દિલ્હી વિસ્ફોટમાં ‘શેતાનની માતા’ TATP સંયોજનનનો ઉપયોગ થયો? ફોરેન્સિક તપાસમાં ચોકાવનારા પુરાવા મળ્યા
એક અઠવાડિયા પહેલા રાષ્ટ્રીય રાજધાનીમાં થયેલા વિસ્ફોટમાં ‘શેતાનની માતા’ તરીકે કુખ્યાત એક અત્યંત અસ્થિર અને સંવેદનશીલ વિસ્ફોટક ટ્રાયસેટોન ટ્રાઇપરઓક્સાઇડનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હોવાના પુરાવા મળ્યા છે. આ સંયોજન ખૂબ ખતરનાક છે અને તે ફક્ત ગરમીને કારણે, કોઈપણ ડિટોનેટર વિના વિસ્ફોટ કરી શકે છે. પોલીસે અગાઉ 10 નવેમ્બરના રોજ લાલ કિલ્લા પાસે એક **i20 કારમાં થયેલા વિસ્ફોટમાં એમોનિયમ નાઈટ્રેટનો ઉપયોગ થયો હોવાની શંકા વ્યક્ત કરી હતી.પાકિસ્તાન સ્થિત જૈશ-એ-મોહમ્મદ આતંકવાદી જૂથ સાથે કથિત સંબંધો ધરાવતા ડૉક્ટર ઉમર મોહમ્મદ, જ્યારે વિસ્ફોટ થયો ત્યારે કાર ચલાવી રહ્યા હતા તપાસ ટીમો માને છે કે ઉમર ભીડભાડવાળા વિસ્તારમાં પ્રવેશતા પહેલા TATP ના અસ્થિર સ્વભાવથી વાકેફ હતો.
તપાસનીશ અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર ઘટના સ્થળેથી TAPA ના અવશેષો મળ્યા છે. આ વિસ્ફોટક શક્તિશાળી શોક્વેવ્સમાટે જાણીતું છે. વિસ્ફોટને કારણે જે માત્રામાં નુકસાન થયું તે TAPA ના ઉપયોગ તરફ નિર્દેશ કરે છે. વિસ્ફોટની તીવ્રતા સૂચવે છે કે વિસ્ફોટક કાં તો ગરમીના સંપર્કમાં આવ્યો હતો અથવા વાહનની અંદર અસ્થિર થઈ ગયો હતો. એક શંકા એવી પણ છે કે ભવિષ્યમાં વધુ મોટા આતંકવાદી હુમલામાં ઉપયોગ માટે પરિવહન કરતી વેળાએ આકસ્મિક રીતે વિસ્ફોટ થયો હોય.
આ વિસ્ફોટમાં માર્યા ગયેલા ડોક્ટર ઉમરે TAPA બનાવવા માટે જરૂરી રસાયણો અને અનેક ઘટકો કઈ રીતે પ્રાપ્ત કર્યા તે અંગે તપાસ શરૂ થઈ છે. તેને કોઈ વિશાળ નેટવર્કનો ટેકો હતો કે અન્ય લોકો પણ વિસ્ફોટક તૈયાર કરવામાં સામેલ હતા તેની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.
શા માટે કહેવાય છે ‘શેતાનની માતા’ ?
નિષ્ણાતો TATP ને અત્યંત સંવેદનશીલ ગણાવે છે. ઘર્ષણ, દબાણ અથવા વધતું તાપમાન તેમ જ ભૌતિક વાતાવરણમાં કોઈપણ ફેરફાર ટ્રીમરને અસ્થિર કરી શકે છે અને વિસ્ફોટને ઉત્તેજિત કરી શકે છે. એમોનિયમ નાઈટ્રેટથી વિપરીત, તેને કોઈ ડિટોનેટરની જરૂર નથી
આ વિસ્ફોટકનો ઉપયોગ વિશ્વભરમાં ગેરકાયદેસર બોમ્બ બનાવનારાઓ દ્વારા વ્યાપકપણે કરવામાં આવતો હોવાથી તેને “શેતાની માતા” કહેવાય છે. 2017ના બાર્સેલોના હુમલા, 2015ના પેરિસ હુમલા, 2017ના માન્ચેસ્ટર બોમ્બ વિસ્ફોટ અને 2016ના બ્રસેલ્સ બોમ્બ વિસ્ફોટમાં પણ આ સંયોજનના નિશાન મળી આવ્યા હતા. માનવામાં આવે છે કે આવા વિસ્ફોટકો બનાવનારાઓએ કોઈક પ્રકારની આતંકવાદી તાલીમ લીધી હતી.
બ્લાસ્ટ સ્થળેથી સેના દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતા 9mm કારતૂસ મળી આવ્યા
વિસ્ફોટના સ્થળેથી ત્રણ 9mm કારતૂસ મળી આવતા ભારે રહસ્ય સર્જાયું છે. તેમાંથી ત્રણ જીવતા કર્ટિસ જ્યારે ત્રીજું ખાલી શેલ હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. સામાન્ય રીતે સુરક્ષા દળો અને પોલીસ કર્મચારીઓ દ્વારા 9mm દારૂગોળોનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. ઉપરાંત સ્થળ ઉપરથી કોઈ પિસ્તોલ કે હથિયારનો ભાગ ન મળતા ગોળીઓ કેવી રીતે પડી તે અંગે પ્રશ્નો ઉભા થાય છે.
