ચોમાસાની પ્રગતિ સાથે, ખાદ્ય મોંઘવારી અંગેની ચિંતાઓ ઘટી રહી છે અને ભારતીય રિઝર્વ બેંક પોતાનું વલણ બદલવા માટે તૈયાર થઈ રહી છે. અર્થશાસ્ત્રીઓનું કહેવું છે કે રિઝર્વ બેન્ક વર્તમાન વલણથી તટસ્થ વલણ અપનાવી શકે છે. ફિક્કી-આઇબીએની વર્ષિક બેઠક દરમિયાન રિઝર્વ બેંકના ગવર્નર શક્તિકાંત દાસે કહ્યું, ‘મોંઘવારી દર અને વૃદ્ધિ વચ્ચેનું સંતુલન ઘણું સારું છે. દાસે કહ્યું કે વર્ષના બાકીના મહિનામાં ફુગાવાના દરની સ્થિતિ વધુ સાનુકૂળ બની શકે છે. અનાજ સહિતની ચીજોની મોંઘવારી ઘટી શકે છે. ડિસેમ્બરમાં વ્યાજ દરમાં કાપની પણ આશા છે.
આઇસીઆરએના મુખ્ય અર્થશાસ્ત્રી અદિતિ નાયરે જણાવ્યું હતું કે, ‘વૃદ્ધિ અને ફુગાવાના દૃષ્ટિકોણને જોતા અમારું અનુમાન છે કે ઓક્ટોબર અથવા ડિસેમ્બર 2024ની નીતિ સમીક્ષામાં વલણમાં કોઈ ફેરફાર થયો નથી.’ 2 વર્ષથી વધુ સમયથી, પોલિસી દરોમાં વધારો કરવામાં આવી રહ્યો છે. રિઝર્વ બેંકે ફેબ્રુઆરી 2023 થી દરમાં વધારો અટકાવી દીધો છે, પરંતુ ‘એડજસ્ટમેન્ટ પર પાછા ફરવાનું’ વલણ જાળવી રાખ્યું છે.
મે 2022 થી ફેબ્રુઆરી 2023 ની વચ્ચે પોલિસી રેપો રેટમાં 250 બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો કરવામાં આવ્યો છે અને તે 6.5 ટકા પર પહોંચી ગયો છે. બેંક ઓફ બરોડાના મુખ્ય અર્થશાસ્ત્રી મદન સબનવીસે જણાવ્યું હતું કે, ‘હું માનું છું કે રિઝર્વ બેંક હાલમાં વૃદ્ધિ અને ફુગાવાના દર બંનેની સ્થિતિથી સંતુષ્ટ છે.
આવી સ્થિતિમાં, એવો અંદાજ લગાવી શકાય છે કે સેન્ટ્રલ બેંક ભવિષ્યમાં ફુગાવાના દરના ડેટાના આધારે તેના વલણ અથવા દરને બદલવાની વિરુદ્ધ નહીં હોય, તેમણે કહ્યું કે ડિસેમ્બરમાં જ્યારે ફુગાવાના સંપૂર્ણ ડેટા ઉપલબ્ધ થશે ત્યારે દરમાં ઘટાડો થઈ શકે છે અને તેમાં સ્થિરતા આવશે.
એકંદર ફુગાવાનો દર જુલાઇ 2024માં 5.1 ટકાથી ઝડપથી ઘટીને 3.5 ટકા થયો છે. ખાદ્ય ફુગાવો જુલાઈમાં વાર્ષિક ધોરણે ઘટીને 5.1 ટકા થયો છે, જે જૂનમાં 8.4 ટકા હતો.
