માન્ય નથી. હવે 28 October ની મુદત નજીક આવી રહી છે ત્યારે ઈમરાન ખાન આ નોટિસ સામે કાનૂની રક્ષણ મેળવવા અદાલતના દરવાજા ખખડાવે છે કે પછી દેશ છોડવા મજબૂર બને છે, તેના પર સહુની નજર રહેશે.
