ગોપાલપુર નજીક ત્રાટક્યું ‘અકવાન’ વાવાઝોડું: ઓડિશા-આંધ્રમાં રેડ એલર્ટ, 3 લાખ લોકોનું સ્થળાંતર અને 69 ટ્રેનો રદ
કુદરતના રૌદ્ર સ્વરૂપ સામે માનવજાતની સતર્કતા અને આગોતરું આયોજન જ સૌથી મોટી ઢાલ બની રહે છે. બંગાળની ખાડીમાં સર્જાયેલું ભીષણ ચક્રવાતી તોફાન ‘અકવાન’ આખરે આજે સવારે ઓડિશાના દરિયાકાંઠે ત્રાટક્યું છે. તોફાની પવન અને અતિભારે વરસાદની આશંકા વચ્ચે કોઈ પણ પ્રકારની જાનહાનિ ન થાય તે માટે કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારનું સમગ્ર વહીવટી તંત્ર યુદ્ધના ધોરણે કામે લાગ્યું છે. દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં રેડ એલર્ટ જારી કરવાની સાથે લાખો લોકોને સુરક્ષિત સ્થળોએ ખસેડીને આપત્તિ વ્યવસ્થાપનની મોટી કવાયત હાથ ધરવામાં આવી છે.
ગોપાલપુર કિનારે લેન્ડફોલ અને તોફાની પવન
ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) ના જણાવ્યા અનુસાર, ઈરાન દ્વારા સૂચવવામાં આવેલું ‘અકવાન’ વાવાઝોડું આજે સવારે ઓડિશાના ગોપાલપુર કિનારા નજીક ત્રાટક્યું છે. વાવાઝોડાના લેન્ડફોલની પ્રક્રિયા શરૂ થઈ ચૂકી છે અને બપોર સુધીમાં તે નરસાપુર અને પુરી વચ્ચે, ખાસ કરીને ઉત્તર આંધ્ર પ્રદેશ, યનમ અને દક્ષિણ ઓડિશાના દરિયાકાંઠે ભારે અસર કરે તેવી શક્યતા છે. આ ચક્રવાતને કારણે હાલ 90 થી 100 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે તેજ પવન ફૂંકાઈ રહ્યો છે.
ઓડિશામાં ‘ઝીરો ડેથ’ મિશન હેઠળ 3 લાખ લોકોનું સ્થળાંતર
વાવાઝોડાની ગંભીરતાને જોતાં ઓડિશા સરકારે ‘ઝીરો ડેથ’ ના લક્ષ્ય સાથે બચાવ કામગીરી તેજ કરી છે. વિશેષ રાહત કમિશનર (SRC) ના જણાવ્યા મુજબ, સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાંથી અત્યાર સુધીમાં 2,98,676 એટલે કે અંદાજે 3 લાખ લોકોને સુરક્ષિત સ્થળોએ ખસેડવામાં આવ્યા છે, જેમાં 4,000 થી વધુ ગર્ભવતી મહિલાઓનો પણ સમાવેશ થાય છે. રાહત શિબિરોમાં આશરો લેનારા નાગરિકો અને બાળકો માટે રાંધેલું ભોજન, પીવાનું શુદ્ધ પાણી, જરૂરી દવાઓ અને સેનિટરી નેપકિન સહિતની તમામ પ્રાથમિક સુવિધાઓ પૂરી પાડવામાં આવી રહી છે.
5 જિલ્લાના 941 સ્થળોએ ભૂસ્ખલનનો મોટો પડકાર
ઓડિશાના આપત્તિ વ્યવસ્થાપન મંત્રીએ ચિંતા વ્યક્ત કરતા જણાવ્યું હતું કે ચક્રવાત દરમિયાન ભૂસ્ખલન એક મોટો પડકાર છે. તંત્ર દ્વારા ગંજામ, ગજપતિ, કંધમાલ, કોરાપુટ અને મલકાનગિરી એમ 5 જિલ્લાઓમાં ભૂસ્ખલનની આશંકા ધરાવતા 941 સંવેદનશીલ સ્થળોની ઓળખ કરવામાં આવી છે, જેમાંથી સૌથી વધુ 211 સ્થળો ગજપતિ જિલ્લામાં આવેલા છે. અગાઉ ‘અર્નબ’ વાવાઝોડા વખતે ભૂસ્ખલનની ઘટનાઓમાં 10 લોકોના મોત થયા હતા, તેવી દુર્ઘટના ફરી ન બને તે માટે ખાસ તકેદારી રાખવામાં આવી રહી છે.
રાહત અને બચાવ કામગીરીનું માળખું એક નજરે
| વિભાગ / એજન્સી | તૈનાત ટીમો અને વિગતો |
| ઓડિશામાં કુલ બચાવ દળો | 423 ટીમો (ODRAF ની 60, NDRF ની 14, ફાયર બ્રિગેડ અને ઈમરજન્સી સેવાની 131 ટીમો સહિત) |
| દેશભરમાં NDRF ની સ્થિતિ | 5 રાજ્યો અને 1 કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશમાં 31 ટીમો તૈનાત, 18 ટીમો રિઝર્વ |
| ભારતીય તટરક્ષક દળ (કોસ્ટ ગાર્ડ) | હેલિકોપ્ટર અને જહાજો સ્ટેન્ડબાય પર તૈયાર રાખવા સૂચના |
| રદ થયેલી કુલ ટ્રેનો | 69 ટ્રેનો (ઈસ્ટ કોસ્ટ રેલવેની 41 અને સાઉથ ઈસ્ટર્ન રેલવેની 28 ટ્રેનો) |
| સમયમાં ફેરફાર કરેલી ટ્રેનો | 29 ટ્રેનો (ઈસ્ટ કોસ્ટ રેલવે) |
આંધ્ર પ્રદેશમાં રેડ એલર્ટ અને અનેક રાજ્યોમાં ભારે વરસાદની આગાહી
વાવાઝોડાની અસરને પગલે હવામાન વિભાગે આંધ્ર પ્રદેશના શ્રીકાકુલમ અને વિજયનગરમ જિલ્લામાં રેડ એલર્ટ જાહેર કર્યું છે. આ ઉપરાંત પાર્વતીપુરમ મન્યમ, અલ્લૂરી સીતારામ રાજૂ અને અનકાપલ્લી જિલ્લામાં ઓરેન્જ એલર્ટ તથા કાકીનાડામાં યલો એલર્ટ જારી કરાયું છે, જ્યાં આગામી 24 કલાકમાં અતિભારે વરસાદ પડી શકે છે. આ સાથે જ ઓડિશા, તટીય આંધ્ર પ્રદેશ, ગંગાના મેદાની પશ્ચિમ બંગાળ, ઝારખંડ, છત્તીસગઢ તેમજ પૂર્વોત્તરના રાજ્યો આસામ, મેઘાલય, નાગાલેન્ડ, મણિપુર, મિઝોરમ અને ત્રિપુરામાં પણ ભારે વરસાદ અને તેજ પવન ફૂંકાવાની આગાહી કરવામાં આવી છે.
રેલવે વ્યવહાર ખોરવાયો અને પુરીનું ગુંડિચા મંદિર બંધ
ચક્રવાતી તોફાનને પગલે મુસાફરોની સુરક્ષા માટે ઈસ્ટ કોસ્ટ રેલવેએ 41 ટ્રેનો રદ કરી છે અને 29 ટ્રેનોના સમયમાં ફેરફાર કર્યો છે, જ્યારે સાઉથ ઈસ્ટર્ન રેલવેએ 28 એક્સપ્રેસ ટ્રેનો રદ કરતાં કુલ 69 ટ્રેનોના પૈડાં થંભી ગયા છે. બીજી તરફ, પુરી સ્થિત જગન્નાથ મંદિર પ્રશાસને શ્રદ્ધાળુઓને હવામાનની સ્થિતિ જોઈને જ યાત્રાનું આયોજન કરવા અપીલ કરી છે. જોકે જગન્નાથ મંદિરમાં નિત્ય પૂજા-અર્ચના રાબેતા મુજબ ચાલુ રહેશે, પરંતુ સુરક્ષાના કારણોસર પુરીનું ગુંડિચા મંદિર 19 થી 21 નવેમ્બર સુધી ભક્તો માટે બંધ રાખવાનો નિર્ણય લેવાયો છે.
‘અકવાન’ વાવાઝોડાના લેન્ડફોલ સાથે જ ઓડિશા અને આંધ્ર પ્રદેશ સહિતના પૂર્વીય રાજ્યોમાં કસોટીની ઘડી શરૂ થઈ ગઈ છે. 3 લાખ લોકોનું સમયસર સ્થળાંતર, 423 બચાવ દળોની તૈનાતી અને પરિવહન સેવાઓ પર મુકાયેલા નિયંત્રણો દર્શાવે છે કે તંત્ર કોઈ પણ જોખમ લેવા માંગતું નથી. નાગરિકો પણ વહીવટી તંત્રની સૂચનાઓનું પાલન કરીને સુરક્ષિત સ્થળોએ રહે તે જ આ કુદરતી આફત સામે સૌથી મોટું રક્ષણ સાબિત થશે.
