અમેરિકાની ટેરિફની ધમકી વચ્ચે પણ રશિયા બન્યું ભારતનું નંબર-1 ક્રૂડ પાર્ટનર, આયાતે તોડ્યા તમામ રેકોર્ડ!
વૈશ્વિક રાજકારણના ધૂમ્રસરો વચ્ચે ભારતની આર્થિક કૂટનીતિએ ફરી એકવાર ઇતિહાસ રચ્યો છે. અમેરિકાની આંખ આડા કાન કરીને અને ટેરિફના તલવાર સમાન જોખમોને બાજુ પર મૂકીને, ભારતે પોતાની ઊર્જા સુરક્ષાને સર્વોપરી રાખી છે. જુલાઈ 2026ના આંકડાઓએ સાબિત કરી દીધું છે કે રાષ્ટ્રહિતની રમત કઈ રીતે રમાય—જ્યાં રશિયન ક્રૂડની ધુમાડેદાર આવકે અખાતી દેશોના વર્ચસ્વને પાછળ છોડી દીધું છે!
અમેરિકા દ્વારા રશિયા પાસેથી ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદનારા દેશો પર ૧૦૦% સુધીનો ટેરિફ લાદવાની કડક ચેતવણીઓ અને ધમકીઓ આપવામાં આવી રહી છે, છતાં ભારત સરકારે પોતાની સ્વતંત્ર ઉર્જા નીતિના બળે રશિયા સાથેના વેપારને નવું શિખર સર કરાવ્યું છે. જુલાઈ ૨૦૨૬માં ભારતે રશિયા પાસેથી અત્યાર સુધીની સૌથી વધુ વિક્રમજનક ક્રૂડ ઓઇલની આયાત કરી છે.
આંકડાઓની બાજી: રશિયાનો હિસ્સો પહેલીવાર ૫૦% પાર
કુલ આયાત: જુલાઈ ૨૦૨૬ દરમિયાન ભારતની દૈનિક ક્રૂડ ઓઇલની કુલ આયાત આશરે ૫૦ લાખ બેરલ પ્રતિદિન રહી હતી.
રશિયાનું યોગદાન: આ કુલ આયાતમાંથી એકલા રશિયા પાસેથી જ પ્રતિદિન ૨૭ થી ૨૮ લાખ બેરલ ક્રૂડ ઓઇલ મંગાવવામાં આવ્યું છે.
ઐતિહાસિક સીમાચિહ્ન: ઇતિહાસમાં આ પ્રથમ વખત બન્યું છે કે ભારતની કુલ ક્રૂડ આયાતમાં રશિયાનો હિસ્સો ૫૦ ટકા કરતાં પણ વધી ગયો છે.
પરંપરાગત સપ્લાયર્સ પાછળ છૂટ્યા (યુએઈ અને સાઉદી અરેબિયા)
એક સમય એવો હતો જ્યારે ભારત પોતાની ક્રૂડ ઓઇલની જરૂરિયાત માટે સંપૂર્ણપણે મધ્ય પૂર્વ (મિડલ ઇસ્ટ) ના દેશો પર નિર્ભર હતું.
આ તાજેતરના આંકડા મુજબ, ભારતને ક્રૂડ સપ્લાય કરવામાં યુએઈ (UAE) બીજા અને સાઉદી અરેબિયા ત્રીજા ક્રમે આવે છે.
આશ્ચર્યજનક બાબત એ છે કે આ બંને દેશોનો સંયુક્ત પુરવઠો પણ હવે રશિયાના એકસૂત્રિયા પુરવઠા કરતા ઓછો બેસે છે.
વ્યૂહરચના અને આર્થિક ફાયદો: નિષ્ણાતોનું મંતવ્ય
કેપ્ચરના સિનિયર રિસર્ચ એનાલિસ્ટ નિખિલ દુબેના જણાવ્યા અનુસાર, ભારતની ઉર્જા સ્ત્રોતોના વૈવિધ્વીકરણ (Diversification) કરવાની રણનીતિ સંપૂર્ણપણે સફળ રહી છે.
રાજકોષીય ખાધ પર નિયંત્રણ: રશિયા દ્વારા આપવામાં આવતા આકર્ષક ડિસ્કાઉન્ટને કારણે ભારતના રાજકોષીય ખાધ (Fiscal Deficit) ને કાબૂમાં રાખવામાં ખૂબ જ મોટો આર્થિક ફાયદો થયો છે.
વિશ્વસનીય ભાગીદાર: જ્યારે પશ્ચિમ એશિયાની નિકાસ પર ભૌગોલિક અને રાજકીય અસ્થિરતાના વાદળો મંડરાયેલા છે, ત્યારે રશિયા ભારત માટે સૌથી ભરોસાપાત્ર અને અવિરત પુરવઠાકાર તરીકે ઉભરી આવ્યું છે.
ભૂરાજકીય દબાણો વચ્ચે ભારતીય રિફાઇનરોએ વિપરીત પરિસ્થિતિઓમાં પણ દેશમાં વીજ પુરવઠો અને ઓઇલની નિયમિતતા જાળવી રાખીને પોતાની વ્યાપારી કુશળતાનું ઉત્તમ ઉદાહરણ પૂરું પાડ્યું છે.
