સેબીએ LTCG ટેક્સ મુદ્દે સરકાર સમક્ષ મૂક્યા 2 મોટા પ્રસ્તાવ: FIIs માટે ટેક્સ નાબૂદ કરવા અને સ્વિચિંગ પર રાહતની ભલામણ
ભારતીય શેરબજારમાં તાજેતરના મહિનાઓમાં જોવા મળેલા પ્રચંડ આઉટફ્લો અને નબળા પ્રદર્શન વચ્ચે માર્કેટ રેગ્યુલેટર સિક્યોરિટીઝ એન્ડ એક્સચેન્જ બોર્ડ ઓફ ઈન્ડિયા (SEBI) એ કેન્દ્ર સરકાર સમક્ષ બે ક્રાંતિકારી ટેક્સ સુધારાની રજૂઆત કરી છે. સેબીએ વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FIIs) પર લાગતો લોંગ ટર્મ કેપિટલ ગેઈન્સ (LTCG) ટેક્સ સંપૂર્ણપણે નાબૂદ કરવાની મજબૂત ભલામણ કરી છે. આ ઉપરાંત, સ્થાનિક રોકાણકારો માટે મ્યુચ્યુઅલ ફંડની એક સ્કીમમાંથી બીજી સ્કીમમાં રોકાણ સ્થાનાંતરિત (સ્વિચિંગ) કરવા પર ટેક્સ મુક્તિ આપવાનો પ્રસ્તાવ પણ મૂક્યો છે. ફેબ્રુઆરીમાં રજૂ થનારા સામાન્ય બજેટના 3 મહિના પૂર્વે આવેલી આ ભલામણો જો સ્વીકારાશે તો ભારતીય શેરબજારમાં વિદેશી મૂડીનો પ્રવાહ પુનઃ વેગવંતો બનશે.
કેપિટલ ગેઈન્સ ટેક્સ માળખું અને સેબીના સુધારા પ્રસ્તાવ
| ટેક્સ / બજાર પરિમાણ | વર્તમાન નિયમ અને દર | સેબી દ્વારા પ્રસ્તાવિત નવો સુધારો |
| FIIs માટે LTCG ટેક્સ | 1 વર્ષથી વધુ હોલ્ડિંગ પર 12.5% | સંપૂર્ણપણે નાબૂદ (0%) કરવાની ભલામણ |
| STCG ટેક્સ (ટૂંકા ગાળાનો) | 1 વર્ષ કે તેથી ઓછા સમય માટે 20% | વર્તમાન સ્તરે યથાવત |
| મ્યુચ્યુઅલ ફંડ સ્વિચિંગ | સ્કીમ બદલવા પર ‘ટેક્સેબલ સેલ’ ગણાય છે | 1 વર્ષ જૂના યુનિટ્સના સ્વિચિંગ પર સંપૂર્ણ ટેક્સ મુક્તિ |
| વ્યવહાર ખર્ચ (ટ્રાન્ઝેક્શન કોસ્ટ) | STT + વિથહોલ્ડિંગ ટેક્સ + ડિવિડન્ડ ટેક્સ | ગ્લોબલ સ્ટાન્ડર્ડ મુજબ ઘટાડવાનો ઉદ્દેશ્ય |
| ચાલુ વર્ષે FII આઉટફ્લો | રેકોર્ડ $31 બિલિયનની જંગી વેચવાલી | ટેક્સ છૂટછાટથી મૂડી પાછી આકર્ષવાનો લક્ષ્યાંક |
| સ્થાનિક SIP રોકાણ પ્રવાહ | દર મહિને સરેરાશ ₹30,000 કરોડ | ₹82.6 લાખ કરોડના એસેટ બેઝને વધુ સુરક્ષિત કરવાનો હેતુ |
વિદેશી રોકાણકારો માટે LTCG રદ કરવાની કેબિનેટને ભલામણ
સેબીના વિશ્લેષણ અનુસાર, અન્ય વૈશ્વિક અને ઉભરતા બજારોની સરખામણીએ ભારતમાં ઈક્વિટી ટ્રાન્ઝેક્શન કોસ્ટ અત્યંત ઊંચો છે. હાલમાં 1 વર્ષથી વધુ સમય માટે શેર રાખવા પર 12.5% LTCG અને 1 વર્ષથી ઓછા સમય માટે 20% STCG વસૂલવામાં આવે છે, ઉપરાંત સિક્યોરિટીઝ ટ્રાન્ઝેક્શન ટેક્સ (STT) અને ડિવિડન્ડ ટેક્સનો બોજ અલગથી રહે છે. સેબીએ સરકારને ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે વિદેશી રોકાણકારો પરથી LTCG ટેક્સ હટાવી લેવાથી ભારત વૈશ્વિક સ્તરે અત્યંત સ્પર્ધાત્મક માર્કેટ બનશે અને પાછી ખેંચાયેલી વિદેશી મૂડી ફરી ભારતીય શેરોમાં ઠલવાશે.
મ્યુચ્યુઅલ ફંડ યુનિટ્સના સ્વિચિંગ પર ટેક્સ મુક્તિની માંગ
સ્થાનિક રિટેલ રોકાણકારોના હિતમાં સેબીએ બીજો મહત્વનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. હાલના નિયમ મુજબ જો કોઈ રોકાણકાર પોતાના પૈસા મ્યુચ્યુઅલ ફંડની એક સ્કીમમાંથી કાઢીને એ જ ફંડ હાઉસ કે અન્ય સ્કીમમાં ટ્રાન્સફર કરે, તો તેને ટેક્સના હેતુ માટે વેચાણ ગણીને ટેક્સ વસૂલવામાં આવે છે. સેબીએ ભલામણ કરી છે કે જો કોઈ રોકાણકાર 1 વર્ષથી વધુ સમય માટે રાખેલી યુનિટ્સ સ્વિચ કરે છે, તો તેને ‘ટેક્સેબલ ઈવેન્ટ’ ન ગણવી જોઈએ. આનાથી રોકાણકારો પોતાના નાણાં શેરબજારમાંથી બહાર કાઢવાને બદલે મ્યુચ્યુઅલ ફંડ ઇકોસિસ્ટમમાં જ લાંબા ગાળા સુધી જાળવી રાખશે.
FIIs ની રેકોર્ડ $31 બિલિયનની વેચવાલી અને Nifty માં ઘટાડો
છેલ્લા 2 વર્ષમાં ભારતીય શેરબજારનું પ્રદર્શન વૈશ્વિક સાથી બજારો કરતાં નબળું રહ્યું છે. ચાલુ વર્ષ દરમિયાન જ વિદેશી રોકાણકારોએ ભારતીય શેરબજારમાંથી વિક્રમી $31 બિલિયનની મૂડી પાછી ખેંચી લીધી છે, જેને લીધે ભારતીય રૂપિયાના મૂલ્ય પર ભારે દબાણ સર્જાયું છે. છેલ્લા 2 વર્ષમાં Nifty 50 ઇન્ડેક્સમાં 4.8% નો ઘટાડો નોંધાયો છે, જેની સામે MSCI ઇમર્જિંગ માર્કેટ ઇન્ડેક્સ 40% જેટલો ઉછળ્યો છે. લાર્જ કેપ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સનું સરેરાશ રિટર્ન પણ 1.6% ઘટી જતાં ભારતીય રિટેલ રોકાણકારો પણ વિદેશી ઇક્વિટી તરફ વળી રહ્યા હતા.
બ્રોકરેજ ગૃહોનો આશાવાદ: રિટર્નમાં 2.3% સુધીનો વધારો શક્ય
ગ્લોબલ બ્રોકરેજ હાઉસ જેફરીઝ (Jefferies) ના અહેવાલ મુજબ, જો કેપિટલ ગેઈન્સ ટેક્સમાં ઘટાડો થશે તો વિદેશી ફંડ્સ માટે ભારત ફરીથી રોકાણનું મુખ્ય કેન્દ્ર બનશે અને પોર્ટફોલિયો ઈન્વેસ્ટમેન્ટમાં મોટો ઉછાળો આવશે. આ તરફ બ્રોકરેજ ફર્મ IIFL ના અંદાજ અનુસાર, ટેક્સ માળખું સરળ થવાથી વિદેશી રોકાણકારોના ચોખ્ખા રિટર્નમાં 2.3 ટકા પોઈન્ટ્સ સુધીનો સીધો ફાયદો થશે. હાલમાં દેશનો મ્યુચ્યુઅલ ફંડ ઉદ્યોગ ₹82.6 લાખ કરોડની કુલ સંપત્તિનું સંચાલન કરે છે અને દર મહિને સ્થાનિક SIP દ્વારા ₹30,000 કરોડનું સ્થિર રોકાણ આવી રહ્યું છે, જેને આ નિર્ણયોથી નવી ઊર્જા મળશે.
વિદેશી રોકાણકારોની સતત વેચવાલી અને ગ્લોબલ અનિશ્ચિતતા વચ્ચે સેબી દ્વારા સૂચવાયેલા આ ટેક્સ સુધારા ભારતીય શેરબજાર માટે ગેમચેન્જર સાબિત થઈ શકે છે. ફેબ્રુઆરીના આગામી કેન્દ્રીય બજેટમાં નાણા મંત્રાલય આ ભલામણો પર સત્તાવાર મહોર મારે છે કે કેમ તેના પર સમગ્ર નાણાકીય જગતની મીટ મંડાયેલી છે. જો આ પ્રસ્તાવોને લીલી ઝંડી મળશે તો ભારતીય બજારોમાં વિદેશી મૂડીનો નવો પ્રવાહ શરૂ થશે અને સ્થાનિક રોકાણકારોનો ઉત્સાહ પણ બેવડાશે.
